(જી.એન.એસ) તા. ૨૦
બીજિંગ,
ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને તેમના રશિયન સમકક્ષ વ્લાદિમીર પુતિને બુધવારે (20 મે) બેઇજિંગમાં વ્યાપક વાટાઘાટો કરી હતી, જેમાં દ્વિપક્ષીય સંબંધો અને ઈરાન, યુક્રેન યુદ્ધ અને વેપાર સંબંધો સહિતના મુખ્ય વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી.
આ બેઠક મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ કારણ કે તે 14-15 મે દરમિયાન યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બેઇજિંગની મુલાકાત લીધી હતી અને ઈરાન અને યુક્રેન સંઘર્ષથી લઈને દ્વિપક્ષીય વેપાર તણાવ અને પ્રાદેશિક વિકાસ સુધીના મુદ્દાઓ પર ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી સાથે વ્યાપક ચર્ચા કરી હતી.
પુતિનનું ઔપચારિક સ્વાગત
ગ્રેટ હોલ ઓફ ધ પીપલ ખાતે વાટાઘાટો પહેલા, રાષ્ટ્રપતિ શી દ્વારા પુતિનનું ઔપચારિક સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. બાદમાં બંને નેતાઓએ દ્વિપક્ષીય ચર્ચાઓ કરી હતી.
મંગળવારે રાત્રે બે દિવસની રાજ્ય મુલાકાત પર પહોંચેલા પુતિનનું ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યીએ સ્વાગત કર્યું હતું.
તેમની મુલાકાત પહેલા મંગળવારે આપેલા એક વિડીયો સંબોધનમાં, પુતિને કહ્યું કે રશિયા-ચીન સંબંધો “ખરેખર અભૂતપૂર્વ સ્તરે” પહોંચી ગયા છે. તેમણે કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે નિયમિત ઉચ્ચ-સ્તરીય આદાનપ્રદાન દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવા અને તેમની “અમર્યાદિત સંભાવના” ને અનલૉક કરવાના પ્રયાસોનો એક અભિન્ન ભાગ છે.
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે શી અને પુતિન દ્વિપક્ષીય સંબંધો, વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સહયોગ અને પરસ્પર હિતના આંતરરાષ્ટ્રીય અને પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પર વિચારોનું આદાન-પ્રદાન કરશે.
“આ પુતિનની ચીનની 25મી મુલાકાત છે,” ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ગુઓ જિયાકુને સોમવારે એક મીડિયા બ્રીફિંગમાં જણાવ્યું હતું કે, બેઇજિંગ અને મોસ્કો વચ્ચે ગાઢ વ્યૂહાત્મક સંબંધો અને બંને નેતાઓ વચ્ચેના વ્યક્તિગત સંબંધો પર ભાર મૂક્યો હતો.
“બંને પક્ષો આ મુલાકાતને ચીન-રશિયા સંબંધોના વિકાસને ઉચ્ચ સ્તરે પ્રોત્સાહન આપવાની તક તરીકે લેશે, જે વિશ્વમાં વધુ સ્થિરતા અને સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર કરશે,” ગુઓએ કહ્યું.
ટ્રમ્પની ચીન યાત્રાના થોડા દિવસો પછી આ મુલાકાત આવી છે.
પુતિનની આગામી મુલાકાત અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ દ્વારા ચીનની પોતાની મુલાકાત પૂર્ણ કર્યાના થોડા સમય પછી આવી છે, જ્યાં તેમણે તાઇવાન સહિત અનેક સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર શી જિનપિંગ સાથે વાતચીત કરી હતી. બેઇજિંગથી રવાના થયા પછી એરફોર્સ વનમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ સાથેની મુલાકાત દરમિયાન તાઇવાનને અમેરિકાના શસ્ત્રોના વેચાણના મુદ્દા પર “ખૂબ વિગતવાર” ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ભવિષ્યના શસ્ત્રોના વેચાણ અંગે અંતિમ નિર્ણય પછી લેવામાં આવશે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે, ટ્રમ્પ શરૂઆતમાં આ મુદ્દા પર ચર્ચા કરવાનો ઇનકાર કરતા દેખાયા અને પછી પુષ્ટિ કરી કે તાઇવાન ખરેખર વાટાઘાટોનો ભાગ હતો. સ્વ-શાસિત ટાપુ પર વોશિંગ્ટન અને બેઇજિંગ વચ્ચે તણાવ ચાલુ હોવાથી તેમની ટિપ્પણીઓએ ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
રશિયા-ચીન સંબંધો
પુતિન અને શી લાંબા સમયથી રાજકીય સંબંધો ધરાવે છે અને વર્ષોથી 40 થી વધુ વખત મળ્યા છે. યુક્રેન સંઘર્ષ શરૂ થયાના થોડા સમય પહેલા, 2022 ની શરૂઆતમાં રશિયા અને ચીને “કોઈ મર્યાદા નહીં” વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીની જાહેરાત કરી ત્યારથી તેમની ભાગીદારી નોંધપાત્ર રીતે વધી છે.
મોસ્કો પશ્ચિમી દેશોના વધતા દબાણ અને પ્રતિબંધોનો સામનો કરી રહ્યું હોવાથી, ચીન રશિયાના સૌથી મહત્વપૂર્ણ આર્થિક અને રાજદ્વારી ભાગીદારોમાંના એક તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. બંને રાષ્ટ્રોએ ઊર્જા, વેપાર અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા બાબતોમાં પણ સહયોગનો વિસ્તાર કર્યો છે.
આ વર્ષની શરૂઆતમાં, બંને નેતાઓએ યુક્રેન યુદ્ધની વર્ષગાંઠ પહેલા લાંબી વિડિઓ કૉલ કરી હતી, જે દરમિયાન પુતિને ચીનની મુલાકાત માટે શીનું આમંત્રણ સ્વીકાર્યું હતું. બંને દેશોના અધિકારીઓએ કહ્યું છે કે તેઓ મુખ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય અને પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પર ગાઢ સંકલન ચાલુ રાખશે.