(જી.એન.એસ) તા. ૧૧
નવી દિલ્હી,
કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ અને ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે ICAR-IARI, પુસા ખાતે નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ (NSP) મારફતે દેશભરના કૃષિ વિદ્યાર્થીઓ માટે શિષ્યવૃત્તિ અને ફેલોશિપ ફંડ આપવામાં આવ્યું હતું. આ પહેલ હેઠળ, 6,000 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) મારફતે સીધા જ કુલ રૂ.21.35 કરોડની રકમ બહાર પાડવામાં આવી હતી. આ નવી પહેલની રજૂઆત સાથે, કૃષિ વિદ્યાર્થીઓને હવે બિનજરૂરી મુશ્કેલીઓ કે વિલંબનો સામનો કર્યા વિના DBT મારફતે દર મહિને તેમની શિષ્યવૃત્તિની રકમ મળશે. આ પહેલનો હેતુ શિષ્યવૃત્તિ વિતરણની પ્રક્રિયાને વધુ સુવ્યવસ્થિત બનાવવાનો અને વિદ્યાર્થીઓને સમયસર અને ઝંઝટ-મુક્ત રીતે નાણાકીય સહાય મળે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે શિષ્યવૃત્તિ એ માત્ર નાણાકીય સહાય નથી, પરંતુ કૃષિ શિક્ષણને વધુ મજબૂત, વધુ વ્યવહારુ અને તકો સાથે વધુ સારી રીતે જોડવાનું એક સાધન પણ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે હવે DBT સિસ્ટમ અમલમાં આવતાં, વિદ્યાર્થીઓને સમયસર સહાય મળશે અને પરંપરાગત વિલંબની સમસ્યા દૂર થશે. વિદ્યાર્થીઓને સંબોધતા શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કૃષિ શિક્ષણમાં પ્રાયોગિક તાલીમ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે માત્ર વર્ગખંડ આધારિત શિક્ષણથી સારા ખેડૂતો, વૈજ્ઞાનિકો કે કૃષિ સાહસિકો ઉત્પન્ન થઈ શકતા નથી. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે વિદ્યાર્થીઓને પ્રાયોગિક અનુભવ મેળવવા માટે અને વર્ગખંડથી પરે કૃષિની વાસ્તવિકતાઓને સમજવા માટે તકોની જરૂર છે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને સુધારા માટેના તેમના સૂચનો અને વિચારો રજૂ કરવા માટે પણ અપીલ કરી હતી જેથી કરીને શિક્ષણ અને તાલીમ પ્રણાલીને સતત મજબૂત કરી શકાય. તેમણે કહ્યું હતું કે કૃષિ શિક્ષણનો હેતુ માત્ર જ્ઞાન આપવાનો જ હોવો જોઈએ નહીં, પરંતુ યુવાનોને કૃષિ ક્ષેત્રમાં અસરકારક રીતે યોગદાન આપવા માટે જરૂરી પ્રાયોગિક કૌશલ્યો, આત્મવિશ્વાસ અને સમજણથી સજ્જ કરવાનો પણ હોવો જોઈએ.
શ્રી ચૌહાણે એમ પણ કહ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ અને માર્ગદર્શન હેઠળ સરકાર કૃષિ ક્ષેત્રમાં ખાદ્ય સુરક્ષા, પોષણ અને ખેડૂતોની આવક સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. ICAR (ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ એગ્રીકલ્ચરલ રિસર્ચ) ના વૈજ્ઞાનિકોના યોગદાનની પ્રશંસા કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેમના સંશોધને, ખેડૂતોની સખત મહેનત સાથે મળીને દેશના અન્ન ભંડારને મજબૂત બનાવ્યો છે અને ભારતની કૃષિ પ્રગતિમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે. તેમણે યુવાનોને તેમની કારકિર્દી બનાવવા સાથે મોટા લક્ષ્યો નક્કી કરવા વિનંતી કરી અને દેશ માટે કંઈક અર્થપૂર્ણ કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા. કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે કૃષિ વિદ્યાર્થીઓએ પોતાને માત્ર રોજગાર મેળવવા પૂરતા મર્યાદિત ન રાખવા જોઈએ, પરંતુ ઇનોવેશન, સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને સંશોધનમાં પણ અગ્રેસર ભૂમિકા ભજવવી જોઈએ. તેમણે યુવા પેઢીને કૃષિને વ્યાપક તકો પૂરી પાડતા ક્ષેત્ર તરીકે જોવા અને ઉભરતા પડકારોના નવા ઉકેલો શોધવામાં યોગદાન આપવા પ્રોત્સાહિત કર્યા. તેમણે આ ક્ષેત્રમાં વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ, સાહસિકતા અને ઇનોવેશનને આગળ ધપાવવામાં યુવા કૃષિ વ્યાવસાયિકો અને વિદ્યાર્થીઓના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.
શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે NSP-DBT સિસ્ટમ શિષ્યવૃત્તિ વિતરણને વધુ પારદર્શક, ઝડપી અને સીમલેસ બનાવશે. આ સિસ્ટમ સુનિશ્ચિત કરશે કે વિદ્યાર્થીઓને સમયસર નાણાકીય સહાય મળે, જેનાથી તેઓ શિષ્યવૃત્તિ ભંડાર છોડવા અંગેની અનિશ્ચિતતાના બોજ વિના તેમના શિક્ષણ પર વધુ અસરકારક રીતે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકશે. કેન્દ્રીય મંત્રીએ એવી શિક્ષણ પ્રણાલી બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો જે વિદ્યાર્થીઓને માત્ર શૈક્ષણિક જ્ઞાન સાથે જ નહીં પરંતુ પ્રાયોગિક ક્ષમતાઓ અને કૃષિની બદલાતી જરૂરિયાતોની સમજણ સાથે પણ તૈયાર કરે.
શ્રી ચૌહાણે દેશભરની ICAR સંસ્થાઓના કૃષિ વિદ્યાર્થીઓને ‘હરિયાળી અમાસ’ ના અવસરે વૃક્ષારોપણની પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરવા માટે પણ અપીલ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે હરિયાળી પહેલ એ કૃષિ અને પર્યાવરણ બંને પ્રત્યેની સામૂહિક જવાબદારીનો એક ભાગ છે, અને તેમણે વિદ્યાર્થીઓને વૃક્ષારોપણની પ્રવૃત્તિઓમાં સક્રિયપણે ભાગ લેવા અને પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃતિ અને જવાબદારીને મજબૂત બનાવવામાં યોગદાન આપવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા.
આ કાર્યક્રમમાં કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ રાજ્ય મંત્રી શ્રી ભગીરથ ચૌધરી, ICARના મહાનિદેશક ડૉ. એમ. એલ.જાટ, ICARના સચિવ શ્રી જ્ઞાનેન્દ્ર ત્રિપાઠી, ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર જનરલ ડૉ. યશપાલ સિંહ મલિક અને IARIના નિયામક ડૉ. સી. શ્રીનિવાસ રાવ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. ICAR અને IARIના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, વૈજ્ઞાનિકો અને વિદ્યાર્થીઓએ મોટી સંખ્યામાં કાર્યક્રમમાં હાજરી આપી હતી, જ્યારે હજારો વિદ્યાર્થીઓ ઓનલાઈન પણ કાર્યક્રમમાં જોડાયા હતા.