(જી.એન.એસ) તા. ૨૧
ઇસ્લામાબાદ,
પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ મંત્રી ખ્વાજા આસિફે વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીઓ દ્વારા કાયમી ધોરણે વિદેશમાં સ્થાયી થવાની કથિત યોજનાઓ પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે દાવો કર્યો છે કે કેટલાક અધિકારીઓએ મહત્વપૂર્ણ સરકારી હોદ્દાઓ પર ફરજ બજાવતી વખતે જ વિદેશમાં સ્થાયી થવાની તૈયારીઓ કરી લીધી હતી. ૧૮ ઓક્ટોબરે ‘X’ (ટ્વિટર) પરની એક પોસ્ટમાં, આસિફે આરોપ લગાવ્યો કે ઘણા અધિકારીઓએ કેનેડા, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, યુનાઇટેડ કિંગડમ અને અન્ય યુરોપિયન દેશોમાં રહેઠાણો મેળવી લીધા છે અથવા ત્યાં કાયમી વસવાટ માટેની યોજનાઓ બનાવી લીધી છે. તેમણે ખાસ કરીને પોર્ટુગલનો ઉલ્લેખ કર્યો, જે આવા અધિકારીઓમાં ખૂબ લોકપ્રિય સ્થળ છે.
મંત્રીએ પ્રશ્ન કર્યો કે, જે સરકારી અધિકારીઓ જાહેર પદ પર રહીને વિદેશમાં સ્થાયી થવાની યોજના બનાવી રહ્યા હતા, શું તેઓ ખરેખર પાકિસ્તાન અને પોતાની જવાબદારીઓ પ્રત્યે નિષ્ઠાવાન છે? આસિફે કહ્યું, “તેમણે (અધિકારીઓએ) પાકિસ્તાન સરકારમાં નોકરી દરમિયાન જ, એક સુનિયોજિત યોજના હેઠળ આ તૈયારીઓ કરી હતી. આ બાબત તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન તેમની માતૃભૂમિ અને તેમના કામ પ્રત્યેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા પર સવાલો ઊભા કરે છે.”
ખ્વાજા આસિફનો આરોપ: પ્રભાવશાળી અધિકારીઓએ વિદેશમાં સ્થાયી થવાની યોજના બનાવી હતી
આસિફે દાવો કર્યો કે આમાં સામેલ કેટલાક અધિકારીઓ ખૂબ જ શક્તિશાળી હોદ્દાઓ પર હતા અને વિવિધ સરકારો સાથે તેમના ગાઢ સંબંધો રહ્યા હતા. જોકે, તેમણે પાકિસ્તાન છોડવાની તૈયારી કરી રહેલા કોઈ પણ અધિકારીનું નામ આપ્યું નથી. મંત્રીએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે, પ્રભાવશાળી અધિકારીઓ માટે વિદેશમાં કાયમી વસવાટની વ્યવસ્થા કરનાર એક મધ્યસ્થી, મોટી રકમ વસૂલ્યા બાદ ગાયબ થઈ ગયો છે. તેમની પોસ્ટમાં એ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી કે કેટલી રકમ વસૂલવામાં આવી હતી કે તે મધ્યસ્થી કોણ હતો.
અધિકારીઓની તેમના દેશ પ્રત્યેની નિષ્ઠા પર સવાલ ઉઠાવતા આસિફે પૂછ્યું, “શું તેમની નિષ્ઠા શંકા અને સંશયથી પર છે, કે પછી તેઓ અહીં માત્ર થોડા સમય માટે જ રોકાયા છે?” તેમના આ નિવેદનો સાથે કોઈ સાર્વજનિક દસ્તાવેજી પુરાવા રજૂ કરવામાં આવ્યા નથી. ઉપરાંત, કેટલા અધિકારીઓ વિદેશમાં સ્થાયી થવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે, શું તેમણે પહેલેથી જ વિદેશી નાગરિકતા કે રહેઠાણ મેળવી લીધું છે, કે પછી આ મામલે કોઈ સરકારી તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે કે કેમ, તે હજુ સ્પષ્ટ નથી.
આ આરોપોએ પાકિસ્તાનની સિવિલ સર્વિસ (નાગરિક સેવા) અને જવાબદારી (એકાઉન્ટેબિલિટી)ના મુદ્દાને ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધા છે.
આ વિવાદે પાકિસ્તાનના વરિષ્ઠ અમલદારશાહીની જવાબદારી અંગે વ્યાપક પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે, ખાસ કરીને વિદેશમાં મિલકતો, ત્યાં રહેવાની વ્યવસ્થાઓ અને જાહેર પદ પર રહેલા અધિકારીઓની જવાબદારીઓના સંદર્ભમાં.
આ આરોપો પાકિસ્તાનના એવા રાજકીય માળખાની પૃષ્ઠભૂમિમાં આવ્યા છે, જ્યાં નાગરિક વહીવટીતંત્ર એક શક્તિશાળી લશ્કરી તંત્રની સાથે કામ કરે છે. ઐતિહાસિક રીતે, સશસ્ત્ર દળોએ દેશની રાજકીય બાબતોમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે અને ચૂંટાયેલી સરકારો, રાજ્યની સંસ્થાઓ તથા સનદી સેવાઓ (સિવિલ સર્વિસ) વચ્ચેના સંબંધોને ઘડવામાં પ્રભાવ પાડ્યો છે.
આથી, આસિફની ટિપ્પણીઓએ એ પ્રશ્ન તરફ ધ્યાન દોર્યું છે કે શું વરિષ્ઠ અધિકારીઓની વિદેશમાં સ્થાયી થવાની કથિત યોજનાઓ, જનતાના વિશ્વાસ અને વહીવટી જવાબદારી પર અસર કરી શકે છે? જોકે, આ દાવાઓ હજુ માત્ર આરોપો જ છે અને સંબંધિત અધિકારીઓની ઓળખ કે સંજોગો સ્વતંત્ર રીતે સ્પષ્ટ થયા નથી.
લશ્કરી પ્રભાવ હેઠળ કામ કરતી શાહબાઝ શરીફની સરકાર
પાકિસ્તાનની વર્તમાન રાજકીય વ્યવસ્થા વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફ અને તેમના પક્ષ ‘પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ-નવાઝ’ (PML-N) દ્વારા સંચાલિત સરકાર પર આધારિત છે, જેને ‘પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટી’ (PPP)નું સમર્થન પ્રાપ્ત છે.
આ નાગરિક સરકાર એવી રાજકીય વ્યવસ્થામાં કાર્યરત છે જેમાં લશ્કરનો નોંધપાત્ર પ્રભાવ જળવાઈ રહ્યો છે. પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ આસિમ મુનીર પણ દેશના રાજકીય અને વિદેશ નીતિના ક્ષેત્રમાં એક પ્રમુખ વ્યક્તિ તરીકે ઉભરી આવ્યા છે.
પ્રાપ્ત વિગતો મુજબ, મુનીરનો દેશની અંદર વધતો પ્રભાવ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથેના તેમના સંબંધો સાથે જોડાયેલો હોવાનું મનાય છે; જે સૂચવે છે કે વોશિંગ્ટનમાં તેમના મજબૂત સ્થાનને કારણે દેશમાં તેમની સ્થિતિ વધુ સુદ્રઢ બની છે. વધુમાં, એવો તર્ક પણ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે કે તેમના નેતૃત્વ હેઠળ કરવામાં આવેલા ફેરફારોએ પાકિસ્તાનની લોકશાહી અને બંધારણીય સંસ્થાઓને પ્રભાવિત કરી છે.