(જી.એન.એસ) તા. ૨૧
યુએસ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જેડી વાન્સ ઈરાન સાથે શાંતિ વાટાઘાટો માટે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ પહોંચ્યા કારણ કે બંને રાષ્ટ્રો તેમના યુદ્ધનો કાયમી અંત લાવવા માંગે છે, જ્યારે ઈરાનના દાવાઓ પર અસંમત છે કે તેણે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધો છે. વાટાઘાટોમાં હાજરી આપવા માટે પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શેહબાઝ શરીફ પણ ઝુરિચ પહોંચ્યા હતા, જ્યાં તેઓ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર સાથે જોડાશે.
સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના ફેડરલ ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ ફોરેન અફેર્સે રવિવારે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, મધ્યસ્થીઓની હાજરી સાથેની વાટાઘાટો “સવાર દરમિયાન” સ્વિસ પર્વતીય રિસોર્ટ બુર્ગેનસ્ટોકમાં શરૂ થવાની અપેક્ષા હતી.
પ્રતિનિધિમંડળોનું નેતૃત્વ વાન્સ અને ઈરાની મુખ્ય વાટાઘાટકાર મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફ કરી રહ્યા છે.
સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ જવા રવાના થતા પહેલા મેરીલેન્ડના જોઈન્ટ બેઝ એન્ડ્રુઝ ખાતે વાન્સે પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે, “મને લાગે છે કે અમે પરમાણુ મુદ્દા પર પ્રગતિ કરીશું, લેબનોન યુદ્ધવિરામ મુદ્દા પર પ્રગતિ કરીશું,” અને “બે દિવસની વાટાઘાટો” થવાની સંભાવના છે.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બાઘેઈએ જણાવ્યું હતું કે, કતાર અને પાકિસ્તાન મધ્યસ્થી સાથેની મુલાકાતો બાદ બપોરે રિસોર્ટ ખાતે ઈરાન, અમેરિકા, કતાર અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ચતુર્ભુજ બેઠક યોજાશે.
તેમણે IRNA રાજ્ય સમાચાર એજન્સી દ્વારા શેર કરાયેલા એક વીડિયોમાં એમ પણ કહ્યું હતું કે લેબનોનમાં ચાલી રહેલ સંઘર્ષ વાટાઘાટોમાં મુખ્ય એજન્ડા રહેશે, તેમજ ઇરાની ભંડોળ સ્થિર કરવા અને દેશના તેલના વેચાણ જેવા મુદ્દાઓ પણ રહેશે.
સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના બુર્ગેનસ્ટોકથી રિપોર્ટિંગ કરતા મીડિયા સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે વાટાઘાટો દરમિયાન પક્ષો તેમના સ્થાનો વચ્ચેના અંતરને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરશે.
“અને તેથી જ તમે ઉચ્ચતમ સ્તરની ભાગીદારી જોઈ રહ્યા છો,” તેમણે કહ્યું.
“યુએસ તાત્કાલિક પરમાણુ મુદ્દામાં જવા માંગે છે. ઈરાનીઓ લેબનોનમાં લડાઈનો અંત ઇચ્છે છે”
લેબનોનમાં લડાઈ બંધ કરવી એ આ અઠવાડિયે અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધવિરામને 60 દિવસ માટે લંબાવવા અને તેહરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને અન્ય મુદ્દાઓ પર વાટાઘાટો શરૂ કરવા માટે વચગાળાના કરારમાં સંમત થયેલી શરતોમાંની એક હતી.
પરંતુ આ સોદો પહેલાથી જ તણાવમાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે ઇઝરાયલે શનિવારે લેબનોનમાં હુમલા ચાલુ રાખ્યા હતા, જેમાં ડઝનબંધ લોકો માર્યા ગયા હતા, જેમાં ઇરાનના IRGC એ હડતાલનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો કારણ કે તેણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બંધ જાહેર કર્યું હતું. યુએસ સૈન્યએ કહ્યું હતું કે વ્યાપારી જહાજો જળમાર્ગમાં કાર્યરત રહ્યા હતા.
યુદ્ધવિરામ માટે યુએસ પ્રતિબદ્ધતાઓનું ઉલ્લંઘન કરતી લેબનોનમાં ઇઝરાયલી “ગુનાઓ” તરીકે ઓળખાતા જહાજો તરફ ધ્યાન દોરતા, IRGC એ ચેતવણી આપી હતી કે જો તેઓ સ્ટ્રેટ પાસે પહોંચે તો જહાજો જોખમમાં મુકાશે, જે વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ પુરવઠા માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે.
પરંતુ યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) એ જણાવ્યું હતું કે શનિવારે 55 વેપારી જહાજો સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થયા હતા, જેમાં 17 મિલિયન બેરલથી વધુ તેલ વૈશ્વિક બજારો માટે બંધાયેલું હતું. CENTCOM એ જણાવ્યું હતું કે યુએસ દળો ખાતરી કરશે કે વાણિજ્યિક ટ્રાફિક ચાલુ રહે.
ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે 60 દિવસના યુદ્ધવિરામ દરમિયાન અથવા પછી સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવા માટે કોઈ ટોલ વસૂલવામાં આવશે નહીં – સિવાય કે જો શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ જાય તો અમેરિકા કોઈ લાદે.
સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં, તેમણે યુદ્ધનો અંત લાવવાનો સોદો પૂર્ણ ન થાય તો “મધ્ય પૂર્વના દેશોને ગાર્ડિયન એન્જલ તરીકે આપવામાં આવતી સેવાઓ માટે” અમેરિકા દ્વારા કર વસૂલવાની શક્યતાનો ઉલ્લેખ કર્યો.