(જી.એન.એસ) તા. ૧૩
એક હુથી અધિકારીએ અમેરિકાને ચેતવણી આપી હતી કે જો તે યમનના યુદ્ધમાં પ્રવેશશે તો તેને “પીડાદાયક જવાબ” મળશે; નોંધનીય છે કે સાઉદી અરેબિયાએ આ જૂથનો સામનો કરવા માટે વોશિંગ્ટન પાસે મદદ માંગી છે કારણ કે તે સતત હુમલાઓનો સામનો કરી રહ્યું છે.
યમનનું ગૃહયુદ્ધ – જેમાં સાઉદી-આગેવાની હેઠળનું લશ્કરી ગઠબંધન ઈરાન-સમર્થિત હુથીઓ સામે સરકારને સમર્થન આપે છે – તે જુલાઈમાં ફરી ભભૂકી ઉઠ્યું હતું. આ સંઘર્ષ એ વ્યાપક પ્રાદેશિક સંઘર્ષનો એક ભાગ છે જેણે ઊર્જા બજારોમાં અસ્થિરતા ઊભી કરી છે અને મધ્ય પૂર્વને સંકટમાં ધકેલી દીધું છે.
હુથીઓએ ઝડપથી સાઉદીના તેલના મથકો, ટેન્કરો અને પરિવહન કેન્દ્રોને નિશાન બનાવવાનું શરૂ કર્યું, જેમાં રિયાધના એરપોર્ટ પર થયેલા અનેક ઘાતક હુમલાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેનાથી વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ નિકાસકાર દેશમાં હલચલ મચી ગઈ હતી.
સોમવારે રાત્રે રાજધાનીમાં ફરીથી વિસ્ફોટો સંભળાયા હતા; સાઉદી ગઠબંધને જણાવ્યું હતું કે તેણે હુથી મિસાઇલને હવામાં જ અટકાવી (ઇન્ટરસેપ્ટ કરી) હતી, જ્યારે જૂથે દાવો કર્યો હતો કે તેણે ફરીથી એરપોર્ટને નિશાન બનાવ્યું હતું.
ત્યારબાદ, ગઠબંધને જાહેરાત કરી હતી કે તેણે રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં, યમન સાથેની સરહદ નજીક બે બેલિસ્ટિક મિસાઇલોને હવામાં જ અટકાવી હતી.
‘X’ (અગાઉનું ટ્વિટર) પર પોસ્ટ કરાયેલા એક નિવેદનમાં, ગઠબંધને કહ્યું કે તેણે “આતંકવાદી હુથી મિલિશિયા દ્વારા ખામિસ મુશૈત તરફ છોડવામાં આવેલી બે બેલિસ્ટિક મિસાઇલોને અટકાવી અને નષ્ટ કરી છે”; ખામિસ મુશૈત એવું શહેર છે જ્યાં સાઉદી લશ્કરી મથક અગાઉ પણ હુમલાનો ભોગ બન્યું છે.
શનિવારે રિયાધ એરપોર્ટ પર થયેલા હુમલામાં ૧૩ લોકોના મોત બાદ, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે તેઓ આ જૂથ સામે સાઉદીના હુમલાઓમાં જોડાવા અંગે વિચારણા કરી રહ્યા છે; અગાઉ તેમણે સાઉદી અરેબિયાની મદદ માટેની વિનંતીઓને ફગાવી દીધી હોવાના અહેવાલો હતા.
ટ્રમ્પે સોમવારે કહ્યું, “હુથીઓ ખૂબ જ ખરાબ વર્તન કરી રહ્યા છે. તેઓ ખૂબ જ ખરાબ વર્તન કરી રહ્યા છે. આ બિલકુલ યોગ્ય નથી.”
હુથી રાજકીય બ્યુરોના સભ્ય મોહમ્મદ અલ-બુખૈતીએ મીડિયાને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં કહ્યું, “જો અમેરિકા યમન વિરુદ્ધની આક્રમક કાર્યવાહીમાં સામેલ થશે, તો અમે જવાબ આપવાના નિર્ણય પર વિચાર-વિમર્શ નહીં કરીએ, પરંતુ અમેરિકા અને આ ક્ષેત્રમાં તેના તમામ હિતોને નિશાન બનાવીને ત્વરિત અને પીડાદાયક જવાબ આપીશું.”
તેમણે સાઉદીના તેલ મથકો અને એરપોર્ટ પર કામ કરતા તમામ કર્મચારીઓ અને કામદારોને પણ ચેતવણી આપી હતી કે તેઓ આ સ્થળોથી દૂર રહે, કારણ કે તે હવે “કાયદેસરના લક્ષ્યો” (legitimate targets) બની ગયા છે. શનિવારે કિંગ ખાલિદ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર થયેલો હુમલો એક દાયકાથી વધુ સમયમાં સાઉદીની ધરતી પર થયેલો સૌથી ઘાતક હુમલો હતો, જેમાં સેંકડો લોકો ઘાયલ પણ થયા હતા.
ટ્રમ્પે કહ્યું કે આ હુમલો “સ્વીકાર્ય નથી” અને તેઓ રાજ્યના વાસ્તવિક નેતા ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન સાથે વાત કરશે; તેમણે પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા સાઉદીના હુમલાઓમાં જોડાવાની શક્યતા પર “વિચારણા કરશે”.
રિયાધના બાહ્ય વિસ્તારમાં આવેલા આ વિશાળ એરપોર્ટ પર સોમવારે પણ કામગીરી સ્થગિત રહી હતી.
– ‘ગંભીર’ પ્રતિક્રિયા –
બુખૈતીએ કહ્યું કે સાઉદીના લક્ષ્યો સામેના આ અભિયાનનો ઉદ્દેશ્ય ક્રાઉન પ્રિન્સને એ સંદેશ આપવાનો હતો કે “તેઓ હવે સુરક્ષિત સ્થિતિમાં રહીને યમન સામે આક્રમકતા આચરી શકશે નહીં”.
સાઉદીના ઊર્જા મંત્રી પ્રિન્સ અબ્દુલઅઝીઝ બિન સલમાને સોમવારે રિયાધમાં એક પરિષદમાં જણાવ્યું હતું કે તાજેતરની ઘટનાઓએ “અમારા માળખાગત માળખા, અમારી સંસ્થાઓ, અમારા લોકો અને અમારી સ્થિતિસ્થાપકતાની કસોટી કરી છે”.
“તાજેતરના અઠવાડિયાની ઘટનાઓ ગંભીર છે, તેથી આપણો પ્રતિભાવ પણ એટલો જ ગંભીર હોવો જોઈએ.”
સાઉદી સત્તાવાળાઓ દ્વારા જાહેર કરાયેલા શનિવારના હુમલાના સીસીટીવી ફૂટેજમાં ધાર્મિક વસ્ત્રો પહેરેલા મુસ્લિમ યાત્રાળુઓને પ્રસ્થાન લાઉન્જમાં રાહ જોતા જોઈ શકાય છે; ત્યારબાદ અચાનક થયેલા વિસ્ફોટે ઈમારતને હચમચાવી નાખી અને સળગતા કાટમાળને નીચે પાડી દીધો.
સોમવારે રિયાધમાં વાતાવરણ તણાવપૂર્ણ રહ્યું હતું, કારણ કે સરકારી પ્રસારણકર્તા ‘અલ એકબરિયા’એ જણાવ્યું હતું કે લશ્કરી ગઠબંધન ડ્રોન અને મિસાઇલના જોખમોનો સામનો કરી રહ્યું હતું.
સાંજે, હુમલાને નિષ્ફળ બનાવવાની જાહેરાત પહેલાં મોબાઈલ ફોન પર “દુશ્મન તરફથી હવાઈ જોખમ” અંગેની ચેતવણી આપતો જોરદાર સરકારી એલર્ટ સંદેશ આવ્યો હતો.
આ એલર્ટને કારણે ઉઝબેકિસ્તાનની નેફ્ચી ફેરગાના અને સાઉદી ટીમ અલ નાસર (જેમાં પોર્ટુગીઝ સુપરસ્ટાર ક્રિસ્ટિયાનો રોનાલ્ડો રમે છે) વચ્ચેની ફૂટબોલ મેચની શરૂઆતમાં વિલંબ થયો હતો.
અઠવાડિયાઓ પછી રિયાધમાં ફોન એલર્ટ સિસ્ટમનો આ પ્રથમ ઉપયોગ હતો; તાજેતરના દિવસોમાં રાજધાનીને નિશાન બનાવતા હુમલાઓ દરમિયાન સંદેશા ન મોકલવા પાછળનું કોઈ સત્તાવાર કારણ આપવામાં આવ્યું ન હતું.
હુથીઓએ દાવો કર્યો હતો કે તેમણે રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ખામિસ મુશૈત બેઝને પણ ડ્રોન વડે નિશાન બનાવ્યું હતું.
– ફ્લાઇટ્સ સ્થગિત –
સાઉદી અરેબિયામાં અમેરિકી દૂતાવાસે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકી સરકારી કર્મચારીઓએ રાજ્યના કોઈપણ એરપોર્ટનો ઉપયોગ કરતા પહેલા તેની મંજૂરી લેવી આવશ્યક છે, અને અમેરિકી નાગરિકોને પણ જો તેઓ તેમ કરવાનું પસંદ કરે તો “અત્યંત સાવચેતી રાખવા” અનુરોધ કર્યો હતો. મિશનએ એમ પણ કહ્યું કે “સાઉદી અરેબિયામાં તાજેતરની ઘટનાઓના ફોટા લેવા બદલ અમેરિકન નાગરિકોની અટકાયત કરવામાં આવી છે”.
યુએઈની રાષ્ટ્રીય વાહક કંપની એતિહાદ એરવેઝે સોમવારે જાહેરાત કરી કે તે આગામી અઠવાડિયા સુધી રિયાધ જતી અને જતી બધી ફ્લાઇટ્સ રદ કરી રહી છે, અને દમ્મામ અને જેદ્દાહની ફ્લાઇટ્સ પણ સ્થગિત કરી રહી છે.
બહેરીનની રાષ્ટ્રીય વાહક કંપની ગલ્ફ એરએ પણ કહ્યું કે તે પણ શનિવાર સુધી રિયાધની બધી ફ્લાઇટ્સ રદ કરી રહી છે.
યુએસ ઓપરેટર ડેલ્ટાએ જાહેરાત કરી કે તે 23 ઓક્ટોબરના રોજ નિર્ધારિત એટલાન્ટાથી રિયાધની સીધી ફ્લાઇટ્સ શરૂ કરવામાં વિલંબ કરશે.