(જી.એન.એસ) તા. ૨૨
ભારતે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ના એક વિશેષ પ્રતિનિધિ દ્વારા ગેંગસ્ટર દાઉદ ઈબ્રાહિમ સંચાલિત ‘ડી-કંપની’ને “ભારત-આધારિત” ગુનાહિત જૂથ તરીકે વર્ણવવા સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો છે. ભારતે આ અહેવાલમાં “સ્પષ્ટ ક્ષતિઓ” હોવાનું જણાવી ચેતવણી આપી છે કે આવી ભૂલો સંયુક્ત રાષ્ટ્રને મોટું નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ભારતના કાયમી મિશનના પ્રથમ સચિવ, રઘુ પુરીએ બુધવારે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાની ત્રીજી સમિતિની બેઠક દરમિયાન આ અંગે જવાબ આપ્યો હતો. પુરી, ‘આતંકવાદનો સામનો કરતી વખતે માનવ અધિકારો અને મૂળભૂત સ્વતંત્રતાઓને પ્રોત્સાહન અને રક્ષણ આપવા’ અંગેના સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વિશેષ પ્રતિનિધિ બેન સોલના અહેવાલનો પ્રતિભાવ આપી રહ્યા હતા.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રતિનિધિ બેન સોલે તેમના અહેવાલમાં દાઉદ ઈબ્રાહિમને આતંકવાદી જોડાણો ધરાવતી “ભારત-આધારિત” ‘ડી-કંપની’ નામની ગુનાહિત ગેંગના નેતા તરીકે વર્ણવ્યા હતા.
‘તથ્યાત્મક ભૂલો ધરાવતા અહેવાલો જાહેર કરવા’
પુરીએ કહ્યું, “અમારા પ્રતિનિધિમંડળે અન્ય મંચો પર પણ આ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે વિશેષ પ્રતિનિધિ (SR) તથ્યાત્મક ભૂલો ધરાવતા અહેવાલો જાહેર કરે છે, પરંતુ તે માટે તેમને કોઈ જવાબદાર ઠેરવવામાં આવતા નથી – જે સ્વીકારી શકાય તેવી સ્થિતિ નથી.”
તેમણે કહ્યું કે આનાથી સભ્ય દેશોની સામે એક એવી પરિસ્થિતિ ઊભી થાય છે જ્યાં તેમને તૈયાર હકીકત સ્વીકારવા મજબૂર થવું પડે છે. જે સંસ્થા પહેલેથી જ પોતાની વિશ્વસનીયતા અને કાયદેસરતા સામેના પડકારોનો સામનો કરી રહી છે, તેના માટે આ એક દુર્ભાગ્યપૂર્ણ સ્થિતિ છે. પુરીએ કહ્યું, “આ સંદર્ભમાં, હું મારા દેશને લગતી કેટલીક અત્યંત સ્પષ્ટ ક્ષતિઓ તરફ ધ્યાન દોરવા માંગુ છું.”
પુરીએ બેન સોલના અહેવાલનો ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં જણાવાયું હતું કે ૨૦૦૩માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદે અલ-કાયદા સાથે જોડાણ ધરાવતા એક ગુનાહિત જૂથના નેતાને સૂચિબદ્ધ કર્યા હતા, જેને “ભારત-આધારિત ડી-કંપની” તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું હતું. પુરીએ કહ્યું, “જો આ વાક્યને અલગથી વાંચવામાં આવે, તો તે વાસ્તવિક હકીકત કરતાં તદ્દન અલગ જ ચિત્ર રજૂ કરે છે.”
દાઉદ ત્યાં રહે છે જ્યાં ઓસામા મળી આવ્યો હતો
‘ડી-કંપની’ને “ભારત-આધારિત” ગણાવવાના વર્ણનને સખત રીતે નકારી કાઢતા પુરીએ કહ્યું કે, આ ગુનાહિત સંગઠન અને તેના સૂચિબદ્ધ નેતા દાઉદ ઈબ્રાહિમ ૧૯૯૩થી ભારતમાં આતંકવાદી હુમલાઓના સંબંધમાં વોન્ટેડ છે. તેમણે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદની ‘અલ-કાયદા પ્રતિબંધ વ્યવસ્થા’ નો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું, “૧૨૬૭ પ્રતિબંધ વ્યવસ્થા હેઠળ સૂચિબદ્ધ કરવા પાછળના કારણોના સારાંશમાં આ સ્પષ્ટપણે લખેલું છે.” પુરીએ કહ્યું, “આ હકીકતનો ઉલ્લેખ ન કરવો તે દુઃખદ છે, અને ખાસ આદેશ ધરાવતા હોદ્દેદારો તરફથી આવી અક્ષમતા આ સંસ્થાને ભારે નુકસાન પહોંચાડે છે.”
તેમણે કહ્યું, “હું રેકોર્ડ માટે આ બાબત સ્પષ્ટ કરવા માંગુ છું. આ વ્યક્તિ ૨૦૦૩માં યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો તે ઘણા સમય પહેલા જ ભારત છોડીને ભાગી ગયો હતો. તે સમયગાળા દરમિયાન, જ્યારે તે દેશની બહાર હતો, ત્યારે તેને અલ-કાયદા અને ઓસામા બિન લાદેન સાથે સંકળાયેલા હોવાને કારણે આ યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો હતો.”
પુરીએ જણાવ્યું કે દાઉદ ઈબ્રાહિમ ભારતમાં હજુ પણ એક વોન્ટેડ ગુનેગાર છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ની યાદી મુજબ, તે એ જ દેશમાં રહે છે જ્યાં અલ-કાયદાનો વડો ઓસામા બિન લાદેન મળી આવ્યો હતો અને માર્યો ગયો હતો – જેનો સ્પષ્ટ ઈશારો પાકિસ્તાન તરફ છે.
ઓસામા બિન લાદેન ૨૦૧૧માં પાકિસ્તાનના એબોટાબાદમાં યુએસ નેવી સીલ્સ (US Navy SEALs) દ્વારા કરવામાં આવેલા એક દરોડા દરમિયાન માર્યો ગયો હતો.
‘સૌલના અહેવાલના વિવિધ ભાગોમાં પૂર્વગ્રહ’
ભારતે સૌલના અહેવાલના વિવિધ ભાગોમાં રહેલા “સ્પષ્ટ પૂર્વગ્રહ” તરફ પણ ધ્યાન દોર્યું હતું. આ ઉપરાંત, ‘સ્પેશિયલ રેપોર્ટર’ ની કચેરી સામે મીડિયામાં થયેલા આક્ષેપો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતા ભારતે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, પ્રામાણિકતા અને નિષ્પક્ષતાના ઉચ્ચતમ ધોરણો જાળવી રાખવા અત્યંત આવશ્યક છે.
સૌલ સિડની યુનિવર્સિટીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના અધ્યક્ષ છે અને ‘ઓસ્ટ્રેલિયન એકેડેમી ઓફ સોશિયલ સાયન્સીસ’ના ચૂંટાયેલા ફેલો છે.
સૌલને મળતા ભંડોળ (ફંડિંગ) અંગેના આક્ષેપોને કારણે પણ આ અહેવાલ તપાસના દાયરામાં આવ્યો છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રની કામગીરી પર નજર રાખતી બિન-સરકારી સંસ્થા ‘યુએન વોચ’ એ મે ૨૦૨૬માં પ્રકાશિત ૧૦૪ પાનાના તપાસ અહેવાલમાં – જેનું શીર્ષક ‘ફ્રોમ વોચડોગ્સ ટુ આઈડિયોલોગ્સ’ – એવો આક્ષેપ કર્યો કે સૌલને ચીન તરફથી ૧,૫૦,૦૦૦ યુએસ ડોલર મળ્યા હતા. ‘યુએન વોચ’ની તપાસમાં જણાવાયું છે કે, “ચીની સરકાર તેમનું સૌથી મોટું ભંડોળ પૂરું પાડનાર છે, જેમણે ૨૦૨૪માં ૧,૫૦,૦૦૦ યુએસ ડોલર આપ્યા હતા.”
પુરીએ એ બાબતે પણ ચેતવણી આપી કે આતંકવાદને સમર્થન આપનારાઓ માનવ અધિકારો અને આતંકવાદ વિરોધી માળખાનો ઉપયોગ પોતાના કૃત્યોને વાજબી ઠેરવવા માટે કરી રહ્યા છે.
તેમણે કહ્યું, “એવું લાગે છે કે આતંકવાદને સમર્થન આપનારાઓ માટે માનવ અધિકારો અને આતંકવાદ વિરોધી માળખાનો ઉપયોગ કરીને પોતાના દુષ્કૃત્યોને યોગ્ય ઠેરવવું એક ફેશન બની ગઈ છે. માનવ અધિકારોનું માળખું એ આતંક આચરનારાઓ અથવા કટ્ટરવાદ અને ઉગ્રવાદ ફેલાવનારાઓ માટે આશ્રયસ્થાન ન બની શકે.” “આતંકવાદને ક્યારેય વાજબી ઠેરવી શકાય નહીં,” એમ પુરીએ પાકિસ્તાનના પ્રતિનિધિ દ્વારા ભારત વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલી ટિપ્પણીઓને ફગાવી દેતા કહ્યું. આ ટિપ્પણીઓમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર તથા લદ્દાખના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોનો ઉલ્લેખ પણ સામેલ હતો.
તેમણે આ આરોપોને “સંકુચિત રાજકીય લાભ” મેળવવા માટે કરવામાં આવેલો “શુદ્ધ પ્રચાર” ગણાવ્યો અને કહ્યું કે પાકિસ્તાનની વાસ્તવિક નીતિઓ માટે ત્યાંનું લશ્કર જવાબદાર છે.
પુરીએ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે જમ્મુ અને કાશ્મીર તથા લદ્દાખ ભારતનો અભિન્ન અંગ છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિની ટિપ્પણીઓ પર વધુ કોઈ ટિપ્પણી કરીને તેઓ તેને મહત્વ આપવા માંગતા નથી.