(જી.એન.એસ) તા. ૨૨
થીમ્પુ,
ભૂટાનના નવા પ્રવેશદ્વાર, ‘ગેલેફુ માઇન્ડફુલનેસ સિટી’ (GMC) એ તેનું નવું ઇમિગ્રેશન ટર્મિનલ શરૂ કર્યું છે. આ ટર્મિનલમાં સ્વચાલિત ‘ઈ-ગેટ્સ’ (e-gates) ની સુવિધા આપવામાં આવી છે, જેના દ્વારા પાત્ર ભૂટાનના અને ભારતના નાગરિકો ગેલેફુ ખાતે ભારત-ભૂટાન સરહદ પર બાયોમેટ્રિક ચકાસણીનો ઉપયોગ કરીને ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકશે.
GMC ના ગવર્નર, ડેશો ડૉ. લોટે શેરિંગે એક સમારોહમાં આ ટર્મિનલનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું, જેમાં વિવિધ અધિકારીઓ અને મહેમાનો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ ટર્મિનલ એ માળખાકીય સુવિધાઓનો એક ભાગ છે જે GMC ના વિકાસ સાથે તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. તે ગેલેફુ અને ભારત વચ્ચે અવરજવર કરતા લોકોની વધતી જતી સંખ્યા માટે મદદરૂપ થશે.
સમારોહમાં બોલતા ગવર્નરે કહ્યું: “આ ટર્મિનલ માત્ર એક ભૌતિક માળખું નથી. તે સરહદ પારની અવરજવરના રેકોર્ડ રાખવામાં અને સુરક્ષાને મજબૂત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. તે આપણને સરહદ પાર કરતા લોકોની અવરજવર પર વધુ સારી રીતે દેખરેખ રાખવામાં પણ મદદ કરશે.”
ગવર્નર ડેશો ડૉ. લોટે શેરિંગના જણાવ્યા અનુસાર, એક સામાન્ય સેવા શુલ્ક (service fee) લાગુ કરવામાં આવશે. ગવર્નરે કહ્યું, “અમે સમજીએ છીએ કે આ શુલ્ક લાગુ કરવાના નિર્ણયને કદાચ દરેક જણ આવકારે નહીં. જો કે, ગુણવત્તાયુક્ત સુવિધાઓ જાળવી રાખવા અને કાર્યક્ષમ સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે સંસાધનોની જરૂર હોય છે. તેથી, અમે દરેક માટે વધુ સારી સેવાઓ અને સુવિધાઓ પૂરી પાડવા માટે કામ કરી રહ્યા છીએ ત્યારે જનતાની સમજણ, સહકાર અને સમર્થનની અપેક્ષા રાખીએ છીએ.”
ભારત અને ભૂટાન વચ્ચે નવા જોડાણ પ્રોજેક્ટ્સને ટેકો આપવા માટે ભારત રેલવે લાઈનોનું પણ નિર્માણ કરી રહ્યું છે. આ પ્રક્રિયા પ્રાદેશિક જોડાણ, ટકાઉપણું અને આર્થિક સહયોગને મજબૂત કરવા માટે બંને દેશોની સંયુક્ત પ્રતિબદ્ધતાને દર્શાવે છે. અમલીકરણને ઝડપી બનાવવા માટે, કોકરાઝાર-ગેલેફુ રેલવે લાઈનને ‘સ્પેશિયલ રેલવે પ્રોજેક્ટ’ તરીકે જાહેર કરવામાં આવી છે, જેનાથી મંજૂરીઓ અને જમીન સંપાદનની પ્રક્રિયા ઝડપી બની શકશે. નાણાકીય પાસાની વાત કરીએ તો, ભારતીય પક્ષે થનારા કામો માટેનો ખર્ચ રેલવે મંત્રાલય ઉઠાવશે, જ્યારે ભૂટાનના ભાગે થનારા કામો માટે ભારત સરકાર, વિદેશ મંત્રાલયના માધ્યમથી, ભૂટાનની ૧૩મી પંચવર્ષીય યોજનાના ભાગરૂપે સહયોગ આપશે. આ મોડેલ એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે માળખાકીય સુવિધાઓનો મોટો હિસ્સો ભારતીય પક્ષે રહે, અને સાથે જ ભૂટાનની વિકાસ જરૂરિયાતોને સંપૂર્ણ સમર્થન પણ મળી રહે. આ યોજના હેઠળ બે મુખ્ય કડીઓ (લિંક્સ) નક્કી કરવામાં આવી છે: આસામને ભૂટાનના ગેલેફુ સાથે જોડતી ૬૯ કિમી લાંબી કોકરાઝાર-ગેલેફુ લાઇન, અને પશ્ચિમ બંગાળને ભૂટાન સાથે જોડતી ૨૦ કિમી લાંબી બનારહાટ-સામત્સે લાઇન. અંદાજે રૂ. ૪,૦૩૩ કરોડના ખર્ચે તૈયાર થનારા આ પ્રોજેક્ટ્સ વેપાર, પ્રવાસન અને લોકો વચ્ચેના આદાન-પ્રદાનને મોટો વેગ આપશે.
ગેલેફુ માઇન્ડફુલનેસ સિટી ખાતેનું ટર્મિનલ હાલમાં ભૂટાન અને ભારતનાં નાગરિકો માટે ઉપલબ્ધ છે, જેમાં પ્રવેશ માટેની નિર્ધારિત શરતો લાગુ પડે છે. અન્ય દેશોના નાગરિકો માટેની સુવિધાઓ ભારત સરકારના સંબંધિત વિભાગો સાથેના સંકલન દ્વારા પછીના તબક્કે શરૂ કરવામાં આવશે.
‘ઈ-ગેટ્સ’ (e-gates) મુસાફરની ઓળખની ચકાસણી તેમની અગાઉ નોંધાયેલી બાયોમેટ્રિક માહિતી સાથે મેળવીને કરે છે. પાત્ર મુસાફરો સામાન્ય મેન્યુઅલ (હસ્તચાલિત) પ્રક્રિયા વિના જ ક્લિયરન્સ મેળવી શકે છે. આ સિસ્ટમનો ઉદ્દેશ્ય રાહ જોવાનો સમય ઘટાડવાનો અને સરહદ પાર કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ સુનિશ્ચિત બનાવવાનો છે; જોકે, સંપૂર્ણ ઇમિગ્રેશન નિયંત્રણો યથાવત રહેશે. જે મુસાફરોએ તેમનો બાયોમેટ્રિક ડેટા નોંધાવ્યો નથી, તેમની પ્રક્રિયા અગાઉની જેમ જ કર્મચારીઓ દ્વારા સંચાલિત કાઉન્ટર્સ પર કરવામાં આવશે.
ગેલેફુ માઇન્ડફુલનેસ સિટી, જે એક વિશેષ વહીવટી ક્ષેત્ર (Special Administrative Region – SAR) છે, તેને હવે ભૂટાનના રાજા, મહામહિમ જિગ્મે ખેસર નામગ્યેલ વાંગચુક દ્વારા ૨૧મી સદીના શહેરી જીવનના એક અનોખા સ્વરૂપ તરીકે વ્યાપક સ્વીકૃતિ મળી રહી છે. આ શહેરની જાહેરાત થયાના બે વર્ષમાં જ તે અત્યંત ઝડપથી વિકસી રહ્યું છે. અહીં વિશ્વસ્તરીય આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે, ભવ્ય આધ્યાત્મિક સંસ્થાઓ આકાર લઈ રહી છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણકારો મોટા વૈશ્વિક સાહસો પર કામ શરૂ કરી રહ્યા છે.
૨૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ, મહામહિમ રાજાએ ૧૦૮ ‘જાંગચુબ ચોર્ટેન’ (જ્ઞાનપ્રાપ્તિના સ્તૂપ) બનાવવાની શાહી પહેલની જાહેરાત કરી. રાજાએ આને એક મહત્વાકાંક્ષી કાર્ય ગણાવ્યું, જેના માટે સાહસ, એકતા અને ઊંડી પ્રતિબદ્ધતાની જરૂર છે. રાજા જિગ્મે ખેસર નામગ્યેલ વાંગચુકે કહ્યું, “આપણે આ કાર્ય કરવું જ જોઈએ, જેથી આપણે આપણી જાતને સાબિત કરી શકીએ કે જ્યારે આપણે એક થઈને ઊભા રહીએ છીએ, ત્યારે આપણે જે સિદ્ધ કરી શકીએ તેની કોઈ સીમા નથી – પછી ભલે સામે ગમે તેવા પડકારો કેમ ન હોય.”