નંદન નીલેકણીના નેતૃત્વ હેઠળના ઉચ્ચ-શક્તિશાળી ટાસ્ક ફોર્સે જાહેર પરીક્ષાઓમાં સુધારા માટે સૂચનો આમંત્રિત કર્યા

(જી.એન.એસ) તા. ૨૯

નવી દિલ્હી,

કેન્દ્ર સરકારે ભારતની જાહેર પરીક્ષા પ્રણાલીમાં ફેરફાર કરવા માટે સૂચનો મેળવવા માટે જાહેર પરામર્શ પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે, જેમાં ઇન્ફોસિસના સહ-સ્થાપક નંદન નીલેકણીના નેતૃત્વ હેઠળ એક ઉચ્ચ-શક્તિશાળી ટાસ્ક ફોર્સ (HPTF) વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ, શિક્ષકો, નિષ્ણાતો અને અન્ય હિસ્સેદારો પાસેથી સૂચનો મંગાવી રહી છે. NEET-UG 2026 પેપર લીકની આસપાસના વિવાદ અને જુલાઈમાં થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનોને ધ્યાનમાં રાખીને આ પહેલ કરવામાં આવી છે. આ ઘટનાક્રમને કારણે તત્કાલીન કેન્દ્રીય શિક્ષણ પ્રધાન ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનનું રાજીનામું આવ્યું અને રાષ્ટ્રીય પરીક્ષણ એજન્સી (NTA) માં ફેરફારો થયા.

HPTF ને જાહેર પરીક્ષાઓ માટે હાલના માળખાની તપાસ કરવા અને પરીક્ષાઓની રચના, સંચાલન અને સુરક્ષાને આવરી લેતા વ્યાપક ફેરફારોની ભલામણ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. સરકારના મતે, મોટો ઉદ્દેશ્ય એક એવી પરીક્ષા પ્રણાલી બનાવવાનો છે જે મજબૂત, સુરક્ષિત, પારદર્શક, ન્યાયી અને ભવિષ્ય માટે તૈયાર હોય. ભલામણોમાં NTA દ્વારા લેવામાં આવતી પરીક્ષાઓ તેમજ વ્યાપક જાહેર પરીક્ષા ઇકોસિસ્ટમને આવરી લેવામાં આવશે. ટાસ્ક ફોર્સે હવે સ્પર્ધાત્મક અને જાહેર પરીક્ષાઓ સાથે પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે જોડાયેલા લોકો અને સંગઠનો પાસેથી મંતવ્યો એકત્રિત કરવા માટે પરામર્શ કવાયત શરૂ કરી છે.

સૂચનો કોણ સબમિટ કરી શકે છે?

આ પરામર્શ વિવિધ હિસ્સેદારો માટે ખુલ્લો છે. વિદ્યાર્થીઓ અને પરીક્ષા ઉમેદવારો, માતાપિતા, શિક્ષકો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, પરીક્ષા આયોજક સંસ્થાઓ અને સંસ્થાઓ જે પરીક્ષણો આયોજિત કરે છે તેમને ભાગ લેવા માટે આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે. સરકારે વિષય નિષ્ણાતો, ટેકનોલોજી વ્યાવસાયિકો, ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ, નાગરિક સમાજ સંગઠનો અને અન્ય રસ ધરાવતા જૂથો પાસેથી પણ મંતવ્યો માંગ્યા છે. આ વ્યાપક પરામર્શનો હેતુ સુધારા પ્રક્રિયામાં વિવિધ દ્રષ્ટિકોણ લાવવાનો છે, ખાસ કરીને જેઓ વિવિધ તબક્કામાં પરીક્ષા પ્રણાલીનો અનુભવ કરે છે અથવા તેનું સંચાલન કરે છે તેમના તરફથી.

ફોકસ ક્ષેત્રોમાં પરીક્ષા સુરક્ષા, ડિઝાઇન અને ગેરરીતિનો સમાવેશ થાય છે

હિસ્સેદારો જાહેર પરીક્ષાઓના અનેક પાસાઓ પર ભલામણો સબમિટ કરી શકે છે. આમાં પરીક્ષાઓનું સંચાલન અને સુરક્ષા, પ્રશ્નપત્રો અને મૂલ્યાંકન પદ્ધતિઓની ડિઝાઇન, તેમજ શાસન અને જવાબદારી પદ્ધતિઓનો સમાવેશ થાય છે. ટાસ્ક ફોર્સ પરીક્ષા સંબંધિત ગેરરીતિને કેવી રીતે અટકાવી શકાય, શોધી શકાય અને અસરકારક રીતે કેવી રીતે સંબોધિત કરી શકાય તે અંગે સૂચનો પણ માંગી રહી છે. ઇનપુટ્સ ફરિયાદોનો સામનો કરવા માટે પદ્ધતિઓને મજબૂત બનાવવા અને ઉમેદવારો અને અન્ય હિસ્સેદારોને સમયસર અને પારદર્શક સંદેશાવ્યવહાર મળે તે સુનિશ્ચિત કરવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકે છે.

ટેકનોલોજી અને કમ્પ્યુટર-આધારિત પરીક્ષણ પણ સમીક્ષા હેઠળ છે

પરામર્શમાં પરીક્ષાઓને મજબૂત બનાવવામાં ટેકનોલોજીની ભૂમિકા પર નોંધપાત્ર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. હિસ્સેદારોને કમ્પ્યુટર-આધારિત પરીક્ષણને વધુ સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય બનાવવાની રીતો સૂચવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા છે. પરીક્ષા માળખાના નિર્માણ અને વિસ્તરણ માટે પણ સૂચનો માંગવામાં આવી રહ્યા છે. ટાસ્ક ફોર્સ સુરક્ષા અને નિષ્પક્ષતા જાળવી રાખીને પરીક્ષા પ્રક્રિયાને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવા માટે ટેકનોલોજી અને માળખાગત સુવિધાઓનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરી શકાય તે અંગે ઇનપુટ્સ માંગે છે. બીજો મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્ર એક સમાવિષ્ટ પરીક્ષા માળખાનું નિર્માણ છે જે સામાજિક, આર્થિક, પ્રાદેશિક અને ભાષાકીય જૂથોના ઉમેદવારો માટે પ્રવેશ સુધારે છે.

મુખ્ય ચિંતાઓમાં વિદ્યાર્થી સુખાકારી

સરકારે પરીક્ષા પ્રક્રિયા દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓની સુખાકારીમાં સુધારો કરી શકે તેવા પગલાં અંગે સૂચનો પણ આમંત્રિત કર્યા છે. પરીક્ષા સુરક્ષા અને ટેકનોલોજી ઉપરાંત, હિસ્સેદારો પારદર્શિતા, ફરિયાદ નિવારણ અને ઉમેદવારો અને અન્ય સહભાગીઓ સાથે વાતચીત સંબંધિત મુદ્દાઓ ઉઠાવી શકે છે. HPTF એ સૂચિબદ્ધ ક્ષેત્રો ઉપરાંત સૂચનો માટે પણ પરામર્શ ખુલ્લો રાખ્યો છે, જેનાથી હિસ્સેદારો ભારતની જાહેર પરીક્ષા પ્રણાલીને મજબૂત બનાવી શકે તેવા અન્ય કોઈપણ પગલાંની ભલામણ કરી શકે છે.

હિસ્સેદારો ઇનપુટ્સ કેવી રીતે અને ક્યારે સબમિટ કરી શકે છે?

13 સપ્ટેમ્બર, 2026 સુધી ઉચ્ચ-શક્તિશાળી ટાસ્ક ફોર્સને સૂચનો સબમિટ કરી શકાય છે. હિસ્સેદારો ટાસ્ક ફોર્સના સમર્પિત પરીક્ષા સુધારણા પોર્ટલ દ્વારા તેમના ઇનપુટ્સ મોકલી શકે છે. સબમિશન ફોન, વોટ્સએપ અને ઇમેઇલ દ્વારા પણ સ્વીકારવામાં આવી રહ્યા છે. આ પરામર્શ અંગ્રેજી, હિન્દી અને પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં ખુલ્લો છે, જેમાં સહભાગીઓ તેમના મંતવ્યો તેમને સૌથી વધુ અનુકૂળ હોય તેવી ભાષામાં રજૂ કરી શકે છે.

પરીક્ષા સુધારણા પોર્ટલ https://examreforms-taskforce.dopt.gov.in પર ઉપલબ્ધ છે. હિસ્સેદારો 1800-180-4747 પર પણ કૉલ કરી શકે છે અથવા WhatsApp દ્વારા +91 78270 42830 પર “hptf” મોકલી શકે છે. ઇનપુટ્સ ExamReformsTaskforce@dopt.gov.in પર ઇમેઇલ પણ કરી શકાય છે.