(જી.એન.એસ) તા. ૮
નવી દિલ્હી,
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે કાઉન્સિલની ૫૭મી બેઠક બાદ જણાવ્યું હતું કે, જીએસટી (GST) કાઉન્સિલે ગુરુવારે પ્રક્રિયા અને અનુપાલન સંબંધિત સુધારાઓની શ્રેણીને મંજૂરી આપી છે. આમાં કર અધિકારીઓની ધરપકડ કરવાની સત્તા નાબૂદ કરવી અને કાનૂની કાર્યવાહી માટેની મર્યાદા (થ્રેશહોલ્ડ) ₹૧ કરોડથી વધારીને ₹૫ કરોડ કરવી જેવા નિર્ણયોનો સમાવેશ થાય છે.
કાઉન્સિલે જીએસટી દરોમાં કોઈ ફેરફાર ન કરવાનો પણ નિર્ણય લીધો હતો. સીતારમણે કહ્યું કે “દરનું માળખું સ્થિર છે” અને દર સંબંધિત બાબતો પર વર્ષમાં એકવાર વિચારણા કરવામાં આવશે.
ધરપકડની સત્તા નાબૂદ, કાનૂની કાર્યવાહી માટેની મર્યાદામાં વધારો
સુધારાઓ હેઠળ, જીએસટી કર અધિકારીઓ પાસે હવે ધરપકડ કરવાની સત્તા રહેશે નહીં. કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરવા માટેની નાણાકીય મર્યાદા ₹૧ કરોડથી વધારીને પાંચ ગણી એટલે કે ₹૫ કરોડ કરવામાં આવી છે.
કાઉન્સિલે સામાન્ય દંડની રકમ ₹૨૫,૦૦૦ થી ઘટાડીને ₹૧૦,૦૦૦ કરવાની પણ મંજૂરી આપી છે.
આ પગલાં સરકાર દ્વારા વર્ણવવામાં આવેલા “નેક્સ્ટ-જનરેશન જીએસટી પ્રક્રિયા સુધારા” નો એક ભાગ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય કરદાતાઓ માટે અનુપાલન પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો અને કાનૂની વિવાદો ઘટાડવાનો છે.
કાઉન્સિલે સેવા નિકાસકારો માટે તકો વધારવાના પગલાંને પણ મંજૂરી આપી છે. સુધારાઓ હેઠળ, વિદેશી ગ્રાહકને પોતાની વિદેશી શાખા દ્વારા સેવા પૂરી પાડતી ભારતીય કંપની નિકાસ લાભો મેળવવા માટે પાત્ર બનશે. વિદેશી ગ્રાહકોની માલિકીની વસ્તુઓ પર ભારતમાં કરવામાં આવતી પરીક્ષણ, સમારકામ, પ્રમાણપત્ર, સંશોધન અને પ્રક્રિયાને પણ નિકાસ તરીકે ગણવામાં આવશે, ભલે તે વસ્તુઓ ભારતમાં જ રહે. સુધારાઓમાં એવી જોગવાઈ પણ છે કે નિકાસ ચૂકવણીની માન્યતા આરબીઆઈ (RBI) ના નિયમો મુજબ થશે, જ્યારે સેવા નિકાસકારો ઇનપુટ્સ પર ચૂકવેલ કર ઝડપથી પાછો મેળવી શકશે.
વધુમાં કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે કાઉન્સિલે જીએસટી રિફંડ દાવાઓની સ્વીકૃતિ માટેની સમયમર્યાદા ૧૫ દિવસથી ઘટાડીને ૧૦ દિવસ કરી છે.
સીબીઆઈસી (CBIC) અનુસાર, જોખમ-આધારિત સિસ્ટમ હેઠળ, શૂન્ય-રેટેડ સપ્લાય અને ઇન્વર્ટેડ ડ્યુટી સ્ટ્રક્ચર (જ્યાં કાચા માલ પરનો ટેક્સ તૈયાર માલ પરના ટેક્સ કરતા વધારે હોય) ને લગતા કિસ્સાઓમાં ૯૦% કામચલાઉ રિફંડ આપમેળે મંજૂર કરવામાં આવશે.
કાઉન્સિલે રિફંડ અરજીઓની સ્વતઃ-જનરેટેડ સ્વીકૃતિ અને ઇલેક્ટ્રોનિક કેશ લેજરમાં રહેલી વધારાની રકમના સ્વચાલિત રિફંડને પણ મંજૂરી આપી છે.
કેન્દ્રીય મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું કે ઝડપી રિફંડ પ્રક્રિયા વ્યવસાયો, ખાસ કરીને નાના વ્યવસાયોની કાર્યકારી મૂડીની સ્થિતિ સુધારવામાં મદદ કરશે.
નોંધણી (રજીસ્ટ્રેશન) બાબતે, કાઉન્સિલે દસ્તાવેજી જરૂરિયાતો અને સિસ્ટમ-આધારિત માર્ગદર્શન અંગે વધુ સ્પષ્ટતા સાથેની સુવ્યવસ્થિત પ્રક્રિયાની ભલામણ કરી છે. કરદાતાઓને નિર્ધારિત શરતોને આધીન રહીને નોંધણીની વિગતોમાં જાતે સુધારો કરવાની પણ મંજૂરી આપવામાં આવશે.
પાત્ર કિસ્સાઓમાં રદ કરવાની અરજીઓનો આપમેળે સ્વીકાર થવાથી નોંધણી રદ કરવાની પ્રક્રિયા પણ સરળ બનશે.
નાના ઈ-કોમર્સ વિક્રેતાઓ માટે રાહત
કાઉન્સિલે ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ દ્વારા માલ કે સેવા પૂરી પાડતા નાના કરદાતાઓ માટે સરળ GST નોંધણી પ્રક્રિયાને પણ મંજૂરી આપી હતી.
આ સુધારાનો ઉદ્દેશ્ય નાના વ્યવસાયો માટે નોંધણી સંબંધિત વર્તમાન અવરોધોનો સામનો કર્યા વિના ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ દ્વારા વેચાણ કરવાનું સરળ બનાવવાનો છે.
કાઉન્સિલે GST નોટિસ અને કાર્યવાહી માટે સમાન ધોરણોની ભલામણ કરી હતી અને નિર્ણય લીધો હતો કે જ્યાં કરની રકમ ₹10,000 કે તેથી ઓછી હોય ત્યાં કોઈ ‘ડિમાન્ડ નોટિસ’ (કરની માંગણી કરતી નોટિસ) જારી કરવામાં આવશે નહીં.
નિર્ધારિત મર્યાદાથી ઓછી રકમની બાકી રહેલી નોટિસો પણ પાછી ખેંચી લેવામાં આવશે.
CBIC એ જણાવ્યું હતું કે આ સુધારાઓમાં બિન-છેતરપિંડીના કિસ્સાઓમાં કલમ 73 હેઠળ 30 દિવસની અંદર અથવા કલમ 74A હેઠળ 60 દિવસની અંદર વ્યાજ સાથે કરની ચુકવણી કરવામાં આવે તો 5% દંડની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે.
કાઉન્સિલે પરિવહન દરમિયાન માલને મનસ્વી રીતે અટકાવવાને રોકવા માટેના પગલાંની પણ ભલામણ કરી હતી; માલ અટકાવવા માટે ચોક્કસ કારણો અને જોઈન્ટ કમિશનર અથવા તેનાથી ઉપરના સ્તરની મંજૂરી આવશ્યક રહેશે.
કાઉન્સિલે GST રિટર્ન ફાઇલિંગને સરળ બનાવવા અને રિટર્ન વચ્ચેની વિસંગતતાઓ ઘટાડવા માટેના અનેક પગલાંને પણ મંજૂરી આપી હતી. CBIC એ જણાવ્યું હતું કે GSTR-3B માં કરની જવાબદારીની સાચી નોંધણી સક્ષમ કરવા માટે GSTR-1/1A/IFF માં સુધારો કરવામાં આવશે, જ્યારે GST રિટર્નમાં જવાબદારી અને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટમાં સુધારો કરવા માટે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા પૂરી પાડવામાં આવશે.
કાઉન્સિલે B2C (વ્યવસાયથી ગ્રાહક) વેચાણ કરતા નાના કરદાતાઓ માટે ત્રિમાસિક ધોરણે કરની ચુકવણી સાથે વાર્ષિક ધોરણે સરળ રિટર્ન-ફાઇલિંગ પ્રક્રિયાને પણ સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી આપી છે.
દર (રેટ્સ) અંગે, કેન્દ્રીય મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું, “આ બેઠકમાં દરોમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી; દર સંબંધિત બાબતો પર વર્ષમાં એકવાર વિચારણા કરવામાં આવશે.” તેથી, ગુરુવારની બેઠકમાં કાઉન્સિલનું ધ્યાન દરોમાં ફેરફારના અન્ય રાઉન્ડને બદલે પ્રક્રિયાગત સુધારાઓ, નિયમનકારી પાલન અને વિવાદ ઘટાડવા પર કેન્દ્રિત હતું.