(જી.એન.એસ) તા. ૧૫
નવી દિલ્હી,
સુપ્રીમ કોર્ટે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર તથા ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીને નોટિસ પાઠવી છે. આ નોટિસ વિરોધ પક્ષના નેતા (LoP) રાહુલ ગાંધી અને ‘ઈન્ડિયા’ (INDIA) ગઠબંધનના અન્ય નેતાઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીના સંદર્ભમાં આપવામાં આવી છે, જેમાં દેશવ્યાપી મતદાર યાદીની ‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) પ્રક્રિયામાં અનિયમિતતાઓ હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે.
ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્ય કાંત અને ન્યાયાધીશ જોયમાલ્યા બાગચીની બનેલી બે જજોની ખંડપીઠે રાહુલ ગાંધીના “વર્તન” પર નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. કોર્ટે સોમવારે સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી કોંગ્રેસ સાંસદ (રાહુલ ગાંધી) દ્વારા કરવામાં આવેલા માર્ચ (કૂચ)નો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે, ગાંધીએ આ અંગે સ્પષ્ટતા આપવી જોઈએ. કોર્ટે ટિપ્પણી કરી કે “કોઈ પણ ન્યાયતંત્રને દબાવી કે ડરાવી શકતું નથી.”
સુપ્રીમ કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે, “અરજદારોમાંના એક (રાહુલ ગાંધી) વતી દાખલ કરાયેલી અરજી પર કામચલાઉ ધોરણે વિચાર કરવામાં આવશે, પરંતુ તે તેમના વર્તન અંગે સ્પષ્ટતા આપે તે શરતે.”
આ ઉપરાંત, સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી સરકારને પણ નોટિસ પાઠવીને જવાબ માંગ્યો છે. આ પગલું ત્યારે લેવામાં આવ્યું છે જ્યારે ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ (CJP) અને વિરોધ પક્ષો દ્વારા ‘SIR’ પ્રક્રિયાને લઈને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ સાથે વિરોધ પ્રદર્શન કરવામાં આવી રહ્યું છે, અને તે દરમિયાન જંતર-મંતરને વિરોધ પ્રદર્શનના સ્થળ તરીકેની માન્યતા રદ કરી દેવામાં આવી છે.
કોર્ટે એક અરજદારને – જેઓ ઈચ્છતા હતા કે જંતર-મંતરને ફરીથી વિરોધ પ્રદર્શનના સ્થળ તરીકે જાહેર કરવામાં આવે – જણાવ્યું કે, દિલ્હી સરકારે જવાબ આપવો જોઈએ કે આ જાણીતા સ્થળને કેમ સૂચિમાંથી હટાવી દેવામાં આવ્યું. જોકે, સરકાર વતી હાજર રહેલા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કોર્ટને જણાવ્યું કે, રાજધાનીમાં વિરોધ પ્રદર્શન માટે અન્ય વૈકલ્પિક સ્થળો શોધવાની શક્યતા તપાસવા માટે અગાઉ એક સમિતિની રચના કરવામાં આવી હતી.
મીડિયા સુત્રોના અહેવાલ મુજબ, ન્યાયાધીશ બાગચીએ ટિપ્પણી કરી, “ટેક્નોલોજીના યુગમાં ‘સાંભળવા’ (અથવા રજૂઆત સાંભળવા)ના શબ્દને વ્યાપક સંદર્ભમાં જોવો જોઈએ. તમે એક મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે; તમે જંતર-મંતરને દેશનું સંચાલન કરતા વહીવટી તંત્રની નજીક દર્શાવવા માંગો છો.”
સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી પોલીસને પણ નોટિસ પાઠવી છે, જે વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ‘ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા, 2023’ (BNSS) ની કલમ 172 અને 163 લાગુ કરવાના સંદર્ભમાં છે. ન્યાયાધીશ બાગચીએ કહ્યું કે, વિરોધ પ્રદર્શન કરનારાઓનું માનવું છે કે વિરોધનું સ્થળ નજીકમાં હોવું જોઈએ; જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશે પ્રશ્ન કર્યો કે ટેક્નોલોજીના આ યુગમાં શું આ બાબત હજુ પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે? જવાબમાં, વરિષ્ઠ વકીલ એન હરિહરને ટિપ્પણી કરી કે “આ તર્કને ધ્યાનમાં રાખીને, કેરળથી વિરોધ કરી શકાય છે”.
મહિલા પત્રકારો પર કથિત જાતીય હિંસા અને ઉત્પીડન અંગે, મહેતાએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે સરકાર મહિલા પોલીસ સહિત દરેક મહિલાને સુરક્ષા પૂરી પાડવાની તરફેણ કરે છે. જોકે, તેમણે નિર્દેશ કર્યો હતો કે વિરોધમાં હાજરી આપનારા ઘણા લોકો ફક્ત રીલ બનાવવા માટે જ ભાગ લેતા હતા, અને કહ્યું હતું કે આંદોલનકારીઓમાંથી કોણ રીલ બનાવનાર છે અને કોણ પત્રકાર છે તે નક્કી કરવું મુશ્કેલ બની ગયું છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે કથિત ચૂંટણી અનિયમિતતાઓ પર કુમારના રાજીનામાની માંગ કરતી ઇન્ડિયા બ્લોકની અરજી પર સુનાવણી કરતી વખતે ઉપરોક્ત અવલોકનો કર્યા હતા.