(જી.એન.એસ) તા. ૧૨
ઢાકા,
ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના તણાવપૂર્ણ સંબંધોને કારણે, બાંગ્લાદેશના ગૃહમંત્રી સલાહુદ્દીન અહેમદ નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી BIMSTEC (બિમસ્ટેક) જૂથના ગૃહમંત્રીઓની સૌપ્રથમ બેઠકમાં હાજરી આપશે નહીં; તેના બદલે, ઢાકાનું પ્રતિનિધિત્વ એક વરિષ્ઠ અમલદારના નેતૃત્વમાં એક પ્રતિનિધિમંડળ કરશે.
‘બાંગ્લા ટ્રિબ્યુન’ના અહેવાલ મુજબ, ગૃહ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ સચિવ મંજુર મોર્શેદ ચૌધરી બાંગ્લાદેશી પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે. સોમવારે શરૂ થનારી આ બે-દિવસીય બેઠકમાં સભ્ય દેશોના ગૃહ મંત્રાલયોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ભાગ લેશે.
સભ્ય દેશોના ગૃહમંત્રીઓની બેઠક મંગળવારે યોજાવાની છે. ‘બે ઓફ બંગાળ ઈનિશિએટિવ ફોર મલ્ટી-સેક્ટોરલ ટેકનિકલ એન્ડ ઈકોનોમિક કોઓપરેશન’ (BIMSTEC) એ બાંગ્લાદેશ, ભૂટાન, ભારત, મ્યાનમાર, નેપાળ, શ્રીલંકા અને થાઈલેન્ડનો સમાવેશ કરતું એક પ્રાદેશિક જૂથ છે.
તેનો ઉદ્દેશ્ય બંગાળની ખાડીને અડીને આવેલા અને તેની આસપાસના દેશો વચ્ચે આર્થિક અને તકનીકી સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. બાંગ્લાદેશે એપ્રિલ 2025માં BIMSTECનું અધ્યક્ષપદ સંભાળ્યું હતું. BIMSTEC ગૃહમંત્રીઓની આ ઉદ્ઘાટન બેઠકનો હેતુ દક્ષિણ અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા તેમજ બંગાળની ખાડી ક્ષેત્રના સભ્ય દેશો વચ્ચે સુરક્ષા સહયોગને મજબૂત કરવાનો છે.
જોકે અહેવાલમાં અહેમદની ગેરહાજરીનું કારણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ આ નિર્ણય ઓગસ્ટ 2024માં શેખ હસીનાની સરકારના પતન બાદ ભારત-બાંગ્લાદેશ સંબંધોમાં આવેલા ઘટાડાની પૃષ્ઠભૂમિમાં લેવામાં આવ્યો છે. હસીના બાદમાં ભારત ભાગી ગયા હતા.
ગયા મહિને, વડાપ્રધાન તારિક રહેમાને નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી BRICS (બ્રિક્સ) સમિટના આઉટરીચ સત્રમાં હાજરી આપી ન હતી, જ્યારે ભારત સરકારે તેમને BIMSTECના અધ્યક્ષ તરીકે આમંત્રણ આપ્યું હતું.
‘ઢાકા ટ્રિબ્યુન’ના અહેવાલ મુજબ, ચૌધરીના નેતૃત્વમાં બાંગ્લાદેશી પ્રતિનિધિમંડળમાં વિદેશ મંત્રાલયના વધારાના સચિવ (જેઓ SAARC, BIMSTEC અને અન્ય પ્રાથમિકતાના મુદ્દાઓ સંભાળે છે) એ.કે.એમ. શાહિદુલ કરીમ અને સંયુક્ત સચિવ રેબેકા ખાનનો પણ સમાવેશ થશે.
આ બેઠકમાં બાંગ્લાદેશ, ભૂટાન, ભારત, મ્યાનમાર, નેપાળ, શ્રીલંકા અને થાઈલેન્ડના પ્રતિનિધિઓ એકત્ર થશે. તેઓ પ્રાદેશિક સુરક્ષા સહયોગની સમીક્ષા કરશે અને કાયદાના અમલીકરણ, ગુપ્ત માહિતીની આપ-લે તેમજ આતંકવાદ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાખોરી સામે લડવાના પ્રયાસોમાં સંકલન મજબૂત કરવાના માર્ગો શોધશે. UNB સમાચાર એજન્સીના અહેવાલ મુજબ, મંગળવારે યોજાનારી બેઠકમાં ભૂટાનના ગૃહમંત્રી, મ્યાનમારના કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી, નેપાળના ગૃહમંત્રી, શ્રીલંકાના જાહેર સુરક્ષા અને સંસદીય બાબતોના મંત્રી તેમજ થાઈલેન્ડની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદના ડેપ્યુટી સેક્રેટરી-જનરલ હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા છે.
ભારતમાં હસીનાની હાજરી એ બંને દેશો વચ્ચેના મુખ્ય વિવાદાસ્પદ મુદ્દાઓમાંનો એક બની ગયો છે. ઢાકા તેમના પ્રત્યાર્પણની માંગ કરી રહ્યું છે, જ્યારે ભારતનું કહેવું છે કે પ્રત્યાર્પણની વિનંતી પર લાગુ કાયદા અને સ્થાપિત કાનૂની પ્રક્રિયાઓ અનુસાર વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે.
બાંગ્લાદેશના વિદેશ મંત્રાલયે ઓગસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે તે મહિનામાં નવી દિલ્હીમાં હસીના દ્વારા કરવામાં આવેલા વર્ચ્યુઅલ પ્રેસ સંવાદને કારણે રહેમાનની મુલાકાત માટેનું વાતાવરણ “બગડી” ગયું હતું. ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હસીનાને લગતા તે મીડિયા કાર્યક્રમમાં તેની કોઈ ભૂમિકા નહોતી અને તે મંચ પર બાંગ્લાદેશ સરકાર વિશે કહેવામાં આવેલી કોઈપણ વાતનું સમર્થન કરતું નથી.