(જી.એન.એસ) તા. ૨૮
શિલોંગ,
મેઘાલય સરકારે ફ્રૂટ વાઇન પર મૂલ્યવર્ધિત કર મુક્તિ ત્રણ વર્ષથી વધારીને 10 વર્ષ કરી છે, જે રાજ્યના વિકસતા વાઇન અર્થતંત્રને મોટો વેગ આપવાની અપેક્ષા છે, એમ એક્સાઇઝ કમિશનર મેટસીવોડોર વારે શુક્રવારે જણાવ્યું હતું.
આ નિર્ણય તાજેતરમાં લેવામાં આવ્યો છે અને તેનાથી નાના ઉત્પાદકો પર કરનો બોજ ઓછો થશે અને વ્યાપક બજારોમાં વેચાણ કરવાનો પ્રયાસ કરનારાઓ માટે ઉચ્ચ ધોરણોને પ્રોત્સાહન મળશે તેવી અપેક્ષા છે.
સ્ટેટ કન્વેન્શન સેન્ટર ખાતે બે દિવસીય મેઘાલય વાઇન ઇકોનોમી સમિટ 2025માં બોલતા વોરે જણાવ્યું હતું કે સરકારે એક્સાઇઝ એક્ટના નિયમ 377માં પણ સુધારો કર્યો છે જેથી ‘વાઇન બુટિક’ સ્થાપવાની મંજૂરી મળી શકે જે ફક્ત નોંધાયેલા ઘરે બનાવેલા વાઇન ચોક્કસ જગ્યાઓમાં અથવા સ્વતંત્ર ખાદ્ય સંસ્થાઓના ભાગ રૂપે વેચી શકે.
તેમણે કહ્યું કે આ નીતિ મુલાકાતીઓને મેઘાલયની વાઇન સંસ્કૃતિનો અનુભવ કરવાની મંજૂરી આપશે અને ઉદ્યોગસાહસિકોને વાઇન બુટિક સ્થાપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે.
મેઘાલય ફ્રૂટ વાઇન મેકર્સ એસોસિએશને ઉત્તરપૂર્વમાં ફળ આધારિત વાઇનના લાંબા પરંતુ મોટાભાગે બિનદસ્તાવેજીકૃત ઇતિહાસ પર પ્રકાશ પાડ્યો, નોંધ્યું કે પરંપરાગત આથો પદ્ધતિઓ સદીઓ જૂની છે અને એક સમયે બાજરી, ચોખા અને સોહિયોંગ જેવા સ્વદેશી ફળો પર આધાર રાખતી હતી.
એસોસિએશનના પ્રમુખ બ્રાયન ડેલી ખારપ્રાને કહ્યું કે આ પ્રદેશમાં વાઇન બનાવવું “પહાડીઓ જેટલું જૂનું” હતું, અને યાદ કર્યું કે અંગ્રેજી વસાહતીઓ પણ ફળ વાઇનનું ઉત્પાદન કરતા હતા.
તેમણે કેપ્ટન હન્ટનું ઉદાહરણ આપ્યું, જેમણે 1947 માં માવફલાંગમાં ચેરી વાઇન અને ચેરી બ્રાન્ડી બનાવવાનું લાઇસન્સ મેળવ્યું હતું. આ ઉત્પાદનો આસામ ચાના વાવેતરકારોમાં લોકપ્રિય બન્યા હતા અને 1980 ના દાયકામાં વાઇનરી તૂટી પડે તે પહેલાં કોલકાતામાં પણ ઉપલબ્ધ હતા.
ખારપ્રાને કહ્યું કે આ પરંપરા સમાજના ખિસ્સામાં ટકી રહી હતી, 2004 માં જ્યારે માઈકલ સિયેમ, એક કાર્યકર્તાએ શિલોંગમાં વાઇન ફેસ્ટિવલનું આયોજન કર્યું અને આજીવિકાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ફળ વાઇનને કાયદેસર બનાવવાની હિમાયત કરી ત્યારે તેને મોટો પ્રોત્સાહન મળ્યું.
2019 માં નોર્થ ઇસ્ટ ફૂડ શોએ આ ક્ષેત્રની સંભાવનાને વધુ પ્રદર્શિત કરી, ગ્રાહકો અને ઉદ્યોગસાહસિકો તરફથી મજબૂત રસ મેળવ્યો.
૨૦૨૦ માં એક મહત્વપૂર્ણ સફળતા મળી, જ્યારે રાજ્ય સરકારે આસામ એક્સાઇઝ નિયમોમાં સુધારો કરીને ફ્રૂટ વાઇનને વાણિજ્યિક સાહસ તરીકે કાયદેસર બનાવ્યું, જેનાથી માળખાગત ઉત્પાદન અને બજાર વિસ્તરણનો માર્ગ મોકળો થયો.
ખારપ્રણે કહ્યું કે તાજેતરના નીતિગત વિકાસ ફ્રૂટ વાઇનને સાંસ્કૃતિક વારસો અને ઉભરતી આર્થિક તક બંને તરીકે વધતી જતી માન્યતા દર્શાવે છે.
તેમણે ઉમેર્યું કે એસોસિએશન આ ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવા અને વાઇન બનાવવા સાથે સંકળાયેલા સ્થાનિક સમુદાયોને ટેકો આપવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.