કેન્દ્ર સરકારે ઘઉંના લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP)માં ૨૫ રૂપિયાનો વધારો કર્યો; ટેકાનો ભાવ વધીને પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૨,૬૧૦ રૂપિયા થયો
(જી.એન.એસ) તા. ૩૦
નવી દિલ્હી,
કેન્દ્રીય કેબીનેટ દ્વારા બુધવારે ૨૦૨૭-૨૮ના રવી માર્કેટિંગ વર્ષ માટે ઘઉંના લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP)માં પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૨૫ રૂપિયાનો વધારો મંજૂર કર્યો છે, જેનાથી ટેકાના ભાવ પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૨,૬૧૦ રૂપિયા થયા છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેબિનેટની બેઠક બાદ માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આ નિર્ણયની જાહેરાત કરી હતી. એપ્રિલથી માર્ચ સુધી ચાલતા ૨૦૨૬-૨૭ના માર્કેટિંગ વર્ષ દરમિયાન ઘઉં માટે MSP પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૨,૫૮૫ રૂપિયા હતી.
આ બેઠકમાં ઘઉં અને અન્ય પાંચ રવી પાકો માટે કૃષિ મંત્રાલયના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. સુધારેલા MSPની જાહેરાત આગામી રવી વાવણીની મોસમ પહેલાં કરવામાં આવી છે; સામાન્ય રીતે ઘઉંની વાવણી ઓક્ટોબરમાં શરૂ થાય છે અને લણણી એપ્રિલમાં શરૂ થાય છે.
ઘઉંની MSP ઉત્પાદન ખર્ચ કરતાં બમણાથી વધુ
વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે ઘઉંનો ઉત્પાદન ખર્ચ પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૧,૨૬૪ રૂપિયા છે, જ્યારે ૨૦૨૭-૨૮ના માર્કેટિંગ વર્ષ માટે MSP પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૨,૬૧૦ રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી છે. મંત્રીએ કહ્યું કે આમ, ટેકાના ભાવ નિર્ધારિત ઉત્પાદન ખર્ચ કરતાં બમણાથી પણ વધુ છે.
સુધારેલી MSP ‘કમિશન ફોર એગ્રીકલ્ચરલ કોસ્ટ્સ એન્ડ પ્રાઇસીસ’ (CACP)ની ભલામણ પર આધારિત છે. પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, કૃષિ મંત્રાલયે છ રવી પાકો માટે નવી MSPનો પ્રસ્તાવ મૂકતી વખતે ઉત્પાદન ખર્ચ, અલ-નીનો (El Nino) અંગેની ચિંતાઓ તેમજ વૈશ્વિક અને સ્થાનિક ભાવના વલણોને ધ્યાનમાં લીધા હતા.
ચણા, મસૂર અને તેલીબિયાંની MSPમાં પણ વધારો
ઘઉંની સાથે, કેબિનેટે ૨૦૨૭-૨૮ના રવી માર્કેટિંગ વર્ષ માટે જવ, ચણા, મસૂર, રેપસીડ/રાઈ (સરસવ) અને કુસુમ (safflower)ના MSPમાં પણ વધારાને મંજૂરી આપી છે.
જવની MSP ૨૦૨૬-૨૭ના ૨,૧૫૦ રૂપિયાથી વધારીને પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૨,૨૮૬ રૂપિયા કરવામાં આવી છે. ચણાના ટેકાના ભાવમાં ૮૩ રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જે પ્રતિ ક્વિન્ટલ ૫,૮૭૫ રૂપિયાથી વધીને ૫,૯૫૮ રૂપિયા થયા છે. શું મસૂર માટે MSP રૂ. 7,000 થી વધારીને રૂ. 7,390 પ્રતિ ક્વિન્ટલ કરવામાં આવી છે? જરા ઊભા રહો, સ્ત્રોત કહે છે કે તે રૂ. 7,000 થી વધીને રૂ. 7,390 થઈ છે? વાસ્તવમાં વપરાશકર્તા કહે છે કે તે રૂ. 5,875 થી વધી છે? ના, તે ચણા (ગ્રામ) માટે હતું. અટકળો કરવાની જરૂર નથી. આપેલ સ્ત્રોત જણાવે છે કે મસૂરના ભાવમાં રૂ. 390 નો વધારો થઈને તે રૂ. 7,390 થયા છે, પરંતુ તે વાક્યમાં અગાઉની MSP સ્પષ્ટપણે દર્શાવતું નથી. આપણે માત્ર પ્રમાણિત માહિતી જ ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ.
રેપસીડ/રાઈ (સરસવ) ના બીજ માટે MSP રૂ. 6,200 થી વધારીને રૂ. 6,613 પ્રતિ ક્વિન્ટલ કરવામાં આવી છે, જ્યારે કુસુમ (safflower) માટે તેમાં રૂ. 675 નો વધારો થઈને ભાવ રૂ. 6,540 થી વધીને રૂ. 7,215 પ્રતિ ક્વિન્ટલ થયા છે.
ખેડૂતોને થનારી ચુકવણીનો અંદાજ રૂ. 90,962 કરોડ
વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે, 2027-28ના માર્કેટિંગ વર્ષ દરમિયાન 324 લાખ ટન પાક માટે સુધારેલી MSP હેઠળ ખેડૂતોને કુલ રૂ. 90,962 કરોડની ચુકવણી થવાનો અંદાજ છે.
સરકારે 2026-27ના પાક વર્ષ (જે જુલાઈથી જૂન સુધી ચાલે છે) માટે ઘઉંના ઉત્પાદનનો લક્ષ્યાંક 121 મિલિયન ટન નક્કી કર્યો છે. ઘઉં એ મુખ્ય રવિ અથવા શિયાળુ પાક છે અને સામાન્ય રીતે તેનું વાવેતર ઓક્ટોબરથી શરૂ થાય છે, જ્યારે તેની કાપણી એપ્રિલમાં શરૂ થાય છે.
MSP અંગેનો આ તાજેતરનો નિર્ણય છ રવિ પાકોને આવરી લે છે અને તે વાવેતરના આગામી ચક્ર પહેલાં લેવામાં આવ્યો છે. CACP (કૃષિ ખર્ચ અને ભાવ પંચ) ની ભલામણો અને કૃષિ મંત્રાલય દ્વારા ઉત્પાદન ખર્ચ તથા બજારની સ્થિતિના મૂલ્યાંકનને આધારે આ સુધારેલા દરો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.