૫૦૦થી વધુની અટકાયત, ઇન્ટરનેટ સેવા બંધ અને મોટા પ્રમાણમાં પોલીસ, જવાનો રસ્તા પર
(જી.એન.એસ) તા. ૨
નવી દિલ્હી,
શુક્રવારે દિલ્હીમાં 500થી વધુ વિરોધ પ્રદર્શનકારીઓની અટકાયત કરવામાં આવી હતી, જેમાં દિલ્હીના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી આતિશી, AAP નેતા સૌરભ ભારદ્વાજ અને AISA નેતા નેહા બોરાનો સમાવેશ થાય છે. પોલીસની આ કાર્યવાહી ચૂંટણી પંચ અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ જંતર-મંતર ખાતે યોજાનારા વિરોધ પ્રદર્શનને રોકવા માટે કરવામાં આવી હતી.
આ વિરોધ પ્રદર્શનનું આયોજન ‘ઓલ ઈન્ડિયા સ્ટુડન્ટ્સ એસોસિએશન’ (AISA), ‘સ્ટુડન્ટ્સ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયા’ (SFI) અને ‘ડેમોક્રેટિક યુથ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયા’ (DYFI) દ્વારા કાર્યકરો અને રાજકીય નેતાઓ સાથે મળીને કરવામાં આવ્યું હતું. આમ આદમી પાર્ટી (AAP) એ અલગથી વિરોધ પ્રદર્શનનું આયોજન કર્યું હતું અને લોકોને ગાંધી જયંતિના દિવસે તેમાં જોડાવા માટે અપીલ કરી હતી.
આ સંગઠનો ચૂંટણી પંચની કામગીરી તેમજ મતદાર યાદી અને ‘સ્પેશિયલ ઈન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) પ્રક્રિયાના સંચાલનને લઈને જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે.
શાંતિપૂર્ણ રીતે એકત્ર થવાનો અધિકાર મૂળભૂત અધિકાર હોવા છતાં, દિલ્હી પોલીસે અગાઉ 2 ઓક્ટોબરે પ્રસ્તાવિત વિરોધ પ્રદર્શન માટે પરવાનગી આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને નવી દિલ્હી જિલ્લામાં ‘ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા’ (BNSS) ની કલમ 163 હેઠળ પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. આ આદેશ બિન-અધિકૃત મેળાવડા, પ્રદર્શનો, સરઘસો અને સૂત્રોચ્ચાર પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.
વિરોધ પ્રદર્શનકારીઓની અટકાયત, પોલીસ બસો તૈનાત
અશોકા રોડ તરફથી જંતર-મંતર પહોંચવાનો પ્રયાસ કરનારા અનેક પ્રદર્શનકારીઓને પોલીસે અટકાવ્યા હતા અને બસોમાં લઈ ગયા હતા. વિરોધ સ્થળ તરફ જતા રસ્તાઓ પર મજબૂત બેરિકેડિંગ કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે દિલ્હી પોલીસ અને કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર પોલીસ દળોના જવાનોને વિવિધ સ્થળોએ તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.
SFI અને DYFI ના સભ્યો ચૂંટણી પંચ અને SIR પ્રક્રિયા વિરુદ્ધ વિરોધ કરવા માટે અલગથી એકત્ર થયા હતા. પોલીસની પરવાનગી ન મળવા છતાં આ સંગઠનોએ જંતર-મંતર ખાતે લગભગ 1,500 લોકોને એકત્ર કરવાની યોજના બનાવી હતી.
જંતર-મંતર આસપાસ ચાલી રહેલા આંદોલન દરમિયાન અટકાયત કરાયેલા લોકોમાં AISAના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ નેહા બોરા પણ સામેલ હતા; પોલીસ કાર્યવાહી દરમિયાન SFI અને DYFIના સભ્યોની પણ અટકાયત કરવામાં આવી હતી. રાજકીય કાર્યકર યોગેન્દ્ર યાદવની પણ અટકાયત કરવામાં આવી હતી.
સૌરભ ભારદ્વાજની વિરોધ સ્થળ પરથી અટકાયત કરવામાં આવી હતી. તેમણે ‘X’ (ટ્વિટર) પર જણાવ્યું હતું કે તેમની “જંતર-મંતરથી ધરપકડ” કરવામાં આવી છે અને કથિત “મત ચોરી” વિરુદ્ધના અભિયાનને લગતા સૂત્રો શેર કર્યા હતા. તેમણે પોલીસ બસની અંદરથી એક વીડિયો પણ શેર કર્યો હતો. ફરજ પરના પોલીસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ વરિષ્ઠ અધિકારીઓની સૂચનાઓનું પાલન કરી રહ્યા હતા.
દિલ્હીના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી આતિશી પણ પોલીસ બસમાં જોવા મળ્યા હતા, જેમાં તેમને લઈ જવામાં આવી રહ્યા હતા. તેમણે ‘X’ પર લખ્યું, “મોદીજીની દિલ્હી પોલીસે મને જંતર-મંતરથી અટકાયતમાં લીધી છે.”
તેમણે ઉમેર્યું કે “#VoteChori (મત ચોરી) સામેની લડાઈ ચાલુ રહેશે” અને તેમની પોસ્ટમાં “#ChunavAyogThikKaro” (ચૂંટણી પંચને સુધારો) હેશટેગનો ઉપયોગ કર્યો.
ત્યારબાદ ‘આપ’ (AAP) એ તેમની અટકાયતનો વીડિયો પોસ્ટ કર્યો. “દિલ્હી વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતા [આતિશી] જી, જેઓ મત ચોરી સામે શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ કરી રહ્યા હતા, તેમની દિલ્હી પોલીસ દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી છે. વડાપ્રધાન મોદીજી, આ દેશ સરમુખત્યારશાહીથી નહીં ચાલે. મત ચોર જ્ઞાનેશ કુમારે રાજીનામું આપવું પડશે.”
દિલ્હીમાં કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા વચ્ચે રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (RJD) ના નેતા મનોજ ઝાની પણ પોલીસે અટકાયત કરી હતી. તેમને બદારપુર બોર્ડર તરફ લઈ જવામાં આવ્યા હતા. CPI(M) ના નેતા વૃંદા કરાતે પણ જંતર-મંતર ખાતેના વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લીધો હતો.
દિલ્હીમાં કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા વચ્ચે રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (RJD) ના નેતા મનોજ ઝાની પણ પોલીસે અટકાયત કરી હતી. તેમને બદારપુર બોર્ડર તરફ લઈ જવામાં આવ્યા હતા. CPI(M) ના નેતા વૃંદા કરાતે પણ જંતર-મંતર ખાતેના વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લીધો હતો.
જંતર-મંતર વિસ્તારમાં સવારે 9 વાગ્યાથી રાત્રે 9 વાગ્યા સુધી મોબાઈલ ઈન્ટરનેટ સેવાઓ સ્થગિત કરવામાં આવી હતી. જંતર-મંતરની આસપાસ લગભગ 1.5 કિમીના વિસ્તારમાં સેવાઓ બંધ રાખવામાં આવી હતી.
સુરક્ષાના પગલાંની અસર દિલ્હી મેટ્રો અને રસ્તા પરના ટ્રાફિક પર પણ પડી હતી. DMRC એ શરૂઆતમાં 11 સ્ટેશનો પર પ્રવેશ અને નિકાસ બંધ કરવાની જાહેરાત કરી હતી, જેમાં બાદમાં બરાખંબાનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો, જેથી કુલ સંખ્યા 12 થઈ ગઈ હતી, તેમ મીડિયા સુત્રો એ અગાઉ અહેવાલ આપ્યો હતો.
અસરગ્રસ્ત સ્ટેશનોમાં જનપથ, પટેલ ચોક, સેન્ટ્રલ સેક્રેટરિયેટ, રાજીવ ચોક, સેવા તીર્થ, મંડી હાઉસ, લોક કલ્યાણ માર્ગ, INA, ચાવડી બજાર, રામકૃષ્ણ આશ્રમ માર્ગ, નવી દિલ્હી અને બરાખંબાનો સમાવેશ થતો હતો. કેટલાક સ્ટેશનો પર ઇન્ટરચેન્જ સુવિધાઓ ચાલુ રહી હતી. દિલ્હી ટ્રાફિક પોલીસે કનોટ પ્લેસ, પટેલ ચોક, જીપીઓ, ટોલ્સટોય માર્ગ, જંતર-મંતર રોડ, પાર્લામેન્ટ સ્ટ્રીટ અને અશોકા રોડની આસપાસ ડાયવર્ઝન અને પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. મુસાફરોને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોથી દૂર રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી.
મિન્ટો રોડ અને મધ્ય દિલ્હી તરફ આવતા રસ્તાઓ સહિત અનેક સ્થળોએ સુરક્ષા કર્મચારીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા. સ્થળ પરના લોકોના જણાવ્યા અનુસાર, દિલ્હી તરફ જતા ડીએનડી કેરેજવે પર પણ બેરિકેડ મૂકવામાં આવ્યા હતા, વાહનોને રોકવામાં આવ્યા હતા અને મુસાફરોને તેમના ગંતવ્ય સ્થાન વિશે પૂછપરછ કરવામાં આવી હતી.
બેરિકેડિંગને કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં ટ્રાફિક ધીમો પડી ગયો હતો, વાહનોને રસ્તાની ઓછી જગ્યામાંથી પસાર કરવામાં આવ્યા હતા.
એનએસયુઆઈના કાર્યકરો જંતર-મંતર પાસે રોકાયા હતા
રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ વિનોદ ઝાખરની આગેવાની હેઠળ એનએસયુઆઈના કાર્યકરોએ પણ જંતર-મંતર તરફ કૂચ કરી હતી પરંતુ પોલીસે અને અનેક સ્તરોના બેરિકેડિંગ દ્વારા તેમને અટકાવવામાં આવ્યા હતા.
લગભગ 200 કાર્યકરોએ “જ્ઞાનેશ કુમાર પાછા જાઓ” ના નારા લગાવ્યા. લગભગ 15 મિનિટ પછી, પોલીસે જાહેરાત કરી કે આ મેળાવડો અનધિકૃત હતો અને વિરોધીઓને ચેતવણી આપી કે જો તેઓ આ વિસ્તાર છોડશે નહીં તો કાર્યવાહી કરી શકાય છે.
શા માટે પ્રદર્શનકારીઓ જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે
2 ઓક્ટોબરનું પ્રદર્શન ચૂંટણી પંચની કામગીરી અને SIR કવાયત પર સતત વિરોધ પ્રદર્શનનો એક ભાગ છે, જેના હેઠળ મતદાર યાદીઓમાં સુધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે.
ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના તપાસ અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ જ્ઞાનેશ કુમાર દ્વારા તેમની જાણ વગર લેવામાં આવેલા નિર્ણયો અંગે અનેક વખત વાંધો ઉઠાવ્યો હતો, ત્યારબાદ ટીકા વધી હતી. ચૂંટણી પંચે જાળવી રાખ્યું છે કે SIR સંબંધિત નિર્ણયો સહિત ત્રણ સભ્યોના કમિશનના નિર્ણયો સર્વાનુમતે લેવામાં આવ્યા હતા.
જંતર મંતર પર વિરોધ પણ આ મુદ્દા પર અગાઉના પ્રદર્શનો પછી થયો હતો, જે દરમિયાન પોલીસે કાર્યકરો અને વિદ્યાર્થી નેતાઓની અટકાયત કરી હતી.