(જી.એન.એસ) તા. ૧૨
નવી દિલ્હી,
ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) એ તેના નવીનતમ સુધારા હેઠળ પાન મસાલા માટે પેકેજિંગ ધોરણોને કડક બનાવ્યા છે, જેમાં ઉત્પાદન માટે ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવી પેકેજિંગ સામગ્રીનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. નવા નિયમો હેઠળ, પ્લાસ્ટિક આધારિત અથવા પ્લાસ્ટિક-લેમિનેટેડ પેકેજિંગને પાન મસાલા માટે માન્ય અથવા નિર્દિષ્ટ પેકેજિંગ સામગ્રીમાં શામેલ કરવામાં આવ્યું નથી.
એક પ્રેસ રિલીઝ અનુસાર, FSSAI એ, ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, 2006 (2006 નો 34) ની કલમ 92 ની પેટા-કલમ (2) ની કલમ (k) દ્વારા આપવામાં આવેલી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને અને કેન્દ્ર સરકારની પૂર્વ મંજૂરી સાથે, ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ (પેકેજિંગ) રેગ્યુલેશન્સ, 2018 માં વધુ સુધારો કરવા માટે નીચેના નિયમો બનાવ્યા છે.
આ નિયમો ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ (પેકેજિંગ) એમેન્ડમેન્ટ રેગ્યુલેશન્સ, 2026 તરીકે ઓળખાશે. તે સત્તાવાર ગેઝેટમાં તેમના પ્રકાશનની તારીખથી અમલમાં આવશે, પ્રેસ રિલીઝમાં જણાવાયું છે.
પ્રેસ રિલીઝમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણો (પેકેજિંગ) નિયમનો, 2018 માં, અનુસૂચિ IV હેઠળ, જે સૂચક પેકેજિંગ સામગ્રીની સૂચિ સાથે સંબંધિત છે, સીરીયલ નંબર 10 અને તેનાથી સંબંધિત એન્ટ્રીઓ પછી એક નવો સીરીયલ નંબર અને અનુરૂપ એન્ટ્રીઓ દાખલ કરવામાં આવી છે.
સુધારેલી જોગવાઈઓ હેઠળ, પાન મસાલા માટે માન્ય પેકેજિંગ સામગ્રીમાં કાગળ, પેપરબોર્ડ, સેલ્યુલોઝ અને અન્ય કુદરતી રીતે મેળવેલા પદાર્થોનો સમાવેશ થાય છે. જો કે, આવી સામગ્રી પ્લાસ્ટિકથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત હોવી જોઈએ, જેમાં પોલિઇથિલિન, પોલીપ્રોપીલીન, પોલિએસ્ટર અને પોલીવિનાઇલ ક્લોરાઇડ (PVC), તેમજ કોઈપણ કૃત્રિમ પોલિમર, કોપોલિમર અથવા લેમિનેટનો સમાવેશ થાય છે, પરંતુ તેના સુધી મર્યાદિત નથી. તેઓ એલ્યુમિનિયમ ફોઇલ અથવા મેટલાઇઝ્ડ સ્તરોથી પણ મુક્ત હોવા જોઈએ.
પાન મસાલા માટે માન્ય પેકેજિંગ સામગ્રી તરીકે ટીન અથવા કાચના કન્ટેનરનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. વધુમાં, પર્યાવરણ (સંરક્ષણ) અધિનિયમ, 1986 (1986 ના 29) હેઠળ રચાયેલ પ્લાસ્ટિક કચરો વ્યવસ્થાપન નિયમો, 2016 ના નિયમ 4 ના પેટા-નિયમ (1) ની કલમો (f) અને (i) ની જોગવાઈઓ પણ લાગુ પડશે, એમ અખબારી યાદીમાં જણાવાયું છે.
વડાપાવ વિક્રેતાઓ દ્વારા અખબારના ઉપયોગ સામે FSSAI ની ચેતવણી
જૂનમાં, નિયમનકારી સંસ્થાએ ખાદ્ય વ્યવસાયો અને શેરી વિક્રેતાઓને અખબારોનો ઉપયોગ પેકિંગ, રેપિંગ અથવા ખોરાક પીરસવા સામે ચેતવણી આપી હતી. ખાદ્ય સુરક્ષા નિયમનકારે જણાવ્યું હતું કે છાપકામની શાહીમાં હાજર રસાયણો તેમજ ગ્રાહકોના સંપર્કમાં આવતા પહેલા અખબારો ઘણીવાર ખુલ્લા પડે છે તેના કારણે આ પ્રથા ગંભીર આરોગ્ય જોખમો ઉભો કરે છે.
મુંબઈમાં તાજેતરમાં બનેલી એક ઘટનાને પગલે નવી સલાહ આપવામાં આવી છે, જ્યાં એક જાણીતા વડાપાવ વિક્રેતા કથિત રીતે ખોરાક લપેટવા અને પીરસવા માટે અખબારોનો ઉપયોગ કરતા જોવા મળ્યા હતા. આ ઘટનાએ અધિકારીઓનું ધ્યાન ખેંચ્યું અને ત્યારબાદ ખાદ્ય સુરક્ષા અધિકારીઓને પગલાં લેવા માટે પ્રેરિત કર્યા.