નવેમ્બરમાં અમેરિકા-યુક્રેન-રશિયા વચ્ચે ત્રિપક્ષીય વાટાઘાટો યોજાશે: વોલોડીમિર ઝેલેન્સ્કી
(જી.એન.એસ) તા. ૨૬
કિવ,
રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમિર ઝેલેન્સ્કીએ એક મહત્વના ઘટનાક્રમમાં જણાવ્યું હતું કે યુક્રેન, રશિયા અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (US) વચ્ચે નવેમ્બર મહિનામાં ત્રિપક્ષીય વાટાઘાટો યોજાશે. આ વાટાઘાટોનો ઉદ્દેશ્ય કિવ અને મોસ્કો વચ્ચે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨માં શરૂ થયેલા સંઘર્ષનો અંત લાવવાનો છે. જોકે, યુક્રેનના નેતાએ આ ત્રિપક્ષીય બેઠક કઈ તારીખે કે કયા સ્થળે યોજાશે તે અંગે કોઈ સ્પષ્ટતા કરી નથી.
યુક્રેનિયન ટેલિવિઝનને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યુમાં તેમણે કહ્યું, “અમે વાતચીત કરવા માટે તૈયાર છીએ. જો મુદ્દો પ્રાદેશિક હોય, તો તેના પર નેતૃત્વ સ્તરે ચર્ચા થવી જોઈએ. અન્ય મુદ્દાઓ તકનીકી જૂથોના કાર્યક્ષેત્રમાં આવે છે. તેથી, આ તમામ બાબતો પર નવેમ્બરમાં ચર્ચા થઈ શકે છે.”
આ ત્રણેય પક્ષો વચ્ચે પ્રથમ બેઠક આ વર્ષની શરૂઆતમાં જાન્યુઆરીમાં અબુ ધાબી ખાતે યોજાઈ હતી. જોકે, તેમાં કોઈ સહમતી સધાઈ ન હતી, ભલે યુનાઇટેડ આરબ અમીરાત (UAE) એ આ શિખર સંમેલનને ‘રચનાત્મક’ ગણાવ્યું હતું. ત્યાર બાદ કોઈ વધુ વાટાઘાટો થઈ નથી અને યુક્રેન તથા રશિયા એકબીજા પર હુમલા કરવાનું ચાલુ રાખી રહ્યા છે.
પરંતુ તાજેતરમાં તમામ પક્ષોએ સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે વાટાઘાટો યોજવાના સંકેત આપ્યા છે. થોડા દિવસો પહેલા, ક્રેમલિનના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન ૧૦ નવેમ્બર પછી યુક્રેનને સામેલ કરતી ત્રિપક્ષીય વાટાઘાટો માટે સંમત થયા છે. આ વાતચીત ત્યારે થઈ જ્યારે તેમણે સેન્ટ પીટર્સબર્ગમાં યુએસના વિશેષ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ સાથે ત્રણ કલાક સુધી મુલાકાત કરી હતી.
પુતિને પોતે, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ચીનના શી જિનપિંગ વચ્ચે ત્રિપક્ષીય વાટાઘાટોનો પ્રસ્તાવ પણ મૂક્યો હતો, જેથી ખાતરી કરી શકાય કે યુક્રેન સંઘર્ષ રશિયાની તરફેણમાં સમાપ્ત થાય. ‘વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ’ (WSJ) ના અહેવાલ મુજબ, તેમણે ટ્રમ્પ સાથેની ટેલિફોનિક વાતચીત દરમિયાન આ વિચાર રજૂ કર્યો હતો. આ વાતચીત દરમિયાન રશિયા અને યુએસ વચ્ચે તેલ સંબંધિત સમજૂતી પણ થઈ હતી, જેનાથી ઝેલેન્સ્કી નારાજ થયા હતા.
છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં કિવ અને વોશિંગ્ટન વચ્ચે મતભેદો વધ્યા છે, ખાસ કરીને યુએસ-રશિયા તેલ સમજૂતીને લઈને. ઝેલેન્સ્કીએ તેને ‘યુદ્ધમાં રોકાણ’ ગણાવ્યું છે અને સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે નક્કર પગલાં લેવાની માંગ કરી છે. બીજી તરફ, ટ્રમ્પે તાજેતરમાં ઝેલેન્સ્કીની ટીકા કરી છે અને કહ્યું છે કે તેમણે સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે પૂરતા પ્રયાસો કર્યા નથી; તેમણે એમ પણ સૂચવ્યું કે યુક્રેનને હવે નવા રાષ્ટ્રપતિની જરૂર છે.
આનાથી યુએસ અને યુક્રેન વચ્ચેના મતભેદો વધુ ઘેરા બન્યા છે, પરંતુ કિવના નેતાઓએ ઝેલેન્સ્કીનો બચાવ કર્યો છે અને સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ દેશનું નેતૃત્વ કરવાનું ચાલુ રાખશે.