(જી.એન.એસ) તા. ૨૭
નવી દિલ્હી,
સંરક્ષણ મંત્રાલયે ₹15,000 કરોડના અંદાજિત ખર્ચે એડવાન્સ્ડ મીડિયમ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટ (AMCA) ના પાંચ પ્રોટોટાઇપના વિકાસ અને ઉત્પાદન માટે ત્રણ શોર્ટલિસ્ટેડ બિડર્સને રિક્વેસ્ટ ફોર પ્રપોઝલ્સ (RFPs) જારી કર્યા, જેનાથી હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ ઉપરાંત ભારતમાં બીજા ફાઇટર જેટ ઉત્પાદન સુવિધા માટે માર્ગ મોકળો થયો.
ત્રણ શોર્ટલિસ્ટેડ બિડર છે: ટાટા એડવાન્સ્ડ સિસ્ટમ્સ લિમિટેડ (TASL); લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો પ્લસ ભારત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ (BEL), અને ભારત ફોર્જ પ્લસ ભારત અર્થ મૂવર્સ લિમિટેડ. અમેરિકન GE-414 એન્જિન દ્વારા સંચાલિત, AMCAનું ઉત્પાદન DRDO ની એરોનોટિકલ ડેવલપમેન્ટ એજન્સી (ADA) ની ડિઝાઇન અને કુશળતા હેઠળ કરવામાં આવશે. જ્યારે AMCA નો પ્રથમ પ્રોટોટાઇપ 2027 ની શરૂઆતમાં અપેક્ષિત છે, ત્યારે પાંચમી પેઢીના મલ્ટી-રોલ ફાઇટરની પ્રથમ ઉડાન 2028-2029 ની વચ્ચે થશે. આ ફાઇટરનું સીરીયલ ઉત્પાદન 2030 ના દાયકાના મધ્યમાં થવું જોઈએ, જેમાં ભારતમાં બનેલા 120 કિમી ફ્રેન્ચ સફ્રાન એન્જિન સાથે ફાઇટરના નવા સંસ્કરણો હશે.
આ મહિને, આંધ્રપ્રદેશના પુટ્ટાપર્થી ખાતે ₹15,803 કરોડના ઇન્ટિગ્રેશન અને ફ્લાઇટ ટેસ્ટિંગ કોમ્પ્લેક્સનો શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સુરક્ષા અંગેની કેબિનેટ સમિતિએ પાંચ પ્રોટોટાઇપના વિકાસને લીલી ઝંડી આપી હતી. સુપર-ક્રૂઝ, ઇન્ટર વેપન્સ બેઝ અને એડવાન્સ્ડ AI સાથે, AMCA નજીકના ભવિષ્યમાં યુએસ F-35, ચાઇનીઝ J 20 અને રશિયન Su-57 ફાઇટર જેવા સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ સાથે સ્પર્ધા કરશે. આ ફાઇટર આખરે Su-30 MKI ફાઇટર્સને બદલશે અને તેમાં લાંબા અંતરના સ્વદેશી રીતે વિકસિત એસ્ટ્રા એર ટુ એર મિસાઇલ, એર ટુ સરફેસ મિસાઇલો, લેસર ગાઇડેડ અને ગ્લાઇડ બોમ્બ હશે જેમાં ટોપ ઓફ ધ લાઇન રડાર અને સેન્સર હશે જેથી દુશ્મન એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સ દ્વારા શોધ ટાળી શકાય.
ભારતીય વાયુસેના (IAF) એ “મેક ઇન ઇન્ડિયા” રૂટ દ્વારા રશિયન SU-57 ના બે સ્ક્વોડ્રન ખરીદવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, પરંતુ સરકારે હજુ સુધી IAF ની જરૂરિયાત પર કોઈ નિર્ણય લીધો નથી. હાલના સમયમાં, પશ્ચિમ એશિયા યુદ્ધ દરમિયાન હીટ સીકિંગ મિસાઇલનો ઉપયોગ કરીને અમેરિકન F35 ને ઈરાની હવાઈ સંરક્ષણ દ્વારા નુકસાન પહોંચાડવાથી પાંચમી પેઢીના લડવૈયાઓની સ્ટીલ્થ ક્ષમતાઓ પર પ્રશ્નાર્થ ઊભો થયો છે.
વર્તમાન ભૂરાજનીતિને ધ્યાનમાં રાખીને જ્યાં દરેક દેશ પોતાના હિતનું રક્ષણ કરી રહ્યો છે, તે જોતાં, ભારતીય ખાનગી ક્ષેત્ર HAL સુવિધાઓની બહાર પાંચમી પેઢીના ફાઇટરનું ઉત્પાદન કરીને તેની યોગ્યતા દર્શાવે છે. દરમિયાન, ભારતે ફ્રાન્સના દસોલ્ટ સાથે ભારતમાં 114 લડવૈયાઓના સંપાદન અને પછી ઉત્પાદન માટે ખર્ચ વાટાઘાટો શરૂ કરી છે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે IAF નું બળ સ્તર નીચે ન જાય. 7 મે-2025 ના રોજ ચાર દિવસીય ઓપરેશન સિંદૂર દર્શાવે છે કે યુદ્ધ ટેન્ક અને પાયદળના દિવસો પૂરા થઈ ગયા છે જેમાં દુશ્મન પર લાંબા અંતરના મિસાઇલો અને બોમ્બ છોડવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા વિમાનોનો ઉપયોગ થાય છે.