(જી.એન.એસ) તા. ૧૮
નવી દિલ્હી,
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક ઈરાની દળો દ્વારા બે ભારતીય ધ્વજવાળા ટેન્કરો પર ગોળીબાર કરવામાં આવ્યા બાદ વિદેશ મંત્રાલય (MEA) એ શનિવારે ભારતમાં ઈરાની રાજદૂતને બોલાવીને ઔપચારિક વિરોધ નોંધાવ્યો હતો, આ બાબતથી પરિચિત લોકો કહે છે.
ઈરાની રાજદૂત ડૉ. મોહમ્મદ ફતાલીને MEA દ્વારા સાંજે 6:30 વાગ્યે બેઠક માટે બોલાવવામાં આવ્યા હતા. તેઓ પાકિસ્તાન-અફઘાનિસ્તાન-ઈરાન ડેસ્ક માટે MEA સંયુક્ત સચિવને મળ્યા હતા.
ઓમાનની ઉત્તરે ઈરાની નૌકાદળે શનિવારે બે મોટા ભારતીય ક્રૂડ ઓઈલ ટેન્કરો પર ગોળીબાર કર્યો હતો, આ બાબતથી વાકેફ લોકોએ જણાવ્યું હતું કે, બે ભારતીય જહાજોને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પાછા ફરવાની ફરજ પાડવામાં આવી હોવાના અહેવાલો આવ્યાના થોડા સમય પછી.
બે જહાજો, જગ અર્નવ અને સનમાર હેરાલ્ડ, આ ઘટનામાં સામેલ હતા. ભારતીય અધિકારીઓ એ જાણવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે કે હુમલો શા માટે થયો હોઈ શકે છે
ભારતીય નૌકાદળ ઘટનાની વિગતો જાણવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, કારણ કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ભારતીય નૌકાદળનું કોઈ જહાજ નથી, તેમણે ઉમેર્યું. ઓમાનના અખાતમાં ભારતના બે વિનાશક જહાજો, એક ફ્રિગેટ અને એક ટેન્કર છે.
યુકે નૌકાદળે શનિવારે અહેવાલ આપ્યો હતો કે ઇરાની ગનબોટ્સે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહેલા કેટલાક જહાજો પર ગોળીબાર કર્યો હતો. રોઇટર્સે શિપિંગ સ્ત્રોતોને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો હતો કે કેટલાક વેપારી જહાજોને ઇરાનની નૌકાદળ તરફથી રેડિયો સંદેશા મળ્યા હતા જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે સ્ટ્રેટ ફરીથી બંધ કરવામાં આવ્યો છે અને કોઈ પણ જહાજોને પસાર થવા દેવામાં આવ્યા નથી.
શિપ-ટ્રેકિંગ ડેટા દર્શાવે છે કે શનિવારે સવારે કતારના રાસ લાફાનથી લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસથી ભરેલા પાંચ જહાજો સ્ટ્રેટ પાસે આવી રહ્યા છે.
28 ફેબ્રુઆરીથી યુએસ-ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે સંઘર્ષ શરૂ થયો ત્યારથી સેંકડો જહાજો પર્સિયન ગલ્ફમાં અટવાઈ ગયા છે, અને તેહરાને સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધો છે, જેના કારણે ગલ્ફ તેલ અને ગેસ ઉત્પાદકોને ઉત્પાદનમાં તીવ્ર ઘટાડો કરવાની ફરજ પડી છે.
ઇઝરાયલ અને લેબનોન વચ્ચે ગુરુવારે યુએસ-દલાલી દ્વારા 10-દિવસના યુદ્ધવિરામ કરાર બાદ, ઇરાને શુક્રવારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને કામચલાઉ રીતે ફરીથી ખોલવાની જાહેરાત કરી હતી.
સાત અઠવાડિયા પહેલા ઇરાન પર યુએસ-ઇઝરાયલ યુદ્ધ શરૂ થયા પછી જહાજોની પ્રથમ મોટી હિલચાલમાં મેરીટાઇમ ટ્રેકર્સે સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા આઠ ટેન્કરોનો કાફલો પણ દર્શાવ્યો હતો.
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શુક્રવારે ઈરાન વિશે “કેટલાક સારા સમાચાર” ટાંક્યા, વધુ વિગતવાર માહિતી આપવાનો ઇનકાર કર્યો. પરંતુ તેમણે એમ પણ કહ્યું કે બુધવાર સુધીમાં શાંતિ કરાર વિના લડાઈ ફરી શરૂ થઈ શકે છે, જ્યારે બે અઠવાડિયાનો યુદ્ધવિરામ સમાપ્ત થાય છે. અને ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેહરાન સાથે કરાર ન થાય ત્યાં સુધી ઈરાની બંદરો પર યુએસ નાકાબંધી ચાલુ રહેશે.
તેના કલાકો પછી શનિવારે, ઈરાનના સશસ્ત્ર દળોના કમાન્ડે કહ્યું કે સ્ટ્રેટ દ્વારા પરિવહન કડક ઈરાની લશ્કરી નિયંત્રણની સ્થિતિમાં પાછું ફર્યું છે, જેને તેણે વારંવાર UA ઉલ્લંઘન અને નાકાબંધીની આડમાં “ચાંચિયાગીરી” ના કૃત્યો તરીકે વર્ણવ્યું હતું.
કેટલાક જહાજોએ અહેવાલ આપ્યો કે ઈરાનની નૌકાદળ એક VHF સંદેશ પ્રસારિત કરી રહી છે જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી બંધ થઈ ગયું છે.
“વાટાઘાટોમાં યુએસ સરકારની પ્રતિબદ્ધતા પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળતા અંગે, બધા જહાજો ધ્યાન રાખો, ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી સંપૂર્ણપણે બંધ જાહેર કરે છે. કોઈપણ પ્રકારની અથવા રાષ્ટ્રીયતાના કોઈપણ જહાજને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી નથી,” રેડિયો સંદેશમાં કહેવામાં આવ્યું છે.
લશ્કરી પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે ઇરાન અગાઉ વાટાઘાટો પછી મર્યાદિત સંખ્યામાં તેલ ટેન્કરો અને વાણિજ્યિક જહાજોના વ્યવસ્થાપિત માર્ગ માટે “સદ્ભાવનાથી” સંમત થયું હતું, પરંતુ જણાવ્યું હતું કે સતત યુએસ કાર્યવાહીએ તેહરાનને વ્યૂહાત્મક ચોકપોઇન્ટ દ્વારા શિપિંગ પર કડક નિયંત્રણો પુનઃસ્થાપિત કરવાની ફરજ પાડી હતી.