(જી.એન.એસ) તા. ૧૦
તેહરાન,
ઈરાને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવા માટે નવી અને દૂરગામી શરતો જાહેર કરી છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જ્યાં સુધી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ તેહરાન પ્રત્યેનો પોતાનો અભિગમ બદલશે નહીં ત્યાં સુધી જળમાર્ગ બંધ રહેશે. મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ સતત વધી રહ્યો છે, યુએઈએ રાજ્ય સંચાલિત ઉર્જા કંપની ADNOC ની માલિકીના જહાજ પર ઈરાની મિસાઈલ હુમલાની જાણ કરી છે.
દરમિયાન, યમનની સેનાએ ઈરાન સમર્થિત હુતી બળવાખોરો સામે હુમલા શરૂ કર્યા છે, જ્યારે તુર્કીની સંસદે દેશના કુર્દિશ બળવાખોરો સાથે શાંતિ પ્રક્રિયાને ટેકો આપવાના હેતુથી પ્રસ્તાવિત કાયદા પર એક પગલું આગળ વધ્યું છે. શનિવારે મધ્ય પૂર્વમાંથી મુખ્ય વિકાસ અહીં છે.
ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવા માટે શરતો નક્કી કરી છે
એપી દ્વારા અહેવાલ મુજબ, ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલે કહ્યું કે જ્યાં સુધી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ “તેનું વર્તન સુધારે નહીં” ત્યાં સુધી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખોલશે નહીં. ઈરાની રાજ્ય પ્રસારણકર્તા દ્વારા પ્રકાશિત એક નિવેદન અનુસાર, સચિવ મોહમ્મદ બાઘર ઝોલ્ઘાદરે, જે ઈરાનના શક્તિશાળી રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડના કમાન્ડર પણ છે, તેમણે કહ્યું કે વોશિંગ્ટને ઈરાન અને આ ક્ષેત્રમાં તેના સાથી સશસ્ત્ર જૂથો સાથે યુદ્ધ કાયમી ધોરણે સમાપ્ત કરવું જોઈએ.
ઈરાને એવી પણ માંગણી કરી છે કે અમેરિકા:-
ઈરાનને ફરી ક્યારેય ધમકી ન આપે
ઈરાની બંદરો પરનો નૌકાદળનો નાકાબંધી હટાવો
આ ક્ષેત્રમાંથી તેના લશ્કરી દળોને પાછા ખેંચો
યુદ્ધ સંબંધિત નુકસાન માટે ઈરાનને વળતર આપો
પ્રતિબંધો હટાવો
સ્થિર ઈરાની સંપત્તિઓને “બિનશરતી” મુક્ત કરો
તાજેતરની માંગણીઓ પર અમેરિકા તરફથી કોઈ તાત્કાલિક પ્રતિભાવ મળ્યો ન હતો. જૂનમાં થયેલા વચગાળાના કરાર હેઠળ, પ્રતિબંધો, વળતર અને સ્થિર ઈરાની સંપત્તિઓ પર ચર્ચાઓ અંતિમ કરારનો ભાગ બનવાની અપેક્ષા હતી. વાટાઘાટો માટે નિર્ધારિત 60 દિવસનો સમયગાળો ફક્ત એક અઠવાડિયામાં સમાપ્ત થવાનો છે, જોકે તેને સંભવિત રીતે લંબાવી શકાય છે.
ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ શનિવારે અગાઉ કહ્યું હતું કે તેહરાન ઓમાન સાથે સામુદ્રધુનીના સંચાલન પર, ખાસ કરીને જહાજો માટે પરિવહન માર્ગ નક્કી કરવા પર એક અલગ કરાર પર પહોંચવાની નજીક છે.
જોકે, તેમણે કહ્યું કે જળમાર્ગ ફરીથી ખોલવાનું અન્ય શરતો પર આધારિત છે અને યુએસ પર વચગાળાના કરારનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ મૂક્યો છે.
વાર્તાઓમાં મધ્યસ્થી કરી રહેલા ઓમાને કહ્યું કે ચર્ચાઓ “સકારાત્મક અને રચનાત્મક વાતાવરણ” માં ચાલુ છે અને સામુદ્રધુનીમાં જહાજો પરના હુમલાઓની નિંદા કરી છે.
UAE એ જણાવ્યું છે કે ADNOC જહાજને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં નિશાન બનાવવામાં આવ્યું છે
સંયુક્ત આરબ અમીરાતે જણાવ્યું હતું કે અબુ ધાબીની સરકારી તેલ અને ગેસ કંપની ADNOC ની માલિકીના એક જહાજ પર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતી વખતે હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. UAE ના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ઈરાને વાણિજ્યિક શિપિંગને લક્ષ્ય બનાવતા હુમલાના ભાગ રૂપે જહાજ પર મિસાઈલ છોડ્યું હતું.
ADNOC એ જણાવ્યું હતું કે શનિવારે વહેલી સવારે બનેલી આ ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી. કંપનીએ દાવો કર્યો હતો કે ફેબ્રુઆરીમાં અમેરિકા અને ઇઝરાયલે ઈરાન સામે યુદ્ધ શરૂ કર્યું ત્યારથી સ્ટ્રેટ પાર કરતી વખતે તેના એક ડઝનથી વધુ જહાજો પર મિસાઈલ અને ડ્રોન દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો છે.
ADNOC અનુસાર, હુમલામાં એક ક્રૂ સભ્યનું મોત થયું છે અને 20 અન્ય ઘાયલ થયા છે. કંપનીએ શનિવારની ઘટનાના સ્થાન અથવા કોઈપણ નુકસાનની હદ વિશે વિગતો આપી નથી. યુનાઇટેડ કિંગડમ મેરીટાઇમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ સેન્ટરે પાછળથી અહેવાલ આપ્યો હતો કે ઓમાનના ખાસાબની પૂર્વમાં એક જહાજ પર એક અસ્ત્ર અથડાયો હતો, જેના કારણે આગ લાગી હતી જે પછીથી બુઝાઈ ગઈ હતી. જહાજ અને તેના ક્રૂ સુરક્ષિત હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. આ ઘટનામાં ADNOC જહાજનો સમાવેશ થાય છે કે નહીં તે તાત્કાલિક સ્પષ્ટ થયું નથી.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વૈશ્વિક તેલ અને કુદરતી ગેસ પુરવઠા માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. ચાલુ સંઘર્ષ વચ્ચે જળમાર્ગ દ્વારા જહાજોનો ટ્રાફિક નોંધપાત્ર રીતે ઓછો થયો છે.
તુર્કી કહે છે કે સંરક્ષણ કરાર કોઈપણ દેશને લક્ષ્યમાં રાખતો નથી
તુર્કીના વિદેશ પ્રધાન હકાન ફિદાને કહ્યું કે સાઉદી અરેબિયા, પાકિસ્તાન અને તુર્કી દ્વારા હસ્તાક્ષર કરાયેલ નવો સંરક્ષણ કરાર કોઈ ચોક્કસ દેશ સામે નિર્દેશિત નથી. શુક્રવારે હસ્તાક્ષર કરાયેલા કરારમાં જણાવાયું છે કે ત્રણ દેશોમાંથી એક પર હુમલો બધા પર હુમલો માનવામાં આવશે. તુર્કીની રાજ્ય સંચાલિત અનાડોલુ એજન્સી સાથે વાત કરતા, ફિદાને કહ્યું કે દેશોએ કોઈ ચોક્કસ રાજ્યને સામાન્ય વિરોધી તરીકે ઓળખાવ્યું નથી. તેમણે કહ્યું કે કરાર હેઠળ સહાયમાં ગુપ્ત માહિતી શેરિંગ, લોજિસ્ટિકલ સપોર્ટ અથવા લશ્કરી એકમોની તૈનાતીનો સમાવેશ થઈ શકે છે, જે પરિસ્થિતિના આધારે છે. સાઉદી અરેબિયામાં આ પદ્ધતિ માટે એક સચિવાલય સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
ફિદાને એમ પણ કહ્યું કે અન્ય દેશોએ કરારમાં જોડાવામાં રસ દર્શાવ્યો છે અને સંકેત આપ્યો છે કે ઇજિપ્ત પછીના તબક્કે ભાગ લઈ શકે છે.
યમનની સેના ઈરાન સમર્થિત હુથીઓ પર હુમલો કરે છે
યમનની સેનાએ દેશના મધ્ય અને પૂર્વીય ભાગોમાં જૂથ દ્વારા તાજેતરમાં કરવામાં આવેલા હુમલાઓના જવાબમાં ઈરાન સમર્થિત હુથી બળવાખોરો સામે પણ હુમલા શરૂ કર્યા હતા. લશ્કરી પ્રવક્તા કર્નલ માજેદ અલ-નાઝિલીએ જણાવ્યું હતું કે આ હુમલાઓમાં અનેક મોરચા પર હુથી “સ્થળો અને ક્ષમતાઓ” ને નિશાન બનાવવામાં આવી હતી. નવીનતમ ઉગ્રતાએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે 2022 માં યુદ્ધવિરામ પછી સંબંધિત શાંતિ પછી યમનમાં ગૃહયુદ્ધ ફરી તીવ્ર બની શકે છે.
આ સંઘર્ષમાં યમનની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા પ્રાપ્ત સરકાર, જેને સાઉદી-નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધન દ્વારા સમર્થિત ગઠબંધન અને ઈરાન-સમર્થિત હુતી ચળવળનો સમાવેશ થાય છે.
તુર્કીના કુર્દિશ શાંતિ બિલે પ્રથમ અવરોધ દૂર કર્યો
તુર્કીની સંસદે પણ કુર્દિશ બળવાખોરો સાથેના દાયકાઓથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવાના દેશના પ્રયાસો સાથે જોડાયેલા કાયદા સાથે આગળ વધ્યું. એક સંસદીય સમિતિએ કુર્દીસ્તાન વર્કર્સ પાર્ટી, અથવા PKK ના સભ્યોના નિઃશસ્ત્રીકરણ અને પુનર્વસન માટે પ્રક્રિયાઓ સ્થાપિત કરવાના હેતુથી એક ડ્રાફ્ટ કાયદાને મંજૂરી આપી. આ પગલા પર આવતા અઠવાડિયે સંપૂર્ણ સંસદ દ્વારા વિચારણા કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે.
PKK એ ગયા વર્ષે જાહેરાત કરી હતી કે તે તુર્કી રાજ્ય સાથેના તેના લાંબા સમયથી ચાલતા સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવાના હેતુથી શાંતિ પહેલના ભાગ રૂપે નિઃશસ્ત્રીકરણ અને વિખેરી નાખશે. પ્રસ્તાવિત કાયદા હેઠળ, તુર્કીની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ પુષ્ટિ કરે કે જૂથ વિખેરી નાખ્યું છે અને તેના શસ્ત્રો સમર્પણ કર્યા છે તે પછી પગલાં અમલમાં આવશે.
PKK અને તુર્કી રાજ્ય વચ્ચેનો સંઘર્ષ 1980 ના દાયકાથી ચાલુ છે અને તેણે હજારો લોકોના જીવ લીધા છે. તુર્કી અને તેના પશ્ચિમી સાથીઓ PKK ને આતંકવાદી સંગઠન તરીકે નિયુક્ત કરે છે.