ઇઝરાયેલની સુપ્રીમ કોર્ટે ૨૭ ઓક્ટોબરની ચૂંટણી પહેલાં આરબ પક્ષો પર લાદવામાં આવેલી ચૂંટણી લડવા અંગેની રોક રદ કરી
(જી.એન.એસ) તા. ૪
જેરુસલેમ,
ઇઝરાયેલની સર્વોચ્ચ અદાલતે ઓક્ટોબરના અંતમાં યોજાનારી ચૂંટણીમાં અરબ પક્ષોના ભાગ લેવા પરના પ્રતિબંધને સર્વસંમતિથી રદ કર્યો છે.
શુક્રવારે સુપ્રીમ કોર્ટનો આ નિર્ણય ઇઝરાયેલની કેન્દ્રીય ચૂંટણી સમિતિના ગયા અઠવાડિયાના એક પગલા બાદ આવ્યો છે. વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ અને તેમના જમણેરી જૂથના સભ્યોના નિયંત્રણ હેઠળની આ સમિતિએ ૨૭ ઓક્ટોબરની ચૂંટણી માટે નોંધાયેલા તમામ ચાર અરબ-બહુમતી પક્ષો પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો નિર્ણય લીધો હતો.
આ ગેરલાયકાત ‘યુનાઇટેડ અરબ લિસ્ટ’ (જે સામાન્ય રીતે ‘રામ’ તરીકે ઓળખાય છે અને મન્સૂર અબ્બાસના નેતૃત્વમાં છે) અને ‘જોઇન્ટ લિસ્ટ’ (ત્રણ અરબ પક્ષોનું ગઠબંધન) ને લાગુ પડતી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય બાદ ‘જોઇન્ટ લિસ્ટ’એ એક નિવેદનમાં કહ્યું કે, “અમે મોટી સંખ્યામાં મતદાન કરવા જઈશું.” આ નિવેદન નેતન્યાહુની ૨૦૧૫ની ટિપ્પણીના સંદર્ભમાં હતું. ૧૧ વર્ષ પહેલાં પોતાના મતદારોને એકત્રિત કરવાના અંતિમ પ્રયાસરૂપે, વડાપ્રધાને ચેતવણી આપી હતી કે ઇઝરાયેલી જમણેરી પક્ષો જોખમમાં છે કારણ કે અરબ-ઇઝરાયેલીઓ “મોટી સંખ્યામાં” મતદાન કરવા ઉમટી રહ્યા હતા.
આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે જાહેરાત કરી હતી કે તે અરબ-ઇઝરાયેલી રાજકારણી સામી અબુ શેહાદેહ સામે કેન્દ્રીય ચૂંટણી સમિતિના પ્રતિબંધને કદાચ યથાવત રાખશે. કોર્ટે કહ્યું કે અબુ શેહાદેહે આતંકવાદી જૂથને સમર્થન આપવાની મર્યાદા ઓળંગી હોઈ શકે છે; કોર્ટે ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૩ના હમાસના હુમલા બાદ તરત જ તેમના દ્વારા લખાયેલા એક લેખનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં આ હુમલાને ઇઝરાયેલી નીતિ સામેની સ્વાભાવિક પ્રતિક્રિયા તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યો હતો.
અબુ શેહાદેહે શુક્રવારે ચૂંટણીમાંથી સત્તાવાર રીતે પીછેહઠ કરી હતી અને વીડિયો દ્વારા જાહેરાત કરી હતી કે “તેઓ અમારા ઉદ્દેશ્ય, અમારા અવાજ અથવા રાજકીય પ્રવૃત્તિમાં જોડાવાના અમારા અધિકારને દબાવી શકશે નહીં.”
હુમલા પછીની પ્રથમ ચૂંટણીમાં, ઘણા જમણેરી પક્ષોના પ્રચારમાં અરબ-વિરોધી નિવેદનો જોવા મળ્યા છે; તેમનું કહેવું છે કે સરકારમાં અરબ પ્રભાવ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો બની શકે છે.
ઘણા લોકો ‘રામ’ પક્ષ તરફ નિર્દેશ કરે છે, જે ૨૦૨૧ અને ૨૦૨૨ વચ્ચે ઇઝરાયેલના સત્તાધારી ગઠબંધનનો ભાગ હતો; કોઈ અરબ પક્ષે ઔપચારિક રીતે આવું પગલું ભર્યું હોય તેવી આ પ્રથમ ઘટના હતી. આ ચૂંટણીમાં, યહૂદી-ઇઝરાયેલી અને ભૂતપૂર્વ ઉચ્ચ-સ્તરીય પોલીસ અધિકારી યોઆવ સેગાલોવિચ ‘રામ’ (Ra’am) પક્ષના નાયબ નેતા તરીકે ચૂંટણી લડી રહ્યા છે; તેમનો ઉદ્દેશ્ય યહૂદી અને આરબ એમ બંને પ્રકારના મતદારોને આકર્ષવાનો છે.
આરબ-ઇઝરાયેલીઓ કુલ મતદારોના લગભગ ૨૦% હિસ્સો ધરાવે છે, પરંતુ ખૂબ જ નજીકના અંતરવાળી સ્પર્ધામાં તેઓ નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે તેવી અપેક્ષા છે.
મોટાભાગના જનમત સર્વેક્ષણો અનુસાર, ૧૨૦ બેઠકો ધરાવતી સંસદમાં નેતાન્યાહુનું દક્ષિણપંથી ગઠબંધન કે તેમના મુખ્ય હરીફ અને ભૂતપૂર્વ જનરલ ગાડી આઈસેનકોટ – બંનેમાંથી કોઈને પણ ૬૧ બેઠકોની બહુમતી મળે તેવી શક્યતા નથી. આનો અર્થ એ છે કે સરકારની રચના કરવા માટે અન્ય પક્ષો સાથે વાટાઘાટો કરવી પડે તેવી સંભાવના છે.