(જી.એન.એસ) તા. ૩૧
નવી દિલ્હી,
સુપ્રીમ કોર્ટે પેટ્રોલ પંપ પર દરેક ડિસ્પેન્સિંગ નોઝલ પર ફરજિયાત અને સમાન લેબલિંગ સુનિશ્ચિત કરવા અને પેટ્રોલમાં ઇથેનોલની ચોક્કસ ટકાવારી જાહેર કરવા માટે નિર્દેશ માંગતી જાહેર હિતની અરજી (PIL) પર સુનાવણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે. અરજીને ફગાવી દેતા, ન્યાયાધીશ એમએમ સુંદરેશ અને પીબી વરાલેની બેન્ચે કહ્યું કે અરજદાર પોતાની ફરિયાદ સાથે સક્ષમ અધિકારીનો સંપર્ક કરી શકે છે. બેન્ચે કહ્યું કે તે કલમ 32 (સીધા સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કરવાનો અધિકાર) હેઠળ પીઆઈએલ પર વિચાર કરશે નહીં, અને અરજદાર, નરેન્દ્ર કુમાર ગોસ્વામી, રાહત માટે અધિકારક્ષેત્રના હાઇકોર્ટનો સંપર્ક કરી શકે છે.
“(અરજી) ફગાવી દેવામાં આવી. અરજદાર માટે સક્ષમ અધિકારીનો સંપર્ક કરવા માટે ખુલ્લી છે,” કોર્ટે તેના આદેશમાં કહ્યું.
કેન્દ્ર તરફથી હાજર રહેલા એટર્ની જનરલ આર વેંકટરામણીએ રજૂઆત કરી કે તે એક પ્રોક્સી મુકદ્દમો છે કારણ કે સમાન મુદ્દા પરની અરજી કોર્ટ દ્વારા ફગાવી દેવામાં આવી છે.
“અરજીકર્તા ઇચ્છે છે કે ભારત સરકાર તેમના પ્રત્યે જવાબદાર રહે,” એજીએ રજૂઆત કરી.
પેટ્રોલની માત્રા જાણવાનો અધિકાર
ગોસ્વામીએ દલીલ કરી હતી કે તેમને ઇંધણ પંપ પર આપવામાં આવતા પેટ્રોલની માત્રા જાણવાનો અધિકાર છે.
“માત્ર મને જ નહીં પરંતુ મોટા પાયે નાગરિકોને તેમને આપવામાં આવતા ઇંધણની રચના વિશે જાણ કરવી જોઈએ,” તેમણે રજૂઆત કરી.
બેન્ચે ગોસ્વામીને, વ્યક્તિગત રીતે હાજર રહીને, હાઇકોર્ટ સમક્ષ પોતાનો દાવો રજૂ કરવા કહ્યું.
ગોસ્વામીએ એવો નિર્દેશ પણ માંગ્યો છે કે દરેક ઇંધણ ઇન્વોઇસમાં વેચાતા પેટ્રોલમાં ઇથેનોલની ટકાવારી ખાસ અને સુવાચ્ય રીતે જણાવવી જોઈએ.
“પ્રતિવાદીઓ (કેન્દ્ર અને અન્ય) ને નિર્ધારિત સમયની અંદર ઉત્પાદક, મોડેલ, એન્જિન પ્રકાર અને ઉત્પાદનના વર્ષ દ્વારા શોધી શકાય તેવો સત્તાવાર, જાહેર, વાહન-વાર સુસંગતતા ડેટાબેઝ તૈયાર કરવા અને પ્રકાશિત કરવા નિર્દેશ આપો, જે દરેક વાહન માટે વિવિધ ઇથેનોલ મિશ્રણોની યોગ્યતા અથવા અન્યથા દર્શાવે છે,” તેમની અરજીમાં જણાવાયું છે.
સ્વતંત્ર નિષ્ણાત સમિતિની રચના
તેણે પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ, માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલયો, ભારતીય માનક બ્યુરો અને સ્વતંત્ર ઓટોમોબાઇલ એન્જિનિયરો સહિત અન્ય મંત્રાલયોના પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ કરતી સ્વતંત્ર નિષ્ણાત સમિતિની રચના કરવાની પણ માંગ કરી છે, જે હાલના કાફલામાં E20 ની વાસ્તવિક-વિશ્વ વાહન સુસંગતતા પર જાહેર અહેવાલ રજૂ કરે અને તેની તપાસ કરે.
અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સમિતિએ ઇંધણ કાર્યક્ષમતા, એન્જિનની ટકાઉપણું અને જાળવણી ખર્ચ, વોરંટી અને વીમાની અસરો, ઇથેનોલ ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલ ટેઇલપાઇપ ઉત્સર્જન અને પાણીનો વપરાશ સહિત ચોખ્ખી પર્યાવરણીય પદચિહ્ન, અને સંમિશ્રણ કાર્યક્રમથી ઉદ્ભવતા કથિત રીતે ખાદ્ય સુરક્ષા અને ફીડ-ડાયવર્ઝન ચિંતાઓ પર પણ અહેવાલ રજૂ કરવો જોઈએ.