(જી.એન.એસ) તા. ૬
વોશિંગ્ટન,
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે તેઓ વ્યક્તિગત રીતે માને છે કે ૩૦ સપ્ટેમ્બરની ‘ફ્લાયદુબઈ’ ફ્લાઈટની ઘટના માટે ઈરાન જવાબદાર હતું; આ ઘટનામાં ભારતીય પાયલટ કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરને તેમના ઓમાની સહ-પાયલટ હમામ અલ-હમ્મામીએ છરી મારી હતી.
ટ્રમ્પે આ ટિપ્પણી ત્યારે કરી જ્યારે બીજી તરફ અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વેન્સે વધુ સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે અત્યાર સુધી ઈરાનને આ ઘટના સાથે જોડતી કોઈ “નિર્ણાયક બાબત” સામે આવી નથી.
તપાસનું નેતૃત્વ કરી રહેલા સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) પણ હજુ સુધી એ નિષ્કર્ષ પર પહોંચ્યું નથી કે આ હુમલા પાછળ કોણ હતું. સાઉદી અધિકારીઓ દ્વારા પ્રાથમિક પૂછપરછ બાદ અલ-હમ્મામીને UAE સત્તાવાળાઓને સોંપવામાં આવ્યો હતો.
ઈરાનની સંડોવણી હોવાનો ટ્રમ્પનો દાવો
સોમવારે બપોરે જ્યારે ટ્રમ્પ ‘એર ફોર્સ વન’માં સવાર થઈ રહ્યા હતા, ત્યારે એક પત્રકારે તેમને પૂછ્યું કે શું તેઓ માને છે કે ‘ફ્લાયદુબઈ’ ઘટનામાં ઈરાન સામેલ હતું.
ટ્રમ્પે જવાબ આપ્યો, “હા, હું માનું છું. હું વ્યક્તિગત રીતે માનું છું.”
વેન્સનું અલગ મંતવ્ય
જોકે, જ્યારે પત્રકારોએ વેન્સને ઈરાન સાથેના કથિત જોડાણ વિશે પૂછ્યું – ત્યારે તેઓ અને ‘સેકન્ડ લેડી’ ઉષા વેન્સ અલાસ્કા જવા રવાના થઈ રહ્યા હતા – ત્યારે તેમણે આ અંગે સીધી ટિપ્પણી કરવાનું ટાળ્યું હતું.
વેન્સે કહ્યું કે તેઓ આ બાબત CIAના ડાયરેક્ટર જ્હોન રેટક્લિફ અને અન્ય ગુપ્તચર અધિકારીઓ પર છોડશે, કારણ કે તપાસ અંગે ટિપ્પણી કરવા માટે તેઓ વધુ યોગ્ય સ્થિતિમાં છે.
વેન્સે કહ્યું, “આ બાબત હું જ્હોન રેટક્લિફ અને ગુપ્તચર વિભાગના અધિકારીઓ પર છોડું છું. હું કોઈ પણ સત્તાવાર જાહેરાત પહેલાં ઉતાવળ કરવા માંગતો નથી, પરંતુ ચોક્કસપણે અમે આ બાબતની તપાસ કરી રહ્યા છીએ. જોકે, હું એમ નહીં કહું કે મેં અત્યાર સુધીમાં કંઈ નિર્ણાયક જોયું છે.”
તપાસમાં અત્યાર સુધી શું બહાર આવ્યું છે
ઈઝરાયેલ, UAE અને સાઉદી અરેબિયાના અધિકારીઓએ ‘ફ્લાયદુબઈ’ની ઘટનાને આતંકવાદી હુમલો ગણાવ્યો છે. જોકે, તપાસકર્તાઓ હજુ પણ તપાસ કરી રહ્યા છે કે શું અલ-હમ્મામીએ એકલા હાથે આ કૃત્ય કર્યું હતું કે પછી તે કોઈ મોટા આતંકવાદી કાવતરાનો ભાગ હતો.
તપાસની માહિતી ધરાવતા અમેરિકી અધિકારીઓને ટાંકીને NBC ન્યૂઝે અહેવાલ આપ્યો છે કે સત્તાવાળાઓ માને છે કે ઓમાની સહ-પાયલટે એકલા હાથે આ કૃત્ય કર્યું હતું અને તે કોઈ મોટા સંગઠનનો ભાગ નહોતો. અહેવાલમાં એ પણ નોંધવામાં આવ્યું છે કે તપાસ હજુ તેના પ્રારંભિક તબક્કામાં છે.
UAEના એટર્ની જનરલ અને પ્રોસિક્યુટર જનરલ હમાદ સૈફ અલ શમસીએ ૩ ઓક્ટોબરે જણાવ્યું હતું કે પ્રાથમિક તપાસમાં સંકેત મળ્યો છે કે અલ-હમ્મામીએ આતંકવાદી હુમલો કરવાની યોજના બનાવી હતી. “ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટ FZ1073 સાથે સંકળાયેલી ઘટનાની તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે સહ-પાયલોટે આતંકવાદી હુમલો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો,” તેમ અલ શમસીએ જણાવ્યું હતું. તેમણે ઉમેર્યું કે સત્તાવાળાઓ આ ઘટનાની “સંપૂર્ણ પરિસ્થિતિ, હેતુઓ અને કોઈપણ જોડાણો” વિશે માહિતી મેળવવા માટે કામ કરી રહ્યા છે.
સીએનએન (CNN) ના અહેવાલ મુજબ, અલ-હમ્મામીની પૂછપરછમાં સંકેત મળ્યો હતો કે તેણે તેલ અવીવના બેન ગુરિયન એરપોર્ટ પર વિમાનને અથડાવીને દુર્ઘટના સર્જવાનું આયોજન કર્યું હતું. તપાસકર્તાઓને એ પણ જાણવા મળ્યું હતું કે તેણે આ વર્ષની શરૂઆતમાં અન્ય એક વિમાનને તેલ અવીવમાં અથડાવવાનો વિચાર કર્યો હતો, પરંતુ અંતે તે યોજના પડતી મૂકી હતી.
જ્યારે આ ઘટના બની ત્યારે ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટ FZ1073 દુબઈથી તેલ અવીવ જઈ રહી હતી અને તેમાં ૧૭૪ મુસાફરો સવાર હતા, જેમાંથી મોટાભાગના ઈઝરાયેલી નાગરિકો હતા.
દુર્ઘટના કેવી રીતે ટળી
ભારતીય નાગરિક કેપ્ટન મચ્છર ઘાયલ હોવા છતાં કોકપિટનો દરવાજો ખોલવામાં સફળ રહ્યા હતા, જેનાથી મુસાફરો અલ-હમ્મામીને કાબૂમાં લઈ શક્યા હતા. ત્યારબાદ, મુસાફર તરીકે મુસાફરી કરી રહેલા ફ્લાયદુબઈના બે પાયલોટ કોકપિટમાં પ્રવેશ્યા, વિમાનનું નિયંત્રણ સંભાળ્યું અને તેને સાઉદી અરેબિયાના તબુકમાં સુરક્ષિત રીતે ઉતાર્યું.
ઉલ્લેખનીય છે કે આ હુમલાની તપાસ ચાલુ છે; સત્તાવાળાઓએ હજુ સુધી જાહેર કર્યું નથી કે અલ-હમ્મામીએ સ્વતંત્ર રીતે આ કૃત્ય કર્યું હતું કે પછી કોઈ સંગઠન કે વિદેશી રાષ્ટ્ર સાથે તેને કોઈ સંબંધ હતો.
ટ્રમ્પ અને જે.ડી. વેન્સના ભિન્ન નિવેદનો તપાસના સંવેદનશીલ તબક્કે આવ્યા છે, જેમાં ઈરાનની કથિત સંડોવણી અંગેના બંને નેતાઓના દાવાઓને સમર્થન આપતા કોઈ નક્કર કે નિર્ણાયક પુરાવા રજૂ કરવામાં આવ્યા નથી.