(જી.એન.એસ) તા. ૧૨
જમ્મુ,
જ્યારે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 6 જૂન 2025 ના રોજ ઐતિહાસિક 272 કિલોમીટર લાંબી ઉધમપુર-શ્રીનગર-બારામુલ્લા રેલવે લિંકનું ઉદ્ઘાટન કર્યું, ત્યારે તે એક એવી ક્ષણ હતી જેણે મહત્વકાંક્ષાને વાસ્તવિકતામાં બદલી નાખી. 30 એપ્રિલ 2026 ના રોજ, કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે 20 કોચ ધરાવતી જમ્મુ તાવી-શ્રીનગર વંદે ભારત એક્સપ્રેસને લીલી ઝંડી આપી હતી. તેના નિયમિત સંચાલનની તારીખ 2 મે થી માત્ર દસ દિવસની અંદર, આ 4 ટ્રેન સેવાઓએ બંને દિશામાં મળીને કુલ 44,727 મુસાફરોનું વહન કર્યું (11 મે સુધી), જેણે જમ્મુ અને કાશ્મીરની જીવનરેખા તરીકે પોતાને મજબૂત રીતે સ્થાપિત કરી છે. તેના સંચાલનના પ્રથમ સપ્તાહમાં જ, આ ટ્રેન સેવાઓએ 28,762 મુસાફરોનું આતિથ્ય કર્યું (8 મે સુધી).
આ કોરિડોર પર કાર્યરત વંદે ભારત સેવાઓની બે જોડી છે: ટ્રેન નંબર 26401 (જમ્મુ તાવી થી શ્રીનગર) અને તેની પરત સેવા ટ્રેન નંબર 26402 (શ્રીનગર થી જમ્મુ તાવી), જે મંગળવાર સિવાય અઠવાડિયામાં છ દિવસ ચાલે છે, અને ટ્રેન નંબર 26403 (જમ્મુ તાવીથી શ્રીનગર) અને તેની પરત ટ્રેન નંબર 26404 (શ્રીનગર થી જમ્મુ તાવી), જે બુધવાર સિવાયના તમામ દિવસોમાં ચાલે છે. સાથે મળીને, તેઓ ખાતરી કરે છે કે જમ્મુ-કાશ્મીરના મહત્વપૂર્ણ કોરિડોર પર અઠવાડિયાના ઓછામાં ઓછા પાંચ દિવસ દિવસમાં 4 ટ્રેન સેવાઓ ઉપલબ્ધ રહે. દરેક મંગળવાર અને બુધવારે પણ, 2 ટ્રેન સેવાઓ સતત આ ઉચ્ચ માંગવાળા રૂટ પર સેવા આપે છે, જે સ્થાનિકો, પ્રવાસીઓ, શ્રદ્ધાળુઓ અને વેપારીઓને આવવા-જવાની સુવિધા પૂરી પાડે છે.
એક સપ્તાહ જેણે અપેક્ષાઓ ફરીથી લખી
હવે 266 કિમીના કોરિડોર પર વંદે ભારત સેવાઓની બે જોડી કાર્યરત છે, જે ખાતરી કરે છે કે બંને છેડે મુસાફરો પાસે ઓછામાં ઓછો એક અને મોટાભાગના દિવસોમાં બે દૈનિક વિકલ્પો હોય. જે દિવસોમાં બંને જોડી દોડી હતી, તે દિવસોમાં માંગ સતત ક્ષમતાની નજીક પહોંચી હતી: 3 મેના રોજ 4,977 મુસાફરો, 8 મેના રોજ 4,955, 9 મેના રોજ 5,284, 10 મેના રોજ 5,657 અને 11 મેના રોજ 5,024 મુસાફરો નોંધાયા હતા. જે ટ્રેન અગાઉ 8 કોચ સાથે ફુલ ચાલતી હતી, તે હવે 20 કોચ સાથે પણ લગભગ પૂરેપૂરી ભરાઈને ચાલી રહી છે, જે દર્શાવે છે કે આ કોરિડોર પર મુસાફરીની માંગ ઉપલબ્ધ પુરવઠા કરતા કેટલી વધારે હતી.
જે દિવસોમાં સિંગલ પેર (એક જોડી) સંચાલિત કરવામાં આવી હતી, ત્યાં 5 મેના રોજ 95.03 ટકા અને 6 મેના રોજ 94.79 ટકા મુસાફરો નોંધાયા હતા. સપ્તાહના અંતમાં માંગમાં સૌથી મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જેમાં શનિવાર અને રવિવારે જ લગભગ 11,000 મુસાફરો નોંધાયા હતા. રવિવારે (10 મે) તો મુસાફરોની સંખ્યા આશ્ચર્યજનક રીતે 98.21 ટકા હતી, જે આ કોરિડોર દ્વારા પર્યટનની ક્ષમતાને જે રીતે વેગ મળી રહ્યો છે તે તરફ સ્પષ્ટ નિર્દેશ કરે છે.
શ્રદ્ધાળુઓથી લઈને વેપારીઓ સુધી, દરેક માટે એક ટ્રેન
આ આંકડા માત્ર મુસાફરોની સંખ્યાના આંકડા નથી. જમ્મુ અને શ્રીનગર વચ્ચેના શ્રદ્ધાળુઓ, વિદ્યાર્થીઓ, સરકારી અધિકારીઓ અને વેપારીઓ પ્રથમ વખત મુસાફરીમાં કોઈ પણ અડચણ કે બ્રેક વિના મુસાફરી કરી રહ્યા છે. જે પ્રવાસીઓ માટે કાશ્મીર ખીણની મુસાફરી અગાઉ લોજિસ્ટિકલ રીતે પડકારરૂપ હતી, તેઓ હવે વંદે ભારતની આરામદાયક સીટ પર બેસીને ચેનાબ અને અંજી પુલ જેવા એન્જિનિયરિંગના અજાયબીઓમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે, આ ટ્રેન માઈનસ 20 ડિગ્રી સેલ્સિયસ જેટલા નીચા તાપમાનમાં પણ ચલાવવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે, જે તેને ભારે હિમવર્ષા અને ભૂસ્ખલન વખતે જ્યારે નેશનલ હાઈવે દિવસો સુધી બંધ રહે છે ત્યારે એક ભરોસાપાત્ર ‘ઓલ-વેધર’ (તમામ હવામાનમાં કાર્યરત) ધમની બનાવે છે.
મુસાફરી જે ખિસ્સા પર પણ હળવી છે
આ કોરિડોર પર વંદે ભારત સૌથી સસ્તો વિકલ્પ પણ છે. ભોજન સહિતની ચેર કાર ટિકિટની કિંમત બજેટ એરલાઇન દ્વારા તે જ મુસાફરી માટે લેવામાં આવતા ચાર્જ કરતા ઘણી ઓછી છે, જ્યારે સૌથી સસ્તી વન-વે ફ્લાઇટ પણ ઘણી વધારે કિંમતમાં આવે છે. શેર કરેલી ટેક્સીની એક સીટનું ભાડું પણ તેના કરતા વધારે છે, અને પ્રાઇવેટ ટેક્સી તો તેના કરતા અનેકગણી મોંઘી પડે છે, જેમાં હાઇવે પરના અવરોધો સામે કોઈ સુરક્ષા હોતી નથી. જમ્મુ-શ્રીનગર વંદે ભારત માત્ર બે શહેરોને જોડતી નથી; તે તમને વિશ્વના સૌથી નયનરમ્ય રેલ રૂટમાંથી એક પર લઈ જાય છે.
જમ્મુના ઉબડખાબડ ભૂપ્રદેશથી લઈને, ગુરુત્વાકર્ષણને હંફાવતા ચેનાબ અને અંજી પુલ પર થઈને, હિમાલયના ખડકો કોતરીને બનાવેલી ટનલમાંથી પસાર થઈને કાશ્મીરની સૂર્યપ્રકાશિત ખીણો સુધીની આ મુસાફરીનો દરેક કિલોમીટર પોતે જ એક અનુભવ છે. ભારતીય રેલવેએ આ અસાધારણ મુસાફરીની કિંમત તેના પોતાના ઓપરેશનલ ખર્ચ કરતા પણ ઓછી રાખી છે, જે એક જાણી જોઈને લીધેલો નિર્ણય છે જેથી આવી ગુણવત્તાયુક્ત મુસાફરી દરેક મુસાફરની પહોંચમાં રહે. પૃથ્વી પરનું સ્વર્ગ હવે કોઈ વિશેષાધિકાર નથી; તે હવે માત્ર એક ટ્રેન ટિકિટ દૂર છે. આ ખૂબ જ ખાસ રૂટ પર મુસાફરી કરવાની તક ગુમાવશો નહીં.
કાશ્મીરની સુવર્ણ સીઝન માટે યોગ્ય સમય
વંદે ભારતનું વિસ્તરણ ઉનાળાના આગમન સાથે સુસંગત છે, જે ઋતુમાં કાશ્મીર ખરેખર ‘પૃથ્વી પરનું સ્વર્ગ’ હોવાનું બિરુદ સાર્થક કરે છે. જેમ-જેમ ખીણો ખીલે છે, દલ સરોવર ઝળહળે છે અને પહેલગામ તથા ગુલમર્ગના મેદાનો દેશભરના પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે, ત્યારે આ સેવાનો સમય ઘણો અનુકૂળ સાબિત થયો છે. પ્રવાસીઓ હવે જમ્મુ તાવીથી પાંચ કલાકથી ઓછા સમયમાં શ્રીનગર પહોંચી શકે છે, જે અન્ય કોઈપણ વિકલ્પ કરતા વધુ ઝડપી, સસ્તું અને ભરોસાપાત્ર છે. આવનારા સહેલગામની મોસમમાં મુસાફરોની સંખ્યા આ પ્રભાવશાળી આંકડાઓથી પણ ઘણી આગળ વધવાની અપેક્ષા છે, અને ભારતીય રેલવે તે માંગને પહોંચી વળવા તૈયાર છે.
જમ્મુ તાવી-શ્રીનગર વંદે ભારત એક્સપ્રેસ માત્ર મુસાફરોને જ નહીં, પણ વધુ જોડાયેલા અને સમૃદ્ધ જમ્મુ અને કાશ્મીરના વચનનું પણ વહન કરી રહી છે.