(જી.એન.એસ) તા. ૬
નવી દિલ્હી,
કેન્દ્રીય કેબીનેટ દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટની સંખ્યા હાલના 34 ન્યાયાધીશોથી વધારીને 38 કરવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી છે. હાલમાં, સુપ્રીમ કોર્ટમાં ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સહિત 34 ન્યાયાધીશોની મંજૂરી છે.
કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે હાલમાં, સર્વોચ્ચ અદાલતમાં 33 ન્યાયાધીશો અને CJI છે. સંસદના આગામી સત્રમાં આ સંખ્યા ચાર વધારવા માટે એક બિલ લાવવામાં આવશે. સંસદ દ્વારા મંજૂરી મળ્યા પછી, સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોની સંખ્યા CJI સહિત 38 થઈ જશે.
“વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે આજે સુપ્રીમ કોર્ટ (ન્યાયાધીશોની સંખ્યા) અધિનિયમ, 1956 માં સુધારો કરવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટ (ન્યાયાધીશોની સંખ્યા) સુધારો બિલ, 2026 સંસદમાં રજૂ કરવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી છે, જેથી ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોની સંખ્યા હાલના 33 થી વધારીને 37 (ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સિવાય) કરી શકાય,” સરકારે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું.
તેમાં વધુમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ન્યાયાધીશોની સંખ્યામાં વધારો થવાથી સુપ્રીમ કોર્ટ વધુ કાર્યક્ષમ અને અસરકારક રીતે કાર્ય કરી શકશે, જેનાથી ઝડપી ન્યાય સુનિશ્ચિત થશે.
“ન્યાયાધીશો અને સહાયક સ્ટાફના પગાર અને અન્ય સુવિધાઓનો ખર્ચ ભારતના સંકલિત ભંડોળમાંથી પૂર્ણ કરવામાં આવશે,” સરકારે જણાવ્યું હતું.
સુપ્રીમ કોર્ટ (ન્યાયાધીશોની સંખ્યા) અધિનિયમ 1956, જે મૂળ રીતે લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો, તેમાં ન્યાયાધીશોની મહત્તમ સંખ્યા (ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સિવાય) 10 કરવાની જોગવાઈ હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટ (ન્યાયાધીશોની સંખ્યા), સુધારા અધિનિયમ, 1960 દ્વારા આ સંખ્યા 13 અને કાયદામાં બીજા સુધારા દ્વારા 17 કરવામાં આવી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટ (ન્યાયાધીશોની સંખ્યા) સુધારા અધિનિયમ, 1986, સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોની સંખ્યા 17 થી વધારીને 25 કરવામાં આવી હતી, જેમાં CJIનો સમાવેશ થતો નથી. ત્યારબાદ, 2009 માં એક નવા સુધારા દ્વારા ટોચની અદાલતના ન્યાયાધીશોની સંખ્યા 25 થી વધારીને 30 કરવામાં આવી.
ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટની સંખ્યા છેલ્લે 30 થી વધારીને 33 કરવામાં આવી હતી (ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સિવાય) સુપ્રીમ કોર્ટ (ન્યાયાધીશોની સંખ્યા) સુધારા અધિનિયમ, 2019 દ્વારા મૂળ કાયદામાં વધુ સુધારો કરીને.