(જી.એન.એસ) તા. ૨૧
નવી દિલ્હી,
NEET UG 2026 પુનઃપરીક્ષા, જેને ઘણા લોકો Re-NEET તરીકે પણ ઓળખાવે છે, તે રવિવાર, 21 જૂનના રોજ યોજાઈ હતી તેમાં નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) એ જણાવ્યું છે કે તેણે પરીક્ષાનું “ન્યાયી, સુરક્ષિત અને ઉમેદવાર-મૈત્રીપૂર્ણ” સંચાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે “વ્યાપક વ્યવસ્થા” કરી છે.
આમ તો NEET પરીક્ષા મૂળ 3 મેના રોજ લેવામાં આવી હતી, પરંતુ પેપર લીકના આરોપોથી તે ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ ગઈ હતી અને તેથી તેને રદ કરવામાં આવી હતી, જે પછીથી એક મોટા વિવાદમાં ફેરવાઈ ગઈ છે અને શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગણી કરવામાં આવી છે.
NTA એ કહ્યું હતું કે, તે સોશિયલ મીડિયા પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે અને અફવા ફેલાવનારા અને કપટી “પેપર લીક” દાવાઓ સામે કડક પગલાં લઈ રહ્યું છે, જે ઉમેદવારોને બિનજરૂરી તણાવનું કારણ બને છે. તેણે ઉમેદવારો અને માતાપિતાને ફક્ત NTA ના સત્તાવાર સંદેશાવ્યવહાર પર આધાર રાખવા અને ચકાસાયેલ સંદેશાઓને અવગણવા વિનંતી કરી. તેમ છતાં, ઉમેદવારો, માતાપિતા અને NTA માં પણ ભય રહે છે.
પુનઃપરીક્ષાની પૂર્વસંધ્યાએ જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં, NTA એ જણાવ્યું હતું કે આ પરીક્ષા ભારતના 551 શહેરોમાં 5,440 કેન્દ્રો અને વિદેશમાં 14 કેન્દ્રો પર લેવામાં આવી રહી છે. આ પરીક્ષા અંગ્રેજી અને 12 ભારતીય ભાષાઓમાં લેવામાં આવી રહી છે.
વ્યવસ્થાના કદ પર પ્રકાશ પાડતા, NTA એ જણાવ્યું હતું કે પુનઃપરીક્ષા 95,000 થી વધુ પરીક્ષા ખંડોમાં લેવામાં આવશે, જે દરેક CCTV થી સજ્જ છે. એજન્સીના નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે કુલ 1,38,560 CCTV કેમેરા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં રાષ્ટ્રીય, રાજ્ય અને મંત્રાલય સ્તરે ફીડ્સનું વર્ચ્યુઅલી નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે.
ઇલેક્ટ્રોનિક ગેરરીતિ સામે પરીક્ષાને સુરક્ષિત રાખવા માટે, 51,311 જામર તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (ECIL) દ્વારા 17,054 અને ભારત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ (BEL) દ્વારા 34,257નો સમાવેશ થાય છે.
NTA એ જણાવ્યું હતું કે પરીક્ષા-દિવસની ફરજો માટે મોટી સંખ્યામાં સ્ટાફને એકત્ર કરવામાં આવ્યો છે, દરેક પરીક્ષા ખંડમાં બે નિરીક્ષકો છે અને દરેક કેન્દ્રમાં 10 થી વધુ વધારાના પરીક્ષા કાર્યકર્તાઓ છે.
બાયમેટ્રિક ચકાસણી માટે 38,795 તસ્કરી સ્ટાફ અને 48,448 કર્મચારીઓ સાથે ઉમેદવાર ચકાસણીને મજબૂત બનાવવામાં આવી છે, જેમાં બાયોમેટ્રિક માનવશક્તિ બમણી કરવામાં આવી છે અને ચહેરાના પ્રમાણીકરણ દ્વારા સપોર્ટેડ છે, જેથી ચકાસણી સંપૂર્ણ રીતે થાય જ્યારે કેન્દ્રો પર કતારો ઓછામાં ઓછી રાખવામાં આવે.
CCTV ફીડનું નિરીક્ષણ કરવા અને સ્થળ પર કોઈપણ તકનીકી સમસ્યાઓનું નિરાકરણ કરવા માટે 5,440 કેન્દ્રોમાંથી દરેક પર એક સેન્ટર સિસ્ટમ્સ ઓફિસર (CSO) તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે, એમ એજન્સીએ જણાવ્યું હતું.
નિરીક્ષણ અને CCTV દેખરેખમાં, NTA એ જણાવ્યું હતું કે પરીક્ષા કેન્દ્રો પર લગભગ 6,700 નિરીક્ષકો તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે, જે 100 થી વધુ વર્ચ્યુઅલ નિરીક્ષકો દ્વારા સમર્થિત છે જે કેન્દ્રીય રીતે CCTV ફૂટેજનું નિરીક્ષણ કરે છે.
નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે રાષ્ટ્રીય, રાજ્ય અને મંત્રાલય સ્તરે બહુ-સ્તરીય દેખરેખ પ્રણાલી પૂરી પાડવા માટે કૃત્રિમ બુદ્ધિ-આધારિત સાધનોનો ઉપયોગ કરીને CCTV ફૂટેજનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવે છે.
સુરક્ષા વ્યવસ્થાને રેખાંકિત કરતા, NTA એ જણાવ્યું હતું કે રાજ્ય અને જિલ્લા વહીવટી કર્મચારીઓની વ્યાપક ગતિશીલતા તેમજ પોલીસ, અર્ધલશ્કરી દળો, ભારતીય વાયુસેના અને પોસ્ટ વિભાગના કર્મચારીઓની તૈનાતી કરવામાં આવી છે.
દરેક પરીક્ષા કેન્દ્ર પર સરેરાશ 40 થી 50 સુરક્ષા કર્મચારીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે, એમ તેમાં જણાવાયું છે.
ગોપનીય સામગ્રી ધરાવતી આશરે 1,500 શાખાઓ પર બેંક અધિકારીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે પોસ્ટ વિભાગ દેશભરના લગભગ 700 સંગ્રહ કેન્દ્રો પર OMR શીટ્સ એકત્રિત કરવા માટે તેની ટીમોનું સંકલન કરશે, એમ નિવેદનમાં જણાવાયું છે.
તમામ રાજ્યોના મુખ્ય સચિવો અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે સમીક્ષા બેઠકો યોજાઈ છે, અને જિલ્લાઓએ કેન્દ્રની વ્યવસ્થાની પુષ્ટિ કરી છે, એમ તેમાં જણાવાયું છે.
શનિવારે તમામ સિસ્ટમો – જામર, સીસીટીવી, તપાસ સ્ટાફ અને બાયોમેટ્રિક્સ – ચકાસવા માટે રાષ્ટ્રવ્યાપી મોક ડ્રીલ હાથ ધરવામાં આવી હતી, જ્યારે સંયોજકોએ કસ્ટોડિયન બેંકોમાં યોજાયેલી પરીક્ષા સામગ્રીની ચકાસણી કરી છે અને પરીક્ષા માટે તેની ઉપલબ્ધતાની પુષ્ટિ કરી છે, એમ એજન્સીએ જણાવ્યું હતું.
NTA નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે રાજ્ય સરકારો સાથે સંકલનમાં કેન્દ્રો પર વિદ્યાર્થી-મૈત્રીપૂર્ણ સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે, જેમાં પીવાનું પાણી, ORS, એમ્બ્યુલન્સ અને વાલીઓ માટે છાંયડાવાળા રાહ જોવાના વિસ્તારોનો સમાવેશ થાય છે.
ઉમેદવારો માટે વધારાના પગલાંમાં દરેક પરીક્ષા ખંડમાં દિવાલ ઘડિયાળ, ડાબા હાથના ઉમેદવારોની સુવિધા માટે પુસ્તિકાની શરૂઆતમાં પાના પૂરા પાડવામાં આવેલા વધારાના રફ-વર્ક પૃષ્ઠો અને પ્રવેશ ઔપચારિકતાઓ માટે લાગતા સમયને સરભર કરવા માટે વિસ્તૃત પરીક્ષા વિન્ડોનો સમાવેશ થાય છે.
NTA એ તમામ હિતધારકોને ઉમેદવારોને સંપૂર્ણ સમર્થન આપવા અને પરીક્ષાના દિવસના તણાવને ઘટાડવામાં મદદ કરવા અપીલ કરી છે જેથી 22 લાખથી વધુ ઉમેદવારો “શાંત, સુરક્ષિત અને સહાયક વાતાવરણમાં પરીક્ષા આપી શકે”.