(જી.એન.એસ) તા. ૧૨
નવી દિલ્હી,
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે એક મહત્વના ઘટનાક્રમમાં કહ્યું છે કે, આગામી વર્ષે એક કે બે રાજ્યો સિવાય સમગ્ર પૂર્વોત્તરમાંથી સશસ્ત્ર દળો (વિશેષ સત્તા) અધિનિયમ અથવા AFSPA દૂર કરવામાં આવશે. આસામ-નાગાલેન્ડ સરહદી વિસ્તારોમાં ખનિજ તેલ કામગીરીને સરળ બનાવવા માટે કેન્દ્ર, આસામ અને નાગાલેન્ડ વચ્ચે ત્રિપક્ષીય સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કરતી વખતે, શાહે કહ્યું કે AFSPA હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલા વિસ્તારોનું સંકોચન એ શાંતિનું સૂચક છે.
80% પૂર્વોત્તર ક્ષેત્ર પહેલાથી જ AFSPA થી મુક્ત છે: શાહ
“મને સંપૂર્ણ વિશ્વાસ છે કે, એક કે બે રાજ્યો સિવાય, અમે આવતા વર્ષે સમગ્ર પૂર્વોત્તરમાંથી AFSPA સંપૂર્ણપણે દૂર કરી શકીશું. આજે પણ, 80 ટકાથી વધુ પૂર્વોત્તર ક્ષેત્ર પહેલાથી જ AFSPA થી મુક્ત થઈ ગયું છે,” તેમણે કહ્યું.
આ સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર એક “ઐતિહાસિક ક્ષણ” હતી તે વાત પર ભાર મૂકતા, અમિત શાહે કહ્યું કે સરકારે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના વિકસિત પૂર્વોત્તરના વિઝનમાં છેલ્લી અવરોધ દૂર કરી છે. આ સમજૂતી કરારનો હેતુ આસામ-નાગાલેન્ડ સરહદ પર વિવાદિત ક્ષેત્ર પટ્ટા (DAB) માં તેલ અને ખનિજ શોધખોળ હાથ ધરવાનો છે.
અમિત શાહ કહે છે કે ઉત્તર-પૂર્વ ક્ષેત્રમાં સંશોધન પ્રવૃત્તિઓ સ્થગિત છે
ક્ષેત્ર ક્ષેત્રના મતભેદોને કારણે આ ક્ષેત્રમાં સંશોધન પ્રવૃત્તિઓ ત્રણ દાયકાથી વધુ સમયથી સ્થગિત રહી હતી. “આનાથી ઉત્તર-પૂર્વમાં ખનિજ સંશોધન માટે નવા રસ્તા ખુલશે. આ વિસ્તારમાં માત્ર તેલ અને ગેસ જ નથી પરંતુ વિશાળ ખનિજ ભંડાર પણ છે, જે કાયદો અને વ્યવસ્થાના મુદ્દાઓને કારણે શોધી શકાતા નથી,” અમિત શાહે કહ્યું.
માત્ર એક સમજૂતી કરાર સાથે, દરરોજ 1,000-1,500 બેરલની નિષ્કર્ષણ ક્ષમતા 10 ગણી વધારી શકાય છે, એમ તેમણે કહ્યું. “એક જ ક્ષેત્રમાં, 15,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુની પુનઃપ્રાપ્તિની શક્યતાઓ છે. જો આપણે નાગાલેન્ડમાં ફેલાયેલા તેલ ભંડારોને કાઢીએ, તો આપણે આપણી તેલની જરૂરિયાતો માટે વિદેશી દેશો પર નિર્ભરતા ઘટાડી શકીશું,” તેમણે કહ્યું.
શાહે એમ પણ કહ્યું કે નરેન્દ્ર મોદીએ કાર્યભાર સંભાળ્યો ત્યારથી, તેમણે ઉત્તર-પૂર્વ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું અને આ પ્રદેશની સૌથી વધુ મુલાકાતો સાથે વડા પ્રધાન બન્યા.
2019 થી વિવિધ જૂથો અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચે 12 કરારો પર હસ્તાક્ષર થયા
શાહે જણાવ્યું હતું કે 2019 થી, વિવિધ જૂથો અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચે 12 કરારો પર હસ્તાક્ષર થયા છે, જેના પરિણામે પ્રદેશમાં હિંસાની ઘટનાઓમાં લગભગ 80 ટકાનો નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.
“આસામ અને નાગાલેન્ડ બંનેનો વિકાસ લાંબા સમય સુધી અવરોધિત રહ્યો કારણ કે કોઈ સમજૂતી કરાર માટે સર્વસંમતિ થઈ શકી નથી. આજે ખુલેલો માર્ગ બંને રાજ્યો માટે વિકાસના દરવાજા ખોલશે. તે સહકારી સંઘવાદનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે,” તેમણે કહ્યું.
ગયા વર્ષે, ત્યાં પ્રવર્તમાન કાયદો અને વ્યવસ્થાની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, 13 પોલીસ સ્ટેશનોના અધિકારક્ષેત્ર સિવાય, સમગ્ર મણિપુરમાં સશસ્ત્ર દળો (વિશેષ સત્તા) અધિનિયમને છ મહિના માટે લંબાવવામાં આવ્યો હતો.
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલ એક સૂચના અનુસાર, AFSPA, જેના હેઠળ કોઈ ચોક્કસ રાજ્ય અથવા કેટલાક વિસ્તારોને “અશાંત” જાહેર કરવામાં આવે છે, તેને નાગાલેન્ડના નવ જિલ્લાઓ અને રાજ્યના પાંચ અન્ય જિલ્લાઓના 21 પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારોમાં છ મહિના માટે લંબાવવામાં આવ્યો છે.
આ કાયદો અરુણાચલ પ્રદેશના તિરાપ, ચાંગલાંગ અને લોંગડિંગ જિલ્લાઓ અને રાજ્યના નામસાઈ જિલ્લામાં આસામની સરહદે આવેલા ત્રણ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારો સુધી પણ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્રણેય રાજ્યોના ચોક્કસ વિસ્તારોમાં અશાંત વિસ્તારનો વિસ્તાર 1 ઓક્ટોબરથી છ મહિના માટે અમલમાં રહેશે. AFSPA, જેની ઘણીવાર કઠોર કાયદા તરીકે ટીકા થાય છે, તે અશાંત વિસ્તારોમાં કાર્યરત સશસ્ત્ર દળોને જો જરૂરી લાગે તો શોધ, ધરપકડ અને ગોળીબાર કરવાની વ્યાપક સત્તા આપે છે.