(જી.એન.એસ) તા. ૨૩
વોશિંગ્ટન/જીનીવા,
એક મોટા ભૂરાજકીય પરિવર્તનમાં, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે સત્તાવાર રીતે વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) માંથી તેનું સભ્યપદ સમાપ્ત કરી દીધું છે. આ જાહેરાત યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હેલ્થ એન્ડ હ્યુમન સર્વિસીસ અને સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવી હતી. આ નિર્ણય પછી તરત જ, જીનીવામાં WHO મુખ્યાલયની બહારથી અમેરિકન ધ્વજ હટાવી લેવામાં આવ્યો, જે લાંબા સમયથી ચાલતા જોડાણનો પ્રતીકાત્મક અંત દર્શાવે છે. યુએસએ પુષ્ટિ આપી છે કે તે હવે સરળ બહાર નીકળવાની પ્રક્રિયા સુનિશ્ચિત કરવા માટે મર્યાદિત રીતે વૈશ્વિક આરોગ્ય સંસ્થા સાથે જોડાશે.
અધિકારીઓ કહે છે કે WHO માં ફરીથી જોડાવાની કોઈ યોજના નથી
યુએસના એક વરિષ્ઠ આરોગ્ય અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે દેશનો WHO માં જોડાવાનો કોઈ ઇરાદો નથી, ભલે તે નિરીક્ષક હોય. તેમણે કહ્યું કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ રોગ દેખરેખ અને ગંભીર આરોગ્ય પડકારો જેવા મુદ્દાઓ પર અન્ય રાષ્ટ્રો સાથે દ્વિપક્ષીય સહયોગને પ્રાથમિકતા આપશે. તેમના મતે, આ નિર્ણય વોશિંગ્ટનના સંગઠનમાં વિશ્વાસ ગુમાવવાનું પ્રતિબિંબ પાડે છે, જેના પર તે કોવિડ-19 રોગચાળાને ખોટી રીતે સંભાળવાનો અને જરૂરી સુધારા કરવામાં નિષ્ફળ રહેવાનો આરોપ લગાવે છે.
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની નીતિમાં મૂળ નિર્ણય
યુએસએ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે WHO એ રોગચાળા દરમિયાન ખરાબ કટોકટી વ્યવસ્થાપન દર્શાવ્યું હતું અને વારંવાર માંગણીઓ છતાં માળખાકીય સુધારા લાગુ કર્યા ન હતા. ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના બીજા કાર્યકાળ દરમિયાન WHO માંથી દેશને બહાર કાઢવાના પહેલા દિવસે જ એક એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. અમેરિકન કાયદા હેઠળ, સંયુક્ત રાષ્ટ્રની એજન્સીમાંથી સંપૂર્ણપણે બહાર નીકળતા પહેલા એક વર્ષની નોટિસ ફરજિયાત છે.
બાકી ચૂકવણી ન થવાથી નવો વિવાદ ઉભો થયો છે
WHO એ દાવો કર્યો છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે હજુ પણ 2024 અને 2025 માટે સભ્યપદ ફીમાં લગભગ 260 મિલિયન ડોલર બાકી છે. સંગઠનના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે બાકી ચૂકવણી ચૂકવ્યા વિના, સંપૂર્ણ અલગતા શક્ય નથી. જો કે, યુએસ અધિકારીઓ ઇનકાર કરે છે કે બાકી ચૂકવણી ઉપાડ માટે પૂર્વશરત છે. તેઓ દલીલ કરે છે કે ટ્રમ્પ વહીવટ હેઠળ WHO-સંબંધિત તમામ ભંડોળ પહેલાથી જ રોકી દેવામાં આવ્યું હતું કારણ કે તેઓ સંગઠન દ્વારા થયેલા આર્થિક નુકસાન તરીકે વર્ણવે છે.
નિષ્ણાતો વૈશ્વિક આરોગ્ય સુરક્ષા પર અસરની ચેતવણી આપે છે
આરોગ્ય નિષ્ણાતોને ડર છે કે યુએસ બહાર નીકળવાથી વૈશ્વિક આરોગ્ય સહયોગ માટે ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે. જ્યોર્જટાઉન યુનિવર્સિટીના વૈશ્વિક આરોગ્ય કાયદા નિષ્ણાત લોરેન્સ ગોસ્ટિને આ પગલાને યુએસ કાયદાનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું. ફેબ્રુઆરીમાં યોજાનારી આગામી WHO એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડની બેઠકમાં આ મુદ્દા પર ચર્ચા થવાની અપેક્ષા છે, જ્યાં સભ્ય દેશો અમેરિકાના પ્રસ્થાનના પરિણામો પર ચર્ચા કરી શકે છે.