(જી.એન.એસ) તા. 3
૧૯૯૦ના દાયકામાં જમ્મુ અને કાશ્મીર (J&K) ની શેરીઓમાં ગુંજતી મસ્જિદોમાંથી આવતા લાઉડસ્પીકર પાછા ફર્યા છે, પરંતુ આ વખતે પાકિસ્તાન કબજા હેઠળના પ્રદેશમાં નિયંત્રણ રેખા (LoC) ની પેલે પાર, જ્યાં મુઝફ્ફરાબાદમાં સ્થાનિક ઇમામ (મૌલવીઓ) કાશ્મીરીઓને પાકિસ્તાની દળો દ્વારા કરવામાં આવતા અત્યાચારો સામે જોડાવા માટે આગ્રહ કરી રહ્યા છે.
૧૯૯૦ના દાયકામાં, સરહદની ભારતીય બાજુએ રહેતા લોકોને આકર્ષવા માટે આ જ મસ્જિદોનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો, એમ જમ્મુ અને કાશ્મીરના ભૂતપૂર્વ ડિરેક્ટર જનરલ ઓફ પોલીસ (DGP) એસપી વૈદે જણાવ્યું હતું. તેમણે પ્રદેશમાં ભારત વિરોધી આતંકવાદના મુશ્કેલ સમયને યાદ કરતા કહ્યું.
તેમણે યાદ કર્યું કે પાકિસ્તાન સેના વતી, નિયંત્રણ રેખા (LoC) ની પેલે પારથી પાકિસ્તાનમાં ‘ઉજ્જવળ ભવિષ્ય’નું વચન આપતી ઘોષણાઓ કરવામાં આવતી હતી. બીજી બાજુ સલોત્રી મસ્જિદમાંથી આપવામાં આવેલા વચનો સાંભળીને, જમ્મુ અને કાશ્મીરના પૂંછ જિલ્લાના ઘણા યુવાનો પીઓકેમાં ગયા.
“કર્મ વળતો પ્રહાર કરી રહ્યા છે. જે પ્રદેશનો ઉપયોગ પાકિસ્તાનની સેના અને તેની જાસૂસી સંસ્થા ISI એક સમયે આતંક અને અશાંતિ નિકાસ કરવા માટે કરતી હતી તે હવે પોતાના બળવા જોઈ રહી છે,” તેમણે ઉમેર્યું.
છેલ્લા બે મહિનામાં, પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK) માં સંયુક્ત આવામી કાર્યવાહી સમિતિ (JAAC) ની આગેવાની હેઠળ સુરક્ષા અધિકારીઓ અને વિરોધીઓ વચ્ચેની અથડામણમાં 100 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે. લગભગ 4.5 મિલિયન લોકો વસતા અને હાલમાં ચૂંટણીઓ ચાલી રહી છે તે પ્રદેશમાં ફક્ત એક અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછા 50 લોકો માર્યા ગયા છે.
૧૯૯૦ના દાયકામાં જમ્મુ અને કાશ્મીર (J&K) ની શેરીઓમાં ગુંજતી મસ્જિદોમાંથી આવતા લાઉડસ્પીકર પાછા ફર્યા છે, પરંતુ આ વખતે પાકિસ્તાન કબજા હેઠળના પ્રદેશમાં નિયંત્રણ રેખા (LoC) ની પેલે પાર, જ્યાં મુઝફ્ફરાબાદમાં સ્થાનિક ઇમામ (મૌલવીઓ) કાશ્મીરીઓને પાકિસ્તાની દળો દ્વારા કરવામાં આવતા અત્યાચારો સામે જોડાવા માટે આગ્રહ કરી રહ્યા છે.
૧૯૯૦ના દાયકામાં, સરહદની ભારતીય બાજુએ રહેતા લોકોને આકર્ષવા માટે આ જ મસ્જિદોનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો, એમ જમ્મુ અને કાશ્મીરના ભૂતપૂર્વ ડિરેક્ટર જનરલ ઓફ પોલીસ (DGP) એસપી વૈદે જણાવ્યું હતું. તેમણે પ્રદેશમાં ભારત વિરોધી આતંકવાદના મુશ્કેલ સમયને યાદ કરતા કહ્યું.
તેમણે યાદ કર્યું કે પાકિસ્તાન સેના વતી, નિયંત્રણ રેખા (LoC) ની પેલે પારથી પાકિસ્તાનમાં ‘ઉજ્જવળ ભવિષ્ય’નું વચન આપતી ઘોષણાઓ કરવામાં આવતી હતી. બીજી બાજુ સલોત્રી મસ્જિદમાંથી આપવામાં આવેલા વચનો સાંભળીને, જમ્મુ અને કાશ્મીરના પૂંછ જિલ્લાના ઘણા યુવાનો પીઓકેમાં ગયા.
“કર્મા વળતો પ્રહાર કરી રહ્યા છે. જે પ્રદેશનો ઉપયોગ પાકિસ્તાનની સેના અને તેની જાસૂસી સંસ્થા ISI એક સમયે આતંક અને અશાંતિ નિકાસ કરવા માટે કરતી હતી તે હવે પોતાના બળવા જોઈ રહી છે,” તેમણે ઉમેર્યું.
છેલ્લા બે મહિનામાં, પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK) માં સંયુક્ત આવામી કાર્યવાહી સમિતિ (JAAC) ની આગેવાની હેઠળ સુરક્ષા અધિકારીઓ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચેની અથડામણમાં 100 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે. લગભગ 4.5 મિલિયન લોકોનું ઘર ધરાવતા અને હાલમાં ચૂંટણીઓ ચાલી રહી છે તે પ્રદેશમાં માત્ર એક અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછા 50 લોકો માર્યા ગયા છે.
PoK ના રાવલકોટમાં મુખ્ય વિરોધ સ્થળ નજીક એક કામચલાઉ ક્લિનિક સ્થાપિત કરનાર એક સ્થાનિક ડૉક્ટરે બ્રિટિશ પ્રકાશનને જણાવ્યું હતું કે મોટાભાગના નાગરિકો જે માર્યા ગયા છે અથવા ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા છે તેઓ લગભગ 15-16 વર્ષ અને 32-35 વર્ષની વયના યુવાનો છે.
“મેં 40 વર્ષથી વધુ ઉંમરના ખૂબ ઓછા દર્દીઓ જોયા છે,” ડૉ. અનવરે (સુરક્ષાના કારણોસર નામ બદલ્યું છે) કહ્યું.
તેમણે કહ્યું કે જ્યારે તેમનું ક્લિનિક ઇસ્લામાબાદના દળો દ્વારા ગોળીબાર કરવામાં આવતા લોકોને પ્રાથમિક સારવાર પૂરી પાડી શકે છે, ત્યારે તેમને ગંભીર રીતે બીમાર દર્દીઓની સંભાળ રાખવા માટે તબીબી સહાયની જરૂર છે.
“અમારી પાસે પ્રાથમિક સારવાર પૂરી પાડવા માટે પૂરતો પુરવઠો છે. અમે રક્તસ્ત્રાવ બંધ કરી શકીએ છીએ, ઘાને સાફ કરી શકીએ છીએ અને પાટો લગાવી શકીએ છીએ અને ઉપરછલ્લી ગોળીઓ દૂર કરી શકીએ છીએ. પરંતુ છાતી, પેટ, માથા અથવા અન્ય મહત્વપૂર્ણ અવયવોમાં ગંભીર ઇજાઓ ધરાવતા દર્દીઓને અદ્યતન હોસ્પિટલોની જરૂર છે… જો આવા ઘણા દર્દીઓ એક જ સમયે આવે તો મોટી હોસ્પિટલોને પણ મુશ્કેલી પડશે,” તેમણે ઉમેર્યું.
JAAC ના વિરોધીઓ દાવો કરે છે કે પ્રદર્શનો તેમના અધિકારો માટે છે, જેમાં વીજળીના ભાવ, શિક્ષણ અને આરોગ્ય સંભાળ સહિતની ચિંતાઓ છે. ઓક્ટોબરમાં પાકિસ્તાન અને PoK સરકારો સાથે કરાયેલા કરારનો હેતુ મદદ કરવાનો હતો, પરંતુ JAAC એ આરોપ લગાવ્યો છે કે તેનો અમલ કરવામાં આવ્યો નથી.
તેઓએ કહ્યું કે વિરોધ પ્રદર્શનો ફુગાવા, વીજળી કાપ, લોટની અછત અને દાયકાઓના લશ્કરી દમન, સતાવણી, ભેદભાવ અને જુલમના ઘાતક મિશ્રણનું પરિણામ છે. પરંતુ તાત્કાલિક કારણ ગયા મહિને શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનો દરમિયાન પાકિસ્તાની સુરક્ષા દળો દ્વારા નાગરિકોની હત્યા છે.
સ્થાનિક સરકાર અસંમત છે. તેમનું કહેવું છે કે જૂનમાં પ્રતિબંધિત કરાયેલ આ જૂથ સશસ્ત્ર છે અને આ ચાલુ ચૂંટણીમાં ખલેલ પહોંચાડવા માટે છે. અધિકારીઓ પ્રદર્શનકારીઓને પ્રાદેશિક રાજધાની મુઝફ્ફરાબાદ તરફ કૂચ કરવા દેવા તૈયાર નથી.
સુરક્ષા નિષ્ણાતોએ કહ્યું છે કે આ પ્રદર્શનોથી ઇસ્લામાબાદ ગભરાઈ ગયું છે. પીઓકે નિયંત્રણ બહાર જતા, પાકિસ્તાન હવે કાશ્મીર ખીણમાં આતંકવાદ ફેલાવીને ધ્યાન ભટકાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે – જેમ કે કુલગામ અને અનંતનાગમાં તાજેતરમાં થયેલી લક્ષિત હત્યાઓમાં જોવા મળ્યું છે, સુરક્ષા વિશ્લેષક અને રાજકીય વિવેચક કોમોડોર દલબીર સિંહ સોઢી (નિવૃત્ત) એ જણાવ્યું હતું.
પરંતુ પીઓકેની અંદર, નુકસાન થઈ ગયું છે. વાર્તા બદલાઈ ગઈ છે.