LNG વહન કરતું વિશાળ જહાજ ‘દિશા’ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સફળતાપૂર્વક પાર કરીને દહેજ બંદરે પહોંચ્યું
(જી.એન.એસ) તા. ૧૯
ભરૂચ,
લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) વહન કરતું વિશાળ જહાજ ‘દિશા’ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સફળતાપૂર્વક પાર કરીને દહેજ બંદરે પહોંચ્યું છે.
મળતી માહિતી અનુસાર, “દિશા” નામનું LNG કેરિયર જહાજ કતારના રાસ લફાન બંદરથી અંદાજિત 62,370 મેટ્રિક ટન LNG ગેસ લઈને ભારત તરફ રવાના થયું હતું. પરંતુ પશ્ચિમ એશિયામાં વધેલા તણાવ અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે સર્જાયેલી યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિના કારણે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ વિસ્તારમાં આ જહાજ લાંબા સમય સુધી અટવાઈ ગયું હતું. અંદાજે સાડા ત્રણ મહિનાથી વધુ સમય સુધી આ જહાજ આ મહત્ત્વપૂર્ણ જળમાર્ગમાં ફસાયેલું રહ્યું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત અને વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગોમાં ગણાતા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાંથી વિશ્વના મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને LNGની હેરફેર થાય છે. આ માર્ગમાં કોઈપણ પ્રકારની અસ્થિરતા ઊભી થાય તો તેની સીધી અસર વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર, ગેસના ભાવ અને સપ્લાય ચેઈન પર પડે છે. તેથી “દિશા” જહાજનું સુરક્ષિત રીતે દહેજ તરફ આગળ વધવું ભારત સહિત અનેક દેશો માટે સકારાત્મક સંકેત માનવામાં આવી રહ્યું છે.
ભરૂચના દહેજ ખાતે આવેલ LNG ટર્મિનલ દેશના મહત્વના ગેસ આયાત કેન્દ્રોમાંનું એક છે. અહીં આયાત કરવામાં આવતો LNG ગેસ દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં ઉદ્યોગો, વીજ ઉત્પાદન એકમો અને ઘરેલુ વપરાશ માટે પહોંચાડવામાં આવે છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી પશ્ચિમ એશિયાની અસ્થિરતાના કારણે LNG સપ્લાયને લઈને ચિંતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી હતી.
ગુરૂવારે બંદર, શિપિંગ અને જળમાર્ગ (MoPSW) મંત્રાલયના ડિરેક્ટર, ઓપેશકુમાર શર્માએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર પર્સિયન ગલ્ફ ક્ષેત્રમાંથી ભારતીય જહાજો અને ઊર્જા કાર્ગોના સુરક્ષિત પરત ફરવા માટે અનેક મંત્રાલયો અને હિસ્સેદારો સાથે નજીકથી સંકલન કરી રહી છે.
ગઇકાલે એક આંતર-મંત્રાલય બ્રીફિંગને સંબોધતા ઓપેશકુમાર શર્માએ જણાવ્યું હતું કે 15 જૂનના રોજ માલ્ટાના ધ્વજવાળા LNG કેરિયર દિશાએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાર કરીને ભારત તરફ આગળ વધ્યા પછી, અન્ય કોઇ ભારતીય ધ્વજવાલા જહાજ પર્સિયન ગલ્ફમાંથી બહાર નીકળ્યા નથી.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા શિપિંગ ટ્રાફિક ધીમે ધીમે ફરી શરૂ થઇ શકે છે તેવા સંકેતો બાદ ભારતની તૈયારી અંગેના સવાલના જવાબમાં ઓપેશકુમાર શર્માએ જણાવ્યું કે સરકાર તમામ સંબંધિત એજન્સીઓ સાથે સંકલનમાં કામ કરી રહી છે.
ઓપેશકુમાર શર્માએ જણાવ્યું, “અમે પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય (MoPNG), રસાયણો અને ખાતર મંત્રાલય, વિદેશ મંત્રાલય અને તમામ સંબંધિત હિસ્સેદારો સાથે નજીકથી સંકલન કરી રહ્યા છીએ જેથી ખાતરી કરી શકાય કે બધા તૈયાર છે અને અમારા જહાજો શક્ય તેટલી વહેલી તકે પાછા ફરે છે.”
પ્રદેશમાં ભારતીય જહાજોની સ્થિતિ અંગે તેમણે કહ્યું, “હાલ સુધી, દિશા પછી કોઇ અન્ય ભારતીય ધ્વજ વહાણ બહાર નીકળ્યું નથી.”
શર્માએ કહ્યું કે ઊર્જા કાર્ગો અને ભારતીય ધ્વજ વહાણો બંનેની અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું, “અમે અમારા તમામ હિસ્સેદારો સાથે નજીકથી સંકલન કરી રહ્યા છીએ જેથી ખાતરી કરી શકાય કે અમારા ઊર્જા તેમજ અમારા ધ્વજ વહાણો બહાર આવે.”
તેમણે નાવિકો માટે સરકાર દ્વારા સ્થાપિત સહાયક પદ્ધતિની વિગતો પણ આપી હતી, ઓપેશકુમાર શર્માએ કહ્યું, “ડીજી શિપિંગ ખાતે સ્થાપિત કંટ્રોલ રૂમમાં 13,187થી વધુ કોલ્સ અને 29,376થી વધુ ઇમેઇલ્સનું સંચાલન કરવામાં આવ્યું છે.”