(જી.એન.એસ) તા. 14
ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર અને જાપાનના યામાનાશી પ્રીફેક્ચર વચ્ચે 23 ડિસેમ્બર 2024 ના રોજ ઉત્તર પ્રદેશમાં ગ્રીન હાઇડ્રોજનના ઉત્પાદન, સંગ્રહ, તકનીકી વિકાસ, શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્ર અને પુરવઠાના ક્ષેત્રમાં તકનીકી સહયોગ, રોકાણ પ્રોત્સાહન, આંતરરાષ્ટ્રીય પુરવઠો અને પરસ્પર સંકલન માટે એક સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ એમઓયુ હેઠળ, ગ્રીન હાઇડ્રોજન, શહેરી વિકાસ અને ઉર્જા ક્ષેત્રમાં પરસ્પર સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, ઉત્તર પ્રદેશના મંત્રી શ્રી એ.કે. ગુરુવારે લખનૌની તાજ હોટેલમાં શર્મા અને જાપાનના યામાનાશી પ્રીફેક્ચરના ડેપ્યુટી ગવર્નર શ્રી કો ઓસાડાની હાજરીમાં એક ચર્ચા બેઠક યોજાઈ હતી. આ દરમિયાન, વધારાના ઉર્જા સ્ત્રોત વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ શ્રી નરેન્દ્ર ભૂષણ, યુપીપીસીએલના એમડી શ્રી પંકજ કુમાર, યુપી નોઈડાના એમડી શ્રી અનુપમ શુક્લા, કાનપુર, લખનૌ, ગોરખપુર આઈઆઈટી કોલેજના પ્રોફેસર અને યમાનાશી પ્રીફેક્ચર સરકારના સલાહકાર શ્રી નિરેન્દ્ર ઉપાધ્યાય અને યમાનાશી પ્રીફેક્ચર સરકારમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યૂહરચના ક્ષેત્રના નિયામક શ્રી કોઈચી ફુરુયા હાજર રહ્યા હતા.
ઉર્જા મંત્રી શ્રી એકે શર્મા અને જાપાનના યામાનાશી પ્રીફેક્ચર પ્રાંતના ડેપ્યુટી ગવર્નરની અધ્યક્ષતામાં, ગુરુવારે મોડી સાંજે લખનૌની તાજ હોટેલના મુલકત કોન્ફરન્સ હોલમાં રાજ્યના ઉર્જા અને વધારાના ઉર્જા સ્ત્રોત વિભાગના અધિકારીઓ સાથે જાપાનના પ્રતિનિધિમંડળ સાથે ચર્ચા યોજાઈ હતી, જેમાં ઉત્તર પ્રદેશ નવી અને નવીનીકરણીય ઉર્જા વિકાસ એજન્સી UPNEDA દ્વારા ઉત્તર પ્રદેશ ગ્રીન હાઇડ્રોજન નીતિ 2024 નું પ્રેઝન્ટેશન રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું અને રાજ્યમાં ગ્રીન હાઇડ્રોજન ક્ષેત્રે અત્યાર સુધી થયેલા કામ વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી.
આ બેઠકમાં ઉર્જા અને વધારાના ઉર્જા સંસાધન મંત્રી શ્રી એ.કે. શર્માએ જણાવ્યું હતું કે માનનીય પ્રધાનમંત્રીના નેતૃત્વમાં, ભારત 2070 સુધીમાં ચોખ્ખા શૂન્ય ઉત્સર્જનના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે ગ્રીન એનર્જી અને સૌર ઉર્જાના ઉત્પાદન, વપરાશ અને માર્કેટિંગમાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં ગ્રીન હાઇડ્રોજન, સૌર ઉર્જા અને બાયોફ્યુઅલના ક્ષેત્રમાં કામ કરવાની વિશાળ તક છે અને અહીંની સરકાર પણ આ માટે ઉત્સુક છે. ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને ક્લાઈમેટ ચેન્જને પડકાર ગણીને, રાજ્ય સરકાર હાઇડ્રોજન ગેસ અને સૌર ઉર્જા પર કામ કરી રહી છે. તેમણે જાપાની પ્રતિનિધિમંડળ પાસેથી ગ્રીન એનર્જીના ક્ષેત્રમાં સહયોગ પૂરો પાડવાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરી.
ઊર્જા મંત્રી શ્રી એકે શર્માએ જણાવ્યું હતું કે ભારત અને જાપાન વચ્ચેના સંબંધો ખૂબ જ ગાઢ છે, બંને દેશો નવી ટેકનોલોજી, સંશોધન અને વિકાસ, ઉત્પાદન, માળખાગત વિકાસ પર સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે હું પોતે જાપાનની કાર્ય સંસ્કૃતિથી સારી રીતે વાકેફ છું અને માનનીય પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજી સાથે ઘણી વખત જાપાનની મુલાકાત લેવાની તક મળી છે, જેના કારણે મેં ત્યાંના ઉદ્યોગપતિઓ અને ઔદ્યોગિક સંસ્થાઓ સાથે સારા સંબંધો વિકસાવ્યા છે. મને જાપાનની પ્રખ્યાત MSME ક્ષેત્રની કંપની અને JETRO અને બુટિક ઔદ્યોગિક સંસ્થાઓ સાથે કામ કરવાની તક પણ મળી. તેમણે કહ્યું કે ઉત્તર પ્રદેશમાં MSME ક્ષેત્ર ખૂબ વિશાળ છે અને ઘણી કંપનીઓ અને સ્ટાર્ટઅપ્સ આ ક્ષેત્રમાં કામ કરવા માટે આગળ આવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે જાપાનની સુઝુકી કંપનીએ સ્થાનિક બ્રાન્ડ મારુતિ સાથે મળીને ગુજરાતમાં મારુતિ સુઝુકીનું ઉત્પાદન શરૂ કર્યું હતું, જેનું પરિણામ એ છે કે આજે મારુતિ સુઝુકીની સ્થિતિ અને ગુણવત્તા એટલી સારી છે કે મારુતિ સુઝુકી આ કાર વિશ્વના અન્ય દેશોની સાથે જાપાનને પણ સપ્લાય કરી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે ગ્રીન હાઇડ્રોજન પોલિસી હેઠળ, રાજ્યમાં દર વર્ષે 01 મિલિયન મેટ્રિક ટન ગ્રીન હાઇડ્રોજનનું ઉત્પાદન કરવાનો લક્ષ્યાંક છે. આ અંતર્ગત, મૂડી સબસિડી અને જમીન પ્રોત્સાહનો પણ આપવામાં આવી રહ્યા છે. જાહેર ક્ષેત્રમાં સરકારી મહેસૂલ જમીન ૩૦ વર્ષ માટે પ્રતિ એકર રૂપિયા ૦૧ ના દરે લીઝ પર ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહી છે અને ખાનગી ક્ષેત્રમાં સરકારી મહેસૂલ જમીન ૧૫,૦૦૦ રૂપિયા પ્રતિ એકર રૂપિયા પ્રતિ વર્ષ ના દરે ૩૦ વર્ષ માટે લીઝ પર ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહી છે અને સ્ટેમ્પ ડ્યુટીમાં ૧૦૦ ટકા મુક્તિ આપવામાં આવી રહી છે. તેવી જ રીતે રાજ્યના ભૌગોલિક વિસ્તાર અને પ્રોજેક્ટ ખર્ચ મુજબ ૧૦ થી ૩૦ ટકા સબસિડી આપવામાં આવી રહી છે. જ્યારે સુપર મેગા અને અલ્ટ્રા મેગા કેટેગરીની કંપનીઓને 35-40 ટકા સુધી સબસિડી આપવામાં આવી રહી છે.
શ્રી એ.કે. શર્માએ જણાવ્યું હતું કે બંને દેશોને પરસ્પર વિશ્વાસ, લોકશાહી મૂલ્યોના આદાનપ્રદાન અને ઔદ્યોગિક અને વ્યવસાયિક કાર્ય સંસ્કૃતિમાં સહયોગથી ઘણો ફાયદો થશે. તેમણે ગ્રીન હાઇડ્રોજનના ક્ષેત્રમાં કામ કરતી જાપાનની યામાનાશી હાઇડ્રોજન કંપનીને રાજ્યમાં રોકાણ કરવા આમંત્રણ આપ્યું. આનાથી રાજ્યમાં ગ્રીન હાઇડ્રોજનના ઉત્પાદન, સંગ્રહ, માર્કેટિંગ, પરિવહન અને પુરવઠાના ક્ષેત્રમાં કામ કરવાની તક મળશે અને વૈશ્વિક સ્તરે ગ્રીન હાઇડ્રોજનની સપ્લાય ચેઇનમાં સ્પર્ધા કરવા અને આગળ વધવાની તક પણ મળશે. આ સાથે, ઉત્તર પ્રદેશ ગ્રીન હાઇડ્રોજનના ક્ષેત્રમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરનું ઉત્પાદક પણ બની શકશે. તેમણે કહ્યું કે રાજ્યમાં ગ્રીન હાઇડ્રોજનના ઉત્પાદનમાં ઉપયોગી ઇલેક્ટ્રોલાઇઝરના ઉત્પાદન અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી અને જાપાની પ્રતિનિધિમંડળે સહયોગ અંગે વાત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે જાપાનના સહયોગથી રાજ્યની IIT સંસ્થાઓમાં સંશોધન અને વિકાસ અને નવીનતા માટે શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્રો સ્થાપિત કરવામાં આવશે. જેમાં સરકારી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને મહત્તમ 50 કરોડ રૂપિયા સુધીના નાણાકીય પ્રોત્સાહનો મળશે. ગ્રીન હાઇડ્રોજન/એમોનિયાનું ઉત્પાદન કરતા અથવા તેનો ઉપયોગ કરતા સ્ટાર્ટઅપ્સને પ્રોત્સાહન મળશે. દરેક સ્ટાર્ટઅપને દર વર્ષે 25 લાખ રૂપિયાની નાણાકીય સહાય મળશે. તે વધુમાં વધુ 03 ઇન્ક્યુબેટરને પ્રોત્સાહન આપશે જેમાં દરેક ઇન્ક્યુબેટરમાં વધુમાં વધુ 10 સ્ટાર્ટઅપ્સનો સમાવેશ થશે.
જાપાનની યામાનાશી હાઇડ્રોજન કંપનીએ 12 ફેબ્રુઆરીના રોજ વૈકલ્પિક ઉર્જા સ્ત્રોતોના અધિક મુખ્ય સચિવ શ્રી નરેન્દ્ર ભૂષણ સાથે બેઠક યોજી હતી. જેમાં જાણવા મળ્યું કે યામાનાશી હાઇડ્રોજન કંપની જાપાનની પ્રથમ પાવર-ટુ-ગેસ કંપની છે. તે નવીનીકરણીય ઉર્જા સ્ત્રોતોમાંથી હાઇડ્રોજનનું ઉત્પાદન, સપ્લાય, વેચાણ અને સેવા આપે છે. તેની મુખ્ય સિદ્ધિઓમાંની એક કોંક્રિટ પેનલના હીટ ક્યોરિંગ અને ટાયરની સલ્ફરાઇઝેશન પ્રક્રિયામાં ઉપયોગમાં લેવાતા 05 મેગાવોટ પેકેજિંગ મોડેલની સ્થાપના હતી. જાપાનની નવી ઉર્જા અને ઔદ્યોગિક ટેકનોલોજી વિકાસ સંસ્થા અને જાપાનના અર્થતંત્ર, વેપાર અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના સહયોગથી હરિયાણા, ભારતમાં તેની ઉત્પાદન ક્ષમતાનો અભ્યાસ પણ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, જાપાન તરફથી મૂડી ખર્ચના ઊંચા દર અને કાર્યકારી ખર્ચ માટે કોઈ સમર્થન ન હોવાને કારણે હરિયાણાને સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો. ઉત્તર પ્રદેશમાં આ કંપનીના આગમનથી ગ્રીન હાઇડ્રોજન, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્રોની સ્થાપના, ભારતીય કંપનીઓ સાથે ટેકનોલોજી ભાગીદારી અને મેગાવોટ-સ્કેલ પર ઇલેક્ટ્રોલાઇઝરના ઉત્પાદનના ક્ષેત્રમાં વ્યવસાયિક તકો ઉપલબ્ધ થશે.
ઉર્જા મંત્રીએ જાપાનની ગ્રીન હાઇડ્રોજન કંપનીની ઉત્તર પ્રદેશની મુલાકાત બદલ જાપાની પ્રતિનિધિમંડળનો આભાર માન્યો અને ખાતરી આપી કે ઉર્જા અને વધારાના ઉર્જા સ્ત્રોત વિભાગના અધિકારીઓ આમાં સંપૂર્ણ સહયોગ આપશે.
જાપાનના યામાનાશી પ્રીફેક્ચરના ડેપ્યુટી ગવર્નર શ્રી કો ઓસાડાએ જણાવ્યું હતું કે ગ્રીન હાઇડ્રોજન, ગ્રીન એનર્જી અને અન્ય ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં સહયોગ ભારત અને જાપાન વચ્ચેના સંબંધોને મજબૂત બનાવશે. ગ્રીન હાઇડ્રોજન ક્ષેત્રની નિષ્ણાત કંપનીઓ રાજ્યમાં આવશે અને રોકાણ કરશે. ઉત્તર પ્રદેશ અને જાપાન સાથે મળીને આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય ચેઇન બદલી શકે છે.