સુપ્રીમ કોર્ટે દેશભરમાં ‘112’ હેલ્પલાઇન પર શિફ્ટ થવાનો આદેશ આપ્યો
(જી.એન.એસ) તા. ૨૯
નવી દિલ્હી,
દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત સુપ્રીમ કોર્ટે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આગામી ત્રણ મહિનામાં એક જ ઇમરજન્સી હેલ્પલાઇન નંબર, 112, સંપૂર્ણપણે કાર્યરત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. હાલમાં, સમગ્ર ભારતમાં લોકો પોલીસ માટે 100, ફાયર સર્વિસ માટે 101, એમ્બ્યુલન્સ માટે 102 અને 108, હાઇવે માટે 1033 અને મહિલાઓની સુરક્ષા માટે 1091 જેવા વિવિધ ઇમરજન્સી નંબરોનો ઉપયોગ કરે છે. પરંતુ અકસ્માતો અથવા તબીબી કટોકટી દરમિયાન, આ ઘણીવાર મૂંઝવણ અને સમયસર મદદ મેળવવામાં વિલંબ પેદા કરે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે હવે આદેશ આપ્યો છે કે આ બધા હેલ્પલાઇન નંબરોને એક જ નંબર, 112 માં એકીકૃત કરવામાં આવે.
સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે દરેક મિનિટ મહત્વપૂર્ણ છે
માર્ગ સલામતી સંગઠન સેવલાઇફ ફાઉન્ડેશન દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીની સુનાવણી કરતી વખતે, સુપ્રીમ કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે ટ્રોમા કેર બંધારણની કલમ 21 હેઠળ જીવનના અધિકાર સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છે. ન્યાયાધીશ જેકે મહેશ્વરી અને ન્યાયાધીશ એએસ ચાંદુરકરની બેન્ચે કહ્યું કે ગંભીર અકસ્માતો અથવા આઘાતની પરિસ્થિતિઓમાં, પીડિતો ઘણીવાર આઘાતમાં હોય છે અને દરેક સેકન્ડ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.
કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કટોકટીના પ્રતિભાવમાં વિલંબ વ્યક્તિના બચવાની શક્યતા ઘટાડી શકે છે, અને ઉમેર્યું હતું કે ટ્રોમા કેર દરમિયાન ગતિ “જીવનરક્ષક દવાની જેમ” કામ કરે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 112 હેલ્પલાઇનને ત્રણ મહિનાની અંદર સંપૂર્ણપણે કાર્યરત કરવા સૂચના આપી છે. તેણે સરકારોને નિયમિત પાલન અહેવાલો સબમિટ કરવા અને માસિક સમીક્ષા બેઠકો યોજવા પણ કહ્યું છે.
કોર્ટે અધિકારીઓને જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે મીટિંગ રેકોર્ડ અને પ્રગતિ અપડેટ્સ સત્તાવાર પોર્ટલ પર અપલોડ કરવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે.
કોર્ટે વધુ સારી એમ્બ્યુલન્સ સેવાઓનો પણ આદેશ આપ્યો છે
કોર્ટે તમામ સરકારી અને ખાનગી એમ્બ્યુલન્સને AIS-125 હેઠળ રાષ્ટ્રીય સલામતી ધોરણો અનુસાર અપગ્રેડ કરવાનો પણ આદેશ આપ્યો છે. દરેક એમ્બ્યુલન્સમાં હવે વાસ્તવિક સમયમાં 112 ઇમરજન્સી નેટવર્ક સાથે સીધી જોડાયેલ GPS અને વાહન ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ હશે. આનાથી પ્રતિભાવ સમય સુધરશે અને કટોકટી ટીમો ઝડપથી પીડિતો સુધી પહોંચવામાં મદદ કરશે તેવી અપેક્ષા છે.
કેન્દ્રને ટ્રોમા કેસો માટે રાષ્ટ્રવ્યાપી તબીબી બચાવ પ્રોટોકોલ જારી કરવા માટે ત્રણ મહિનાનો સમય પણ આપવામાં આવ્યો છે, જેના પછી રાજ્યોને તેનો અમલ કરવા માટે વધારાનો સમય મળશે.
સુપ્રીમ કોર્ટે અકસ્માત પીડિતોને મદદ કરતી વખતે ઘણા રાહદારીઓ જે ડરનો સામનો કરે છે તેના પર પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી. બેન્ચે નોંધ્યું હતું કે લોકો ઘણીવાર પોલીસ પૂછપરછ, કોર્ટમાં હાજરી અને કાનૂની ગૂંચવણોના ડરને કારણે મદદ કરવામાં અચકાતા હોય છે.