(જી.એન.એસ) તા. ૫
નવી દિલ્હી,
લોકસભાએ બ્રિટિશ યુગના કાયદાને બદલવા માટે એક બિલ પસાર કર્યું, જેનો ઉદ્દેશ્ય બેંકિંગ સિસ્ટમની ડિજિટલ અવલંબન સાથે સુસંગત રીતે કાયદાની અદાલતમાં ડિજિટલ અને વર્ચ્યુઅલ રેકોર્ડને સ્વીકાર્ય પુરાવા તરીકે સમાવવાનો હતો.
અગાઉની મુલતવી રાખ્યા પછી બપોરે 2 વાગ્યે ગૃહ ફરી શરૂ થતાં જ, વિપક્ષી સભ્યોએ તેમના સૂત્રોચ્ચાર ચાલુ રાખ્યા, બેંકર્સ બુક્સ એવિડન્સ બિલ, 2026 પર ચર્ચા કરવા માટે અધ્યક્ષની વિનંતીઓ પર ધ્યાન આપવાનો ઇનકાર કર્યો.
હંગામા વચ્ચે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા આ બિલને વિચારણા અને પસાર કરવા માટે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ બિલ બેંકર્સ બુક્સના સંદર્ભમાં પુરાવા સંબંધિત કાયદાની જોગવાઈ કરવા અને તેને સમકાલીન ડિજિટલ બેંકિંગ પ્રથાઓ અને તેની સાથે સંકળાયેલા મુદ્દાઓ સાથે સુસંગત બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે.
જેમ જેમ વિક્ષેપો ચાલુ રહ્યા, તેમ તેમ બિલ ચર્ચા વિના મતદાન માટે મૂકવામાં આવ્યું અને ધ્વનિ મત દ્વારા પસાર કરવામાં આવ્યું.
સોમવારે નાણામંત્રી દ્વારા આ બિલ લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્યું.
આ નવો કાયદો, જેને બેંકર્સ બુક્સ એવિડન્સ એક્ટ, 2026 કહેવામાં આવશે, તે બેંકર્સ બુક્સ એવિડન્સ એક્ટ, 1891 ને બદલશે.
“ટેકનોલોજીના વિકાસ અને ડિજિટલ બેંકિંગના વિકાસ સાથે, બેંક રેકોર્ડ્સ વધુને વધુ સમકાલીન ટેકનોલોજી (ભૌતિક રેકોર્ડને બદલે) નો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં, સંગ્રહિત અને જાળવવામાં આવી રહ્યા છે. તેથી, વર્તમાન બેંકિંગ સિસ્ટમની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે હાલના કાનૂની માળખાને આધુનિક અને મજબૂત બનાવવું જરૂરી બન્યું છે,” બિલના ઉદ્દેશ્યો અને કારણોના નિવેદનમાં જણાવાયું છે.
બિલ “બેંકર્સ બુક્સ” ની વ્યાખ્યાના અવકાશને વિસ્તૃત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે જેમાં બેંકો દ્વારા જાળવવામાં આવતા તમામ પ્રકારના રેકોર્ડનો સમાવેશ થાય છે, પછી ભલે તે ભૌતિક, ઇલેક્ટ્રોનિક, ડિજિટલ, વર્ચ્યુઅલ, ક્લાઉડ-આધારિત અથવા અન્ય કોઈપણ સ્વરૂપમાં હોય, જેનાથી એક વ્યાપક, ટેકનોલોજી-તટસ્થ અને ભવિષ્ય માટે તૈયાર કાનૂની માળખું પૂરું પાડવામાં આવે છે, એમ તેમાં જણાવાયું છે.
તે મેન્યુઅલ અથવા ડિજિટલ અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક હસ્તાક્ષર દ્વારા પ્રમાણિત પ્રમાણપત્ર ફોર્મેટ અને પ્રમાણીકરણ પ્રદાન કરવાનો અને ઇલેક્ટ્રોનિક બેંક રેકોર્ડ્સની સ્વીકાર્યતાને સ્પષ્ટપણે માન્યતા આપવા અને ભૌતિક અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક સ્વરૂપમાં તેમના ઉત્પાદનને મંજૂરી આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે.
તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, તે કેન્દ્ર સરકારને ચોક્કસ શરતોને આધીન, નાણાકીય ક્ષેત્રમાં કાર્યરત કોઈપણ એન્ટિટી અથવા એન્ટિટીના વર્ગને પ્રસ્તાવિત કાયદાની લાગુ પડવાની સત્તા આપવા જઈ રહ્યું છે.
આ બિલ “વિશેષ કારણ” શબ્દને વ્યાખ્યાયિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેના માટે કોર્ટ, લેખિત આદેશ દ્વારા, બેંકના અધિકારીને કોઈપણ બેંકર્સના પુસ્તકો રજૂ કરવા અથવા બાબતો, વ્યવહારો અથવા હિસાબો સાબિત કરવા માટે સાક્ષી તરીકે હાજર રહેવાની ફરજ પાડી શકે છે, કોઈપણ કાનૂની કાર્યવાહીમાં જ્યાં બેંક પક્ષકાર ન હોય.
બેંકર્સ બુક્સ એવિડન્સ એક્ટ, 1891 સ્વતંત્રતા પહેલાના યુગ દરમિયાન અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો હતો જેથી મૂળ રેકોર્ડ રજૂ કર્યા વિના કાનૂની કાર્યવાહીમાં પુરાવા તરીકે બેંક રેકોર્ડની પ્રમાણિત નકલોનો ઉપયોગ સરળ બને.
તે એવા સમયે લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો જ્યારે બેંકિંગ રેકોર્ડ મુખ્યત્વે ભૌતિક સ્વરૂપમાં જાળવવામાં આવતા હતા.