૨૦૨૦ દિલ્હી રમખાણ કેસ: ઉમર ખાલિદને તેની માતાની સર્જરી સંદર્ભે ત્રણ દિવસ માટે દિલ્હી હાઇકોર્ટે જામીન આપ્યા

(જી.એન.એસ) તા. ૨૨

નવી દિલ્હી,

દિલ્હી હાઈકોર્ટે શુક્રવારે JNUના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી અને કાર્યકર્તા ઉમર ખાલિદને 2020ના ઉત્તર પૂર્વ દિલ્હી રમખાણોમાં મોટા કાવતરાનો આરોપ લગાવતા UAPA કેસમાં ત્રણ દિવસ માટે વચગાળાના જામીન મંજૂર કર્યા છે. જસ્ટિસ પ્રતિભા એમ સિંહ અને જસ્ટિસ મધુ જૈનની બનેલી ડિવિઝન બેન્ચે તેમને 1 જૂનથી 3 જૂન દરમિયાન કડક શરતો પર મુક્ત કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. કોર્ટે તેમની વિનંતી મંજૂર કરી હતી જેથી તેઓ તેમની બીમાર માતાની સર્જરી દરમિયાન તેમની સંભાળ રાખી શકે અને તેમના સ્વર્ગસ્થ કાકાના ચેહલુમ સમારોહમાં પણ હાજરી આપી શકે. કોર્ટે અરજીમાં ઉલ્લેખિત માનવતાવાદી આધારો પર વિચાર કર્યો અને આ ચોક્કસ વ્યક્તિગત ફરજો માટે કામચલાઉ મુક્તિને મંજૂરી આપી.

બેન્ચ સમક્ષ દલીલો

ખાલિદનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વરિષ્ઠ વકીલ ત્રિદીપ પેસે કોર્ટને માહિતી આપી હતી કે ખાલિદને અગાઉ તેની બહેનના લગ્ન માટે ટૂંકા ગાળાના જામીન આપવામાં આવ્યા હતા અને ત્યારબાદ માનવતાવાદી ધોરણે બે વાર આવી જ રાહત મળી હતી. અરજીનો વિરોધ કરતા, દિલ્હી પોલીસ તરફથી હાજર રહેલા એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ એસ.વી. રાજુએ દલીલ કરી હતી કે ખાલિદની માતાની માત્ર એક નાની સર્જરી થઈ રહી હતી અને તેની બહેનો તેની સંભાળ રાખવા માટે ઉપલબ્ધ હતી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે જો જરૂર પડે તો પણ, ખાલિદને તેણીને મળવા લઈ જઈ શકાય છે અને તે જ દિવસે પોલીસ એસ્કોર્ટ સાથે પરત લાવી શકાય છે.

બંને પક્ષોની દલીલો પર વિચાર કર્યા પછી, કોર્ટે “સહાનુભૂતિપૂર્ણ” દૃષ્ટિકોણ અપનાવ્યો અને ઉમર ખાલિદને 1 જૂનથી 3 જૂન સુધી ત્રણ દિવસના વચગાળાના જામીન આપ્યા. બેન્ચે કહ્યું કે આ રાહતનો હેતુ તેને તેની માતાની તબીબી જરૂરિયાતો દરમિયાન તેની સાથે સમય વિતાવવાની મંજૂરી આપવાનો છે. કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો કે ખાલિદને ફક્ત એક જ મોબાઇલ ફોનનો ઉપયોગ કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવશે અને તપાસ અધિકારી સાથે સતત સંપર્કમાં રહેવું પડશે. વિગતવાર શરતો અંતિમ આદેશમાં દર્શાવવામાં આવશે, કોર્ટે ઉમેર્યું.

ઉમર ખાલિદ સામે આરોપો

અહીં નોંધનીય છે કે ખાલિદ પર ફેબ્રુઆરી 2020 ના રમખાણોના “માસ્ટરમાઈન્ડ” પૈકીના એક હોવા બદલ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ (નિવારણ) અધિનિયમ (UAPA) હેઠળ કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો જેમાં 53 લોકો માર્યા ગયા હતા અને 700 થી વધુ ઘાયલ થયા હતા. નાગરિકતા (સુધારા) અધિનિયમ (CAA), 2019 અને રાષ્ટ્રીય નાગરિક રજિસ્ટર (NRC) સામેના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન હિંસા ફાટી નીકળી હતી.

કાર્યકર્તાઓ શરજીલ ઇમામ, ખાલિદ સૈફી અને આમ આદમી પાર્ટી (AAP) ના ભૂતપૂર્વ કાઉન્સિલર તાહિર હુસૈન સહિત અન્ય લોકો પર પણ મોટા કાવતરાના કેસમાં કથિત સંડોવણી બદલ કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો, જેની તપાસ દિલ્હી પોલીસના સ્પેશિયલ સેલ દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે. 2 સપ્ટેમ્બર, 2025 ના રોજ, ન્યાયાધીશ નવીન ચાવલા અને શાલિન્દર કૌરની બેન્ચે ઇમામ, ખાલિદ, મીરાં હૈદર અને આ કેસમાં અન્ય આરોપીઓને જામીન આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે જાન્યુઆરીમાં આ આદેશને માન્ય રાખ્યો હતો.