Home દેશ - NATIONAL દિલ્હી - નવી દિલ્હી નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે 2550મા ભગવાન મહાવીર નિર્વાણ મહોત્સવ પર પ્રધાનમંત્રીના...

નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે 2550મા ભગવાન મહાવીર નિર્વાણ મહોત્સવ પર પ્રધાનમંત્રીના સંબોધન

23
0

(જી.એન.એસ) તા. 21

નવી દિલ્હી,

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી એ નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે ભગવાન મહાવીરના 2,550માં નિર્વાણ મહોત્સવના અવસર પર પ્રવચન માં કહ્યું હતું કે, જય જીનેન્દ્ર, જય જીનેન્દ્ર, જય જીનેન્દ્ર, રાષ્ટ્રસંત પરમપારાચાર્ય શ્રી પ્રજ્ઞાસાગર જી મુનિરાજ, ઉપાધ્યાય પૂજ્ય શ્રી રવિન્દ્રમુનિ જી મહારાજ સાહેબ, સાધ્વી શ્રી સુલક્ષણશ્રી જી મહારાજ સાહેબ, સાધ્વી શ્રી અનિમાશ્રીજી મહારાજ સાહેબ, સરકારમાં મારા સાથીદારો અર્જુનરામજી મેઘવાલ. લેખીજી, ઉપસ્થિત તમામ આદરણીય સંતો, ભાઈઓ અને બહેનો!

ભારત મંડપમની આ ભવ્ય ઇમારત આજે ભગવાન મહાવીરના 2055માં નિર્વાણ મહોત્સવની શરૂઆતનું સાક્ષી બની રહી છે. હમણાં જ આપણે ભગવાન મહાવીરના જીવન પર વિદ્યાર્થી મિત્રોએ તૈયાર કરેલું ચિત્ર જોયું! યુવા સાથીઓએ ‘હાલમાં વર્ધમાનમાં’ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ પણ રજૂ કર્યો હતો. આપણા પ્રાચીન મૂલ્યો પ્રત્યે, ભગવાન મહાવીર પ્રત્યે યુવા પેઢીનું આ આકર્ષણ અને સમર્પણ વિશ્વાસ આપે છે કે દેશ સાચી દિશામાં જઈ રહ્યો છે. મને આ ઐતિહાસિક અવસર પર વિશેષ ટપાલ ટિકિટો અને સિક્કા બહાર પાડવાનું સૌભાગ્ય પણ પ્રાપ્ત થયું છે. ખાસ કરીને આપણા જૈન સંતો અને સાધ્વીઓના માર્ગદર્શન અને આશીર્વાદથી આ પ્રસંગ શક્ય બન્યો છે. અને તેથી હું આપ સૌના ચરણોમાં નમન કરું છું. મહાવીર જયંતીના આ પવિત્ર અવસર પર હું તમામ દેશવાસીઓને મારી શુભકામનાઓ આપું છું. આપ સૌ જાણો છો કે ચૂંટણીના ધમધમાટ વચ્ચે આવા પુણ્યપૂર્ણ કાર્યક્રમમાં આવવું એ મનને ખૂબ જ આનંદ આપનારું છે. આદરણીય સંતો, આજે આ અવસર પર મહાન માર્ગદર્શક સમાધિવાદી આચાર્ય શ્રી 108 વિદ્યાસાગરજી મહારાજનું સ્મરણ કરવું મારા માટે સ્વાભાવિક છે. ગયા વર્ષે જ મેં છત્તીસગઢના ચંદ્રગિરી મંદિરમાં તેમની હાજરી આપી હતી. ભલે તેમનું ભૌતિક શરીર આપણી સાથે ન હોય, પરંતુ તેમના આશીર્વાદ ચોક્કસપણે આપણી સાથે છે.

ભગવાન મહાવીરનો આ 2550મો નિર્વાણ મહોત્સવ હજારો વર્ષોનો દુર્લભ પ્રસંગ છે. આવા પ્રસંગો, સ્વાભાવિક રીતે, ઘણા વિશિષ્ટ સંયોગો પણ સમાવે છે. આ તે સમય છે જ્યારે ભારત અમૃતકાલના પ્રારંભિક તબક્કામાં છે. દેશ આઝાદીની શતાબ્દીને સુવર્ણ સદી બનાવવા માટે કાર્યરત છે. આ વર્ષે આપણા બંધારણને પણ 75 વર્ષ પૂર્ણ થવા જઈ રહ્યા છે. તે જ સમયે, દેશમાં એક મોટો લોકશાહી ઉત્સવ પણ ચાલી રહ્યો છે. દેશનું માનવું છે કે ભવિષ્યની નવી યાત્રા અહીંથી શરૂ થશે. આ બધા સંયોગો વચ્ચે આજે અમે અહીં એકસાથે હાજર છીએ. અને તમે સમજી જ ગયા હશો કે એક સાથે હાજર રહેવાનો મારો મતલબ શું છે? આપ લોકો સાથે મારો સંબંધ ઘણો જૂનો છે. દરેક ધર્મની પોતાની દુનિયા હોય છે.

દેશ માટે અમૃત કાલનો વિચાર માત્ર એક મોટો સંકલ્પ નથી. આ ભારતની આધ્યાત્મિક પ્રેરણા છે, જે આપણને અમરત્વ અને અનંતકાળ જીવવાનું શીખવે છે. અઢી હજાર વર્ષ પછી પણ આપણે ભગવાન મહાવીરના નિર્વાણ દિવસની ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ. અને આપણે જાણીએ છીએ કે હજારો વર્ષ પછી પણ આ દેશ ભગવાન મહાવીર સાથે સંબંધિત આવા ઉત્સવો ઉજવતો રહેશે. સદીઓ અને સહસ્ત્રાબ્દીઓ સુધી વિચારવાની આ ક્ષમતા…આ સ્વપ્નદ્રષ્ટા અને દૂરગામી વિચારસરણી…એટલે જ ભારત વિશ્વની સૌથી જૂની જીવંત સંસ્કૃતિ જ નથી, પરંતુ માનવતા માટે સલામત આશ્રયસ્થાન પણ છે. તે ભારત છે જે ‘સ્વ’ માટે નહીં પણ ‘બધા’ માટે વિચારે છે. તે ભારત છે જે ‘સ્વ’ નથી, પરંતુ ‘બધું’ અનુભવે છે. આ ભારત જ છે, જે અહંકારનો નહીં પણ વયમનો વિચાર કરે છે. તે ભારત છે જે ‘ફિનિટ’માં નહીં પણ ‘અનંત’માં માને છે. આ માત્ર ભારત છે, જે નીતિની વાત કરે છે, નીતિશાસ્ત્રની પણ વાત કરે છે. આ ભારત છે જે શરીરમાં બ્રહ્માંડની વાત કરે છે, જગતમાં બ્રહ્માની વાત કરે છે, જીવમાં રહેલા શિવની વાત કરે છે.

દરેક યુગમાં જરૂરિયાત મુજબ નવા વિચારો આવે છે. પરંતુ, જ્યારે વિચારોમાં સ્થિરતા આવે છે, ત્યારે વિચારો ‘ઇસ્મ’માં ફેરવાય છે. અને ‘વાદ’ વિવાદમાં ફેરવાય છે. પણ જ્યારે સંઘર્ષમાંથી અમૃત નીકળે છે અને આપણે અમૃતની મદદથી આગળ વધીએ છીએ, ત્યારે આપણે નવી રચના તરફ આગળ વધીએ છીએ. પરંતુ વિવાદમાંથી ઝેર નીકળે તો આપણે દરેક ક્ષણે વિનાશના બીજ વાવીએ છીએ. આઝાદી પછીના 75 વર્ષ સુધી આપણે વાદવિવાદ કર્યો, ચર્ચા કરી, વાતચીત કરી અને આ બધા મંથનમાંથી શું નીકળ્યું, હવે 75 વર્ષ થઈ ગયા છે, હવે આપણા બધાની જવાબદારી છે કે તેમાંથી નીકળેલા અમૃતને વહન કરીએ, આપણી જાતને મુક્ત કરીએ. ઝેરમાંથી લો અને આ અમૃતકાલનો અનુભવ કરો. વૈશ્વિક સંઘર્ષો વચ્ચે, દેશો યુદ્ધમાં છે. આવી સ્થિતિમાં આપણા તીર્થંકરોનો ઉપદેશ વધુ મહત્ત્વનો બની ગયો છે. માનવતાને વાદ-વિવાદથી બચાવવા માટે તેમણે અનિકાંતવાદ અને સ્યાત્-વાદ જેવી ફિલસૂફી આપી છે. અનિકાંતવાદ એટલે એક વિષયના બહુવિધ પાસાઓને સમજવું. જે બીજાના દૃષ્ટિકોણને જોવાની અને સ્વીકારવાની ઉદારતા ધરાવે છે. આસ્થાનું આવું મુક્ત અર્થઘટન એ ભારતની વિશેષતા છે. અને આ ભારતનો માનવતા માટેનો સંદેશ છે.

આજે સંઘર્ષમાં ફસાયેલી દુનિયા ભારત પાસેથી શાંતિની અપેક્ષા રાખી રહી છે. ન્યુ ઈન્ડિયાની આ નવી ભૂમિકાનો શ્રેય આપણી વધતી શક્તિ અને વિદેશ નીતિને આપવામાં આવે છે. પરંતુ હું તમને કહેવા માંગુ છું કે, આમાં આપણી સાંસ્કૃતિક છબીનો મોટો ફાળો છે. આજે ભારત આ ભૂમિકામાં આવી ગયું છે, કારણ કે આજે આપણે વૈશ્વિક મંચ પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ સાથે સત્ય અને અહિંસા જેવા વ્રતનું પાલન કરીએ છીએ. અમે વિશ્વને કહીએ છીએ કે વૈશ્વિક કટોકટી અને સંઘર્ષોનો ઉકેલ ભારતની પ્રાચીન સંસ્કૃતિ, ભારતની પ્રાચીન પરંપરામાં રહેલો છે. તેથી જ આજે સંઘર્ષોમાં વિભાજિત વિશ્વ માટે પણ ભારત ‘વિશ્વ-બંધુ’ તરીકે પોતાનું સ્થાન બનાવી રહ્યું છે. ‘ક્લાઈમેટ ચેન્જ’ જેવા સંકટને ઉકેલવા માટે, આજે ભારતે ‘મિશન LiFE જેવી વૈશ્વિક ચળવળનો પાયો નાખ્યો છે. આજે ભારતે વિશ્વને એક ધરતી, એક પરિવાર, એક ભવિષ્યનું વિઝન આપ્યું છે. સ્વચ્છ ઊર્જા અને ટકાઉ વિકાસ માટે, અમે વન-વર્લ્ડ, વન-સન, વન-ગ્રીડનો રોડમેપ અપનાવ્યો છે. આજે આપણે ઈન્ટરનેશનલ સોલર એલાયન્સ જેવી ભવિષ્યવાદી વૈશ્વિક પહેલનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છીએ. અમારા પ્રયાસોએ વિશ્વને માત્ર આશા જ નથી આપી, પરંતુ ભારતની પ્રાચીન સંસ્કૃતિ પ્રત્યે વિશ્વનો દૃષ્ટિકોણ પણ બદલી નાખ્યો છે.

જૈન ધર્મનો જ અર્થ છે, જિનનો માર્ગ, એટલે કે, વિજેતાનો માર્ગ. અમે ક્યારેય અન્ય દેશોને જીતવા માટે હુમલો કરવા આવ્યા નથી. આપણે આપણી જાતને સુધારીને આપણી ખામીઓ દૂર કરી છે. તેથી જ મુશ્કેલ સમય આવ્યો, પરંતુ દરેક તબક્કામાં કોઈને કોઈ ઋષિ કે ઋષિ આપણને માર્ગદર્શન આપતા દેખાયા. મહાન સંસ્કૃતિનો નાશ થયો, પરંતુ ભારતે તેનો માર્ગ શોધી કાઢ્યો.

તમને બધાને યાદ હશે કે 10 વર્ષ પહેલા આપણા દેશમાં કેવું વાતાવરણ હતું. ચારે બાજુ નિરાશા અને નિરાશા! માની લીધું હતું કે આ દેશને કંઈ થઈ શકશે નહીં! ભારતમાં આ નિરાશા ભારતીય સંસ્કૃતિ માટે એટલી જ પરેશાન કરનારી હતી. તેથી જ 2014 પછી શારીરિક વિકાસની સાથે સાથે અમે અમારા વારસા પર ગર્વ કરવાનો સંકલ્પ કર્યો. આજે આપણે ભગવાન મહાવીરના 2550મા નિર્વાણ મહોત્સવની ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ. અમે આ 10 વર્ષમાં આવા ઘણા મોટા પ્રસંગો ઉજવ્યા છે. જ્યારે પણ અમારા જૈન આચાર્યો મને આમંત્રણ આપે છે ત્યારે તે કાર્યક્રમોમાં પણ ભાગ લેવાનો મારો પ્રયત્ન રહ્યો છે. સંસદના નવા ભવનમાં પ્રવેશતા પહેલા હું ‘મિચ્છામિ દુક્કડમ’ કહીને આ મૂલ્યોને યાદ કરું છું. એ જ રીતે, અમે અમારા વારસાને સુંદર બનાવવાનું શરૂ કર્યું. અમે યોગ અને આયુર્વેદ વિશે વાત કરી. આજે દેશની નવી પેઢી માનતી થઈ ગઈ છે કે આપણી ઓળખ એ જ આપણું સ્વાભિમાન છે. જ્યારે રાષ્ટ્રમાં આ સ્વાભિમાનની લાગણી જાગે છે, ત્યારે તેને રોકવું અશક્ય બની જાય છે. ભારતની પ્રગતિ તેનો પુરાવો છે.

ભારત માટે આધુનિકતા તેનું શરીર છે, આધ્યાત્મિકતા તેનો આત્મા છે. આધુનિકતામાંથી આધ્યાત્મિકતાને દૂર કરવામાં આવે તો અરાજકતા જન્મે છે. અને જો આચારમાં ત્યાગ ન હોય તો મોટામાં મોટો વિચાર પણ વિસંગતતા બની જાય છે. સદીઓ પહેલા ભગવાન મહાવીરે આપણને આ દ્રષ્ટિ આપી હતી. સમાજમાં આ મૂલ્યોને પુનઃજીવિત કરવાની સમયની જરૂરિયાત છે.

આપણો દેશ પણ દાયકાઓથી ભ્રષ્ટાચારની દુર્ઘટના સહન કરી રહ્યો છે. આપણે ગરીબીની ઊંડી પીડા જોઈ છે. આજે જ્યારે દેશ એ તબક્કે પહોંચી ગયો છે કે જ્યાં આપણે 25 કરોડ દેશવાસીઓને ગરીબીમાંથી બહાર કાઢ્યા છે, ત્યારે તમને યાદ હશે કે મેં લાલ કિલ્લા પરથી કહ્યું હતું અને હવે પૂજ્ય મહારાજજીએ પણ કહ્યું હતું – આ સમય છે, આ છે. ખરો સમય. આપણા સમાજમાં અહિંસાના આદર્શોને મજબૂત કરવાનો આ યોગ્ય સમય છે. હું આપ સૌ સંતોને આશ્વાસન આપું છું કે દેશ આ દિશામાં દરેક શક્ય પ્રયાસો કરતો રહેશે. હું એ પણ માનું છું કે ભારતના ભવિષ્યના નિર્માણની આ યાત્રામાં આપ સૌ સંતોનો સહકાર દેશના સંકલ્પને મજબૂત કરશે અને ભારતને વિકસિત બનાવશે.

ભગવાન મહાવીરના આશીર્વાદથી 140 કરોડ દેશવાસીઓ અને માનવજાતનું કલ્યાણ થશે… અને હું તમામ પૂજનીય સંતોને શ્રદ્ધાંજલિ પાઠવું છું. એક રીતે તેમના ભાષણમાં મોતી દેખાઈ રહ્યા હતા. મહિલા સશક્તીકરણની વાત હોય, વિકાસની યાત્રા હોય, મહાન પરંપરાની વાત હોય, તમામ પૂજનીય સંતોએ મૂળ આદર્શોને જાળવીને ખૂબ જ ટૂંકા ગાળામાં ખૂબ જ અદ્ભુત કાર્ય કર્યું છે. વર્તમાન પ્રણાલીમાં શું થઈ રહ્યું છે અને શું થવું જોઈએ તે આ રીતે રજૂ કર્યું, આ માટે હું તેમનો હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કરું છું. અને હું તેમના દરેક શબ્દને આશીર્વાદ માનું છું અને તે મારા માટે એક મહાન સંપત્તિ છે અને તેમનો દરેક શબ્દ દેશ માટે પ્રેરણા છે. આ મારી પ્રતીતિ છે. જો ચૂંટણીની મોસમ ન હોત તો કદાચ હું પણ અલગ મૂડમાં હોત. પરંતુ મેં તે વસ્તુઓને બહાર રાખવા માટે મારા શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો કર્યા છે. હું નથી લાવ્યો પણ તમે ચોક્કસ લાવ્યા છો. પરંતુ આ બધા માટે ગમે તેટલી ગરમી હોય, જ્યારે ઘર છોડવાનો સમય આવે છે, ત્યારે ગરમી ઓછી થાય ત્યાં સુધી રાહ ન જુઓ અને પછી સાંજે જાઓ. સવારે વહેલા જાઓ અને કમળને આપણા બધા સંતો, મહંતો અને દેવતાઓ સાથે સીધો સંબંધ છે. આપ સૌની વચ્ચે રહીને મને ઘણું સારું લાગ્યું અને આ લાગણી સાથે હું ફરી એકવાર ભગવાન મહાવીરના ચરણોમાં નમન કરું છું. હું આપ સૌ સંતોના ચરણોમાં નમન કરું છું. 

This content is restricted to site members. If you are an existing user, please log in. New users may register below.

Existing Users Log In
   
New User Registration
*Required field
Previous articleકેસર કેરીનું માર્કેટમાં આગમન તો થઈ ગયું છે પરંતુ આ વખતે ભાવમાં આવ્યો છે વધારો
Next articleસુદાનમાં ચાલી રહેલા ગૃહ યુદ્ધને કારણે લગભગ 8 લાખ લોકોના જીવ જોખમમાં